ĐBQH đề xuất cơ chế khai thác từng phần, sớm đưa vật liệu vào công trường

Phát biểu tại phiên thảo luận chiều 12/8 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, ĐBQH Thái Thị An Chung (Đoàn Nghệ An) tập trung góp ý một số nội dung sửa đổi Luật Địa chất và khoáng sản.

Đề xuất thăm dò đến đâu, khai thác đến đó

Đánh giá cao nỗ lực cải cách hành chính và đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đại biểu Thái Thị An Chung cho rằng việc sửa đổi các quy định lần này không chỉ nhằm cắt giảm thủ tục, mà còn hướng tới chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng thủ tục sang quản lý dựa trên rủi ro. Qua đó, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Liên quan đến Luật Địa chất và khoáng sản, đại biểu đồng tình với các nội dung sửa đổi nhằm phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

ĐBQH Thái Thị An Chung (Đoàn Nghệ An)

Đại biểu cũng đồng tình với việc luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024. Theo đại biểu, thực tiễn triển khai các cơ chế này đã góp phần đẩy nhanh tiến độ một số dự án, công trình trọng điểm.

Tuy nhiên, đối với hoạt động khai thác khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng thông thường, đại biểu cho rằng việc cấp phép trên thực tế vẫn có thể kéo dài, chưa đáp ứng kịp nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình, dự án, đặc biệt là các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia và các dự án phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Theo ĐBQH Thái Thị An Chung, vướng mắc không nhất thiết xuất phát từ việc thiếu tài nguyên, mà nằm ở khoảng thời gian từ khi xác định được nguồn khoáng sản đến khi đủ điều kiện đưa vào khai thác.

Trong khi nhu cầu vật liệu của các dự án thường phát sinh theo từng giai đoạn, từng đoạn tuyến, quy trình thăm dò, công nhận kết quả thăm dò và cấp phép khai thác hiện được thực hiện theo trình tự nhất định. Có trường hợp trong quá trình thăm dò, một phần khu vực khoáng sản đã được xác định tương đối rõ về vị trí, chất lượng và trữ lượng nhưng vẫn phải chờ hoàn tất toàn bộ quá trình thăm dò mới có thể chuyển sang khai thác.

Từ thực tế này, đại biểu kiến nghị nghiên cứu cơ chế công nhận kết quả thăm dò từng phần, khai thác từng phần.

Cụ thể, đối với trường hợp trong quá trình thăm dò đã xác định một phần khu vực khoáng sản đáp ứng các yêu cầu về ranh giới, chất lượng và trữ lượng theo quy định, tổ chức, cá nhân có thể được đề nghị công nhận kết quả thăm dò đối với phần đã xác định; phần diện tích còn lại tiếp tục được thăm dò theo đề án đã được phê duyệt.

Đồng thời, đại biểu đề nghị bổ sung quy định vào khoản 1 Điều 55 Luật Địa chất và khoáng sản về nguyên tắc cấp giấy phép khai thác khoáng sản.

Theo đề xuất, đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án thuộc phạm vi quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP, nếu trong quá trình thăm dò đã xác định một phần khu vực đáp ứng điều kiện về ranh giới, chất lượng, trữ lượng và điều kiện khai thác thì có thể cấp phép khai thác đối với phần đã được xác định, đồng thời tiếp tục thăm dò phần còn lại.

Theo đại biểu, cơ chế này sẽ giúp rút ngắn thời gian đưa vật liệu vào công trường, đáp ứng tốt hơn tiến độ dự án, đồng thời tạo cơ sở pháp lý ổn định thay vì phải xây dựng cơ chế đặc thù cho từng dự án.

ĐBQH đề xuất cơ chế khai thác từng phần, sớm đưa vật liệu vào công trường.

Thống nhất quy định về thu hồi khoáng sản khi nạo vét

Một nội dung khác được ĐBQH Thái Thị An Chung đề cập là việc thu hồi khoáng sản trong quá trình nạo vét.

Theo đại biểu, việc thu hồi các loại khoáng sản như cát, sỏi trong quá trình nạo vét lòng sông, lòng hồ thủy lợi, thủy điện, luồng lạch là phù hợp. Hoạt động này vừa góp phần tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên, vừa hỗ trợ khơi thông dòng chảy, nâng cao khả năng khai thác, vận hành và phát huy công năng của các công trình.

Tuy nhiên, quy định giữa pháp luật về khoáng sản và các pháp luật chuyên ngành hiện còn chưa đồng bộ, một số nội dung có sự giao thoa, chồng chéo, dẫn đến khó khăn và kéo dài thời gian thực hiện thủ tục.

Vì vậy, đại biểu đề nghị trong lần sửa đổi này cần quy định theo hướng ngắn gọn, thống nhất, rõ trách nhiệm, tạo cơ chế thuận lợi để thu hồi và sử dụng khoáng sản trong quá trình nạo vét.

Theo ĐBQH Thái Thị An Chung, chính sách cần bảo đảm đồng thời hai yêu cầu: quản lý chặt chẽ tài nguyên, ngăn ngừa thất thoát và đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục, phù hợp với thực tiễn triển khai của địa phương và doanh nghiệp.