Theo đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố 31 người là lãnh đạo, cán bộ Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung (VTM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), một số doanh nghiệp và cựu lãnh đạo tỉnh Lào Cai.
Trong danh sách này, Bùi Thanh Bình - cựu Tổng giám đốc VTM, bị đề nghị truy tố 3 tội: vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; nhận hối lộ; thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước.
 |
| Cựu Tổng giám đốc Bùi Thanh Bình (hàng trên, ngoài cùng bìa trái) và một số bị can trong vụ án (Ảnh: Bộ Công an). |
Hàng loạt cựu sếp lớn cũng hầu tòa gồm Trịnh Khôi Nguyên, Trần Tuấn Dũng, Nguyễn Duy Dũng; cựu Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Thép Việt Nam Mai Văn Tinh, cựu Tổng giám đốc Đậu Văn Hùng. Nhóm cựu quan chức địa phương dính chàm có ông Lê Ngọc Hưng - cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh, và Đỗ Trường Giang - cựu Giám đốc Sở Công Thương cùng bị cáo buộc phạm tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
Bán rẻ 5,8 triệu tấn quặng để ăn chênh lệch
Sau khi được bổ nhiệm, ông Bùi Thanh Bình trực tiếp điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có việc bán quặng sắt mỏ Quý Xa. Thay vì đấu giá sòng phẳng, ông Bình đã thống nhất với đại diện nhiều doanh nghiệp giảm giá từ 50.000-70.000 đồng mỗi tấn. Đổi lại, các doanh nghiệp phải chi tiền ngoài hợp đồng.
Thủ đoạn hợp thức hóa được thực hiện rất bài bản từ trong ra ngoài. Tổng giám đốc Bình chỉ đạo Phòng Tiêu thụ xây dựng phương án giá theo đúng mức đã "ấn định", sau đó trình Ban điều hành và Hội đồng thành viên thông qua. Sự buông lỏng quản lý lên đỉnh điểm khi từ giữa năm 2017, người đại diện vốn tại VTM được giao tự quyết định và chịu trách nhiệm, khiến việc bán quặng tiếp tục diễn ra mà không phải báo cáo.
Hậu quả, trong 5 năm (2015-2020), tổng giám đốc Bình đã ký 30 hợp đồng bán quặng sắt cho 18 doanh nghiệp, trong đó thực hiện 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp, bán gần 5,8 triệu tấn quặng trị giá gần 2.951 tỉ đồng. Sai phạm này bị cáo buộc gây thiệt hại hơn 434,7 tỉ đồng cho tài sản nhà nước.
Đổi lại mức giá hời, Bình được nhận "lại quả" tổng cộng 53,3 tỉ đồng từ tám doanh nghiệp. Trong đó có 43,8 tỉ đồng được xác định thuộc giai đoạn đủ căn cứ xử lý về tội nhận hối lộ. Cựu tổng giám đốc dùng khoảng 3,8 tỉ đồng chi cho một số nhân viên, trả lại 1,5 tỉ đồng cho hai doanh nghiệp, còn hơn 48 tỉ đồng sử dụng vào mục đích cá nhân.
Ngoài ra, việc Bùi Thanh Bình, Bùi Sỹ Ngọc và Nguyễn Duy Dũng đã buông lỏng quản lý tài sản, hạch toán kế toán không đúng quy định, không thực hiện đầy đủ chức trách được giao đã gây thiệt hại thêm 46,29 tỉ đồng tài sản nhà nước.
Cài cắm thầu mua than cốc giá cao
Không chỉ ăn tiền ở đầu ra, cựu Tổng giám đốc VTM còn trục lợi ở đầu vào. Ngay khi nhậm chức, lãnh đạo Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên đã đặt vấn đề độc quyền cấp hàng. Hai doanh nghiệp hứa sẽ chi cho tổng giám đốc Bình từ 40.000 - 200.000 đồng trên mỗi tấn than cốc.
 |
| Cựu tổng giám đốc Bình bị cáo buộc nhận hối lộ 62,2 tỉ đồng, gồm 43,8 tỉ đồng từ hoạt động bán quặng sắt giá rẻ và 18,4 tỉ đồng từ hoạt động mua bán than cốc (Ảnh minh họa). |
Để qua mắt các Cơ quan Kiểm toán, cán bộ phụ trách vẫn sử dụng các báo giá khống để hợp thức hồ sơ, bảo đảm hai doanh nghiệp này được ký hợp đồng. Khi chuyển sang hình thức đấu thầu, lãnh đạo Phòng vật tư tiếp tục chỉ đạo sử dụng hồ sơ chào giá hợp thức, sắp xếp để hai doanh nghiệp thay nhau trúng các gói cung cấp than cốc. Nhiều hợp đồng còn được chia nhỏ dưới 10.000 tấn nhằm tránh phải xin ý kiến hội đồng thành viên.
Bằng chiêu thức này, từ năm 2015-2020, hai doanh nghiệp đã ký 38 hợp đồng, cung cấp gần 287.000 tấn than cốc cho VTM với tổng giá trị hơn 2.020 tỉ đồng. Đổi lại, ông Bình bị cáo buộc nhận thêm 25 tỉ đồng, trong đó có 18,4 tỉ đồng được xác định thuộc giai đoạn đủ căn cứ xử lý về tội nhận hối lộ.
Tổng hợp hai nguồn ăn chia, cựu tổng giám đốc Bình bị cáo buộc nhận hối lộ 62,2 tỉ đồng, gồm 43,8 tỉ đồng từ hoạt động bán quặng sắt giá rẻ và 18,4 tỉ đồng từ hoạt động mua bán than cốc.
