Giá nhiên liệu luôn là một trong những yếu tố quan trọng cấu thành giá cước vận tải. Khi giá xăng dầu tăng, nhiều doanh nghiệp nhanh chóng điều chỉnh giá để bù đắp chi phí. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, khi giá nhiên liệu giảm, việc hạ giá cước lại diễn ra chậm hơn hoặc chưa tương xứng với mức giảm của chi phí đầu vào.
Đây không chỉ là câu chuyện của riêng Lào Cai mà cũng là thực trạng xuất hiện ở nhiều địa phương. Trong bối cảnh đó, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai vừa yêu cầu Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và thực hiện giá cước, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp không điều chỉnh giá cước phù hợp khi giá nhiên liệu giảm.
 |
| (Ảnh: Minh họa do AI tạo nội dung) |
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực vận tải, nhiên liệu tuy chiếm tỷ trọng lớn nhưng không phải là yếu tố duy nhất quyết định giá cước.
Cơ cấu chi phí của doanh nghiệp còn bao gồm tiền lương lái xe và nhân viên, bảo hiểm, khấu hao phương tiện, lãi vay ngân hàng, chi phí sửa chữa, bảo dưỡng, phí sử dụng đường bộ, bến bãi và nhiều khoản chi phí quản lý khác. Trong bối cảnh chi phí lao động và lãi vay vẫn ở mức cao, không ít doanh nghiệp cho rằng việc giảm giá cước cần được tính toán trên tổng thể, thay vì chỉ căn cứ vào giá nhiên liệu.
Đối với các doanh nghiệp vận tải có quy mô nhỏ, áp lực còn lớn hơn khi lượng hàng hóa và hành khách chưa phục hồi đồng đều giữa các tuyến. Nếu giảm giá cước quá nhanh, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động và tái đầu tư phương tiện.
Dù có nhiều yếu tố cấu thành giá cước, cơ quan quản lý cho rằng mọi biến động về chi phí đều cần được phản ánh minh bạch.
Theo Công văn số 7038/UBND-XD, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các doanh nghiệp chủ động rà soát cơ cấu chi phí, xây dựng phương án điều chỉnh giá cước phù hợp với mức giảm của giá nhiên liệu. Đồng thời, Sở Xây dựng được giao tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và thực hiện giá cước; tập trung vào các đơn vị từng tăng giá khi nhiên liệu ở mức cao nhưng đến nay chưa điều chỉnh hoặc điều chỉnh chưa tương xứng.
Thông điệp của cơ quan quản lý khá rõ ràng: không để xảy ra tình trạng giá nhiên liệu tăng thì giá cước tăng nhanh, nhưng khi nhiên liệu giảm thì giá cước lại "đứng yên". Đây không chỉ là yêu cầu thực hiện đúng quy định của pháp luật về giá mà còn góp phần bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh.
Điều doanh nghiệp cần là một cơ chế điều hành linh hoạt, phản ánh đúng biến động của các yếu tố đầu vào thay vì chỉ dựa vào giá nhiên liệu. Ngược lại, người tiêu dùng cũng có quyền kỳ vọng mức giá dịch vụ được điều chỉnh phù hợp khi chi phí vận tải giảm.
Vì vậy, bên cạnh công tác kiểm tra, việc công khai cơ cấu giá, tăng tính minh bạch trong kê khai và đối thoại giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp sẽ là giải pháp quan trọng để tạo sự đồng thuận.
Giảm giá cước không chỉ là câu chuyện chia sẻ lợi ích với khách hàng mà còn là thước đo về tính minh bạch của thị trường vận tải. Khi mọi biến động chi phí được phản ánh kịp thời vào giá dịch vụ, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực nâng cao năng lực cạnh tranh, còn người tiêu dùng được hưởng lợi từ một thị trường vận tải công bằng và hiệu quả hơn.
