Đề xuất phân quyền mạnh để tạo động lực phát triển đô thị và khu kinh tế

Dự thảo Luật Phát triển đô thị được xây dựng theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương, đồng thời bổ sung các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo động lực phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt. Đây là nội dung được trao đổi tại Hội nghị tham vấn, lấy ý kiến dự án Luật Phát triển đô thị diễn ra ngày 13/7 tại Bộ Tư pháp.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho biết dự thảo Luật hướng đến xây dựng một khung thể chế đủ mạnh cho các đô thị lớn, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện thực chất để chính quyền địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện.

Theo dự thảo, Luật tập trung vào ba nhóm nội dung chính. Thứ nhất là cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị, trong đó trọng tâm là Thành phố Hồ Chí Minh. Thứ hai là các cơ chế dành cho Đồng Nai và một số địa phương khác. Nhóm nội dung còn lại quy định riêng về khu kinh tế đặc biệt, với hệ thống chính sách đặc thù nhằm tạo cực tăng trưởng mới.

Đối với khu kinh tế đặc biệt, ông Nguyễn Đức Tâm cho rằng đây là mô hình có vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế nhưng hiện pháp luật Việt Nam vẫn chưa có quy định đầy đủ. Trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế, dự thảo Luật đề xuất xác lập địa vị pháp lý của khu kinh tế đặc biệt, xây dựng mô hình chính quyền tinh gọn cùng sáu nhóm cơ chế, chính sách đặc thù để thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Khu kinh tế đặc biệt sẽ là cực tăng trưởng mới nhưng hiện pháp luật Việt Nam chưa có quy định đầy đủ. Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, dự thảo đề xuất xác lập địa vị pháp lý của khu kinh tế đặc biệt (Ảnh minh họa).

Các đại biểu tham dự hội nghị cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật cũng như việc mở rộng phạm vi điều chỉnh, bao quát cả phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt.

Đại diện UBND tỉnh An Giang đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ tiêu chí xác định khu kinh tế đặc biệt, phân định cụ thể thẩm quyền giữa chính quyền cấp tỉnh và chính quyền khu kinh tế đặc biệt, đồng thời bổ sung cơ chế kiểm soát quyền lực tương ứng với việc phân cấp mạnh hơn.

An Giang cũng kiến nghị hoàn thiện các chính sách về tài chính, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế biển, miễn thuế, hàng miễn thuế, thị thực, casino, cùng các ưu đãi về thuế, tiền lương và nhà ở để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và các nhà đầu tư chiến lược.

Trong khi đó, UBND tỉnh Đồng Nai đề xuất nghiên cứu bổ sung các cơ chế phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương nhằm tạo điều kiện thực hiện các định hướng phát triển đã được Trung ương xác định.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, quan điểm xuyên suốt trong xây dựng Luật là phân quyền mạnh mẽ, gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả. Tuy nhiên, phân quyền phải đi đôi với quy định rõ cơ chế, chính sách đặc thù để địa phương có cơ sở triển khai, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú khẳng định quan điểm xuyên suốt trong quá trình xây dựng Luật là phân quyền mạnh mẽ nhưng phải đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả. Theo ông, việc trao thêm quyền cho địa phương cần gắn với hệ thống chính sách đặc thù rõ ràng để các địa phương có căn cứ triển khai và chủ động tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Về cơ chế kiểm soát quyền lực, dự thảo Luật được thiết kế theo hướng kết hợp giữa tiền kiểm và hậu kiểm. Các nội dung được phân quyền hoặc áp dụng cơ chế đặc thù đều phải gắn với quy trình giám sát, báo cáo và kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền nhằm bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương để rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật. Đối với Đồng Nai, Bộ sẽ phối hợp xây dựng Nghị định về cơ chế, chính sách đặc thù để bảo đảm đồng bộ với Luật khi có hiệu lực. Đồng thời, các địa phương khác cũng sẽ có điều kiện vận dụng các cơ chế đặc thù trong khuôn khổ pháp luật nhằm khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.