 |
| Đề xuất chuyển 8.000 tỉ đồng tạm ứng bình ổn giá xăng dầu vào tài khoản phong tỏa |
Bộ Công Thương vừa gửi văn bản tới các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan để lấy ý kiến về hồ sơ dự thảo thông tư hướng dẫn chi tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành nghị quyết cho phép bổ sung 8.000 tỉ đồng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025, giao Bộ Công Thương thực hiện tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Tiền tạm ứng sẽ vào tài khoản phong tỏa của doanh nghiệp đầu mối
Theo dự thảo, Bộ Công Thương là cơ quan phê duyệt đề nghị tạm ứng quỹ của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu. Trên cơ sở phê duyệt này, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước sẽ thực hiện chuyển tiền tạm ứng vào tài khoản phong tỏa mở tại ngân hàng thương mại của doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý là tài khoản này bị phong tỏa và chỉ được sử dụng đúng cho các mục đích đã được quy định, gồm chi sử dụng quỹ bình ổn, trích lập quỹ theo thông báo điều hành giá xăng dầu của Bộ Công Thương và hoàn trả ngân sách nhà nước. Cơ chế này nhằm siết chặt quản lý dòng tiền, bảo đảm nguồn lực tạm ứng từ ngân sách không bị sử dụng sai mục đích.
Dự thảo cũng nêu rõ, mọi hoạt động chi sử dụng và trích lập quỹ phải bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời thực hiện đúng theo phương án trích lập và chi sử dụng quỹ bình ổn tạm ứng từ ngân sách nhà nước do Bộ Công Thương ban hành.
Các thương nhân đầu mối chỉ được phép chi sử dụng hoặc trích lập quỹ sau khi có thông báo điều hành giá xăng dầu của Bộ Công Thương, trong đó xác định rõ mức chi, mức trích lập và thời gian áp dụng.
Theo dự thảo thông tư, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu có trách nhiệm mở tài khoản tại ngân hàng thương mại để tiếp nhận nguồn ngân sách tạm ứng. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc lựa chọn ngân hàng, quản lý số dư quỹ, bảo toàn nguồn tiền và tính chính xác của hồ sơ liên quan đến việc chi sử dụng, trích lập quỹ.
Về phía ngân hàng thương mại, đơn vị này có trách nhiệm phong tỏa tài khoản quỹ bình ổn giá tạm ứng từ ngân sách nhà nước của doanh nghiệp. Tài khoản chỉ được giải tỏa để phục vụ đúng các nghiệp vụ chi bình ổn, trích lập theo điều hành của cơ quan quản lý hoặc để hoàn trả ngân sách.
Sau khi thực hiện chi bình ổn theo thông báo điều hành giá, doanh nghiệp đầu mối sẽ xác định số tiền đã tạm chi trong kỳ, đồng thời hoàn thiện hồ sơ, chứng từ để thực hiện rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Phần lãi phát sinh trên số dư của tài khoản này cũng không thuộc về doanh nghiệp mà được ghi tăng vào Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Sẽ kiểm toán độc lập để quyết toán và hoàn trả ngân sách
Một nội dung quan trọng khác trong dự thảo là yêu cầu kiểm toán độc lập chuyên đề đối với việc sử dụng quỹ tạm ứng. Cụ thể, kể từ thời điểm Bộ Công Thương có quyết định trích lập quỹ cho tới khi quy mô Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đạt từ 8.000 tỉ đồng trở lên, các thương nhân phải thực hiện kiểm toán độc lập để xác định chính xác số đã chi sử dụng và số đã trích lập.
Kết quả kiểm toán sẽ là căn cứ để quyết toán và hoàn trả ngân sách nhà nước. Trên cơ sở đó, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước sẽ báo cáo Bộ Công Thương để gửi Bộ Tài chính, trình cấp có thẩm quyền xem xét việc hoàn trả phần ngân sách đã tạm ứng, đồng thời kiến nghị phương án xử lý nếu số dư quỹ lớn hơn 8.000 tỉ đồng.
Dự thảo cũng nhấn mạnh trách nhiệm pháp lý của thương nhân đầu mối trong toàn bộ quá trình quản lý và sử dụng quỹ. Doanh nghiệp phải bảo đảm sử dụng quỹ đúng mục đích, minh bạch, công khai và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của số liệu, hồ sơ, chứng từ liên quan tới đề nghị tạm ứng, tạm chi và trích lập.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn có nghĩa vụ nộp lại số dư quỹ theo thông báo của Bộ Công Thương để hoàn trả phần ngân sách nhà nước đã tạm ứng. Quy định này cho thấy khoản 8.000 tỉ đồng được thiết kế theo cơ chế “tạm ứng có kiểm soát”, thay vì cấp phát lâu dài, qua đó giảm áp lực ngân sách và tăng tính ràng buộc trong vận hành quỹ.
