ĐBQH đề xuất hoàn thiện hạ tầng số, rút ngắn thời gian kiểm tra sau thông quan

Chiều 5/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Phiên họp do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành.

Góp ý vào dự thảo luật, đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn Quảng Trị) đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hải quan và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục để nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Đối với quy định sửa đổi Điều 79 về thời hạn kiểm tra sau thông quan, dự thảo nâng thời gian kiểm tra từ 10 ngày làm việc lên tối đa 20 ngày và có thể gia hạn thêm một lần không quá 20 ngày, nâng tổng thời gian kiểm tra lên tối đa 40 ngày.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận tại hội trường chiều 5/8. Ảnh: Quochoi.vn

Theo đại biểu Nguyễn Khánh Vũ, việc kiểm tra sau thông quan chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu giữa hải quan, thuế, ngân hàng, định danh điện tử và thương mại điện tử xuyên biên giới được kết nối đồng bộ. Nếu hạ tầng dữ liệu chưa hoàn thiện, việc kéo dài thời gian kiểm tra có thể làm gia tăng thời gian chờ đợi của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến dòng tiền và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu kiến nghị bổ sung quy định giao Chính phủ báo cáo Quốc hội về tiến độ hoàn thiện các hạng mục hạ tầng dữ liệu trọng yếu trước khi luật có hiệu lực, đồng thời xây dựng cơ chế đánh giá độc lập, định kỳ về mức độ sẵn sàng của hệ thống dữ liệu.

Quan tâm đến hoạt động xuất khẩu nông sản, đại biểu Quốc hội Tô Ái Vang (Đoàn Cần Thơ) đề xuất bổ sung cơ chế ưu tiên đối với hàng hóa là nông sản, thủy sản tươi sống theo hướng được thông quan trước, kiểm tra sau trên cơ sở đánh giá rủi ro điện tử và dữ liệu được kết nối qua Cơ chế một cửa quốc gia.

Đại biểu Quốc hội Tô Ái Vang (Đoàn Cần Thơ) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quochoi.vn

Theo đại biểu, đây là giải pháp cần thiết nhằm rút ngắn thời gian thông quan đối với các mặt hàng dễ hư hỏng, giảm chi phí cho doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Tráng A Dương (Đoàn Lào Cai) bày tỏ đồng tình với chủ trương chuyển đổi hoàn toàn sang hồ sơ hải quan điện tử, song cho rằng cần bảo đảm khả năng tiếp cận bình đẳng giữa các vùng, miền. Đại biểu đề nghị ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo về hạ tầng cũng như kỹ năng số, tránh gia tăng khoảng cách số trong thực hiện thủ tục hải quan.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng kiến nghị bổ sung cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan hải quan tại địa phương có cửa khẩu và quy định phương án xử lý khi hệ thống hải quan điện tử hoặc Cơ chế một cửa quốc gia gặp sự cố nhằm bảo đảm hoạt động thông quan không bị gián đoạn.

Liên quan đến quy định xác thực định danh điện tử đối với tổ chức, cá nhân mua hàng hóa từ nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử, đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị) cho rằng cần đánh giá đầy đủ hơn về tính khả thi, khả năng kết nối dữ liệu, chi phí tuân thủ và lộ trình triển khai để bảo đảm quy định có thể áp dụng hiệu quả trong thực tiễn.

Giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết việc sửa đổi Luật Hải quan hướng tới xây dựng nền hải quan hiện đại, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu, thương mại quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Bộ trưởng, tinh thần xuyên suốt của dự thảo luật là chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, ngay sau khi luật được Quốc hội thông qua, Bộ Tài chính sẽ khẩn trương hoàn thiện các văn bản hướng dẫn và triển khai đồng bộ các giải pháp để bảo đảm luật sớm đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng môi trường thông quan hiện đại, minh bạch và hiệu quả.