Đề xuất hơn 334.000 tỷ đồng đầu tư cao tốc thúc đẩy liên kết Đông - Tây

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, đề xuất kế hoạch đầu tư hàng loạt dự án đường bộ cao tốc trong giai đoạn 2026 - 2030, với tổng nhu cầu vốn ngân sách nhà nước lên tới hơn 334.000 tỷ đồng. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông, tăng cường liên kết vùng và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Theo nội dung báo cáo, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các địa phương để xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn từ nguồn vốn ngân sách trung ương. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc mở rộng mạng lưới cao tốc, mà còn tập trung vào các tuyến có tính kết nối cao, đóng vai trò động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Đề xuất hơn 334.000 tỷ đồng đầu tư cao tốc thúc đẩy liên kết vùng mạnh mẽ.

Bên cạnh các dự án đã nằm trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, cơ quan này nhận định vẫn còn nhiều tuyến đường cấp thiết cần được ưu tiên triển khai sớm. Đây là những dự án có hiệu quả đầu tư cao, góp phần giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng và tạo dư địa phát triển mới cho nhiều khu vực.

Trong nhóm các dự án trọng điểm, Bộ Xây dựng đặc biệt nhấn mạnh các tuyến cao tốc kết nối hai cực tăng trưởng lớn nhất cả nước là Hà Nội và TP.HCM. Cụ thể, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Phú Thọ - Cổ Tiết và Cổ Tiết - Yên Bái được kỳ vọng sẽ hình thành trục kết nối liên hoàn từ khu vực trung du, miền núi phía Bắc tới Vành đai 5 vùng Thủ đô.

Ở khu vực Tây Nguyên, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa đóng vai trò kết nối các tỉnh trong khu vực với tuyến Gia Nghĩa - Chơn Thành đang được triển khai. Đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thác tiềm năng kinh tế vùng đất đỏ bazan, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và năng lượng.

Tại khu vực phía Nam, tuyến Đức Hòa - Mỹ An sẽ góp phần hoàn thiện trục dọc kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với Vành đai 4 TP.HCM. Đồng thời, tuyến cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng - Cà Mau được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho liên kết vùng, thúc đẩy phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ logistics, đồng thời kết nối hiệu quả với các cảng biển chiến lược như Trần Đề và Hòn Khoai.

Ngoài ra, việc mở rộng cao tốc Hà Nội - Bắc Giang được đặt ra nhằm giảm áp lực giao thông tại cửa ngõ Thủ đô, trong khi dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông tiếp tục khẳng định vai trò trục xương sống của hệ thống giao thông quốc gia.

Tổng mức đầu tư sơ bộ cho nhóm dự án này ước tính khoảng 345.932 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn ngân sách nhà nước trong giai đoạn 2026 - 2030 vào khoảng 223.300 tỷ đồng.

Không chỉ tập trung vào trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng cũng đề xuất đầu tư các tuyến cao tốc theo hành lang Đông - Tây nhằm tăng cường kết nối giữa khu vực miền núi và vùng ven biển, đồng thời thúc đẩy giao thương quốc tế với Lào và Campuchia.

Cụ thể, các dự án gồm tuyến Vũng Áng - Cha Lo, Hà Tĩnh - Cầu Treo, Phú Yên - Đắk Lắk, Nha Trang - Liên Khương và Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu (đoạn Hà Tiên - Rạch Giá). Đây đều là những tuyến có ý nghĩa chiến lược, không chỉ phục vụ phát triển kinh tế nội vùng mà còn mở rộng không gian kết nối liên quốc gia.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của 5 dự án này khoảng 168.978 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn trong giai đoạn trung hạn khoảng 111.270 tỷ đồng.

Như vậy, tổng nhu cầu vốn ngân sách nhà nước để triển khai 12 dự án cao tốc trọng điểm trong giai đoạn 2026 - 2030 được xác định vào khoảng 334.570 tỷ đồng. Con số này phản ánh quy mô đầu tư rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc cân đối và phân bổ nguồn lực.

Để đảm bảo tiến độ và hiệu quả triển khai, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, cân đối nguồn vốn đầu tư công trung hạn. Việc sớm bố trí vốn được xem là yếu tố then chốt nhằm hiện thực hóa các dự án, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần thêm động lực tăng trưởng mới, đầu tư hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến cao tốc liên vùng, tiếp tục được xem là “đòn bẩy” quan trọng. Khi các tuyến đường được hoàn thiện, không chỉ khoảng cách địa lý được rút ngắn, mà chi phí logistics cũng giảm đáng kể, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Với tầm nhìn dài hạn, đề xuất đầu tư hơn 334.000 tỷ đồng cho các dự án cao tốc không chỉ là câu chuyện về hạ tầng, mà còn là chiến lược mở rộng không gian phát triển, tạo nền tảng vững chắc cho Việt Nam trong giai đoạn tăng trưởng mới.