Thanh tra Chính phủ thanh tra diện rộng thị trường xăng dầu

Thanh tra Chính phủ vừa công bố quyết định thanh tra chuyên đề diện rộng đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu, nhằm đánh giá việc chấp hành các quy định pháp luật, kịp thời phát hiện bất cập trong cơ chế quản lý và xử lý các vi phạm (Ảnh: Thanhtra.gov.vn).

Tiến độ và nhân sự thực hiện cuộc kiểm soát này đã được phê duyệt cụ thể. Theo quyết định, thời kỳ thanh tra được xác định từ ngày 1/1/2024 đến 30/6/2026. Trong trường hợp cần thiết, đoàn thanh tra có thể xem xét các nội dung liên quan phát sinh trước hoặc sau khoảng thời gian này. Thời hạn thanh tra là 30 ngày kể từ ngày công bố quyết định. Về bộ máy điều hành, đoàn thanh tra do ông Nguyễn Mạnh Cường - Thanh tra viên cao cấp, Cục trưởng Cục XI (Thanh tra Chính phủ) - làm Trưởng đoàn.

Quy mô của đợt rà soát lần này có tác động trực tiếp đến tính ổn định của thị trường vĩ mô. Phát biểu tại hội nghị công bố quyết định, ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết đây là cuộc thanh tra chuyên đề có phạm vi lớn, liên quan trực tiếp đến lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, ngành hàng thiết yếu có ảnh hưởng sâu rộng đến nền kinh tế và đời sống người dân.

Phương thức làm việc của cơ quan chức năng được cam kết bảo đảm tính khách quan và hạn chế xáo trộn dòng chảy thương mại. Theo đó, đoàn thanh tra sẽ triển khai nhiệm vụ với tinh thần khẩn trương, khách quan, đúng quy định pháp luật, bảo đảm chất lượng và tiến độ, đồng thời hạn chế tối đa việc ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp thuộc diện thanh tra.

Mục tiêu cốt lõi của kế hoạch không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra mà còn hướng tới hoàn thiện hành lang pháp lý. Bên cạnh việc đánh giá kết quả quản lý, điều hành và thực thi các quy định về kinh doanh xăng dầu, đoàn thanh tra sẽ tập trung làm rõ những bất cập trong cơ chế quản lý, những sơ hở trong quá trình tổ chức thực hiện, cũng như phát hiện các hành vi vi phạm (nếu có). Sau khi có kết quả thực tế, trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ sẽ kiến nghị xử lý theo quy định và đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định chưa phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này.

Chiến dịch giám sát toàn diện này là bước tiếp nối các biện pháp quản lý chặt chẽ được áp dụng liên tục thời gian qua. Động thái của Thanh tra Chính phủ diễn ra trong bối cảnh công tác quản lý thị trường xăng dầu đã được các cơ quan chức năng tăng cường từ đầu năm.

Siết chặt kỷ cương để tránh tình trạng buông lỏng quản lý

Trước đó, các Bộ, ngành chủ quản đã có những chỉ đạo quyết liệt nhằm đối phó với các cú sốc bên ngoài. Trước đó, vào tháng 3/2026, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản yêu cầu lực lượng quản lý thị trường trên cả nước tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu trước những diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế.

Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện kết nối các dữ liệu kinh doanh xăng dầu (dữ liệu cơ sở vật chất phục vụ kinh doanh xăng dầu, dữ liệu hệ thống phân phối xăng dầu, dữ liệu nhập - xuất - tồn kho xăng dầu) với Bộ Công Thương, tương thích với chương trình điện tử do Bộ Công Thương quy định.

Yêu cầu kiểm soát địa bàn được giao cụ thể cho từng địa phương để ngăn ngừa rủi ro đứt gãy nguồn cung. Theo yêu cầu của Bộ Công Thương, các đơn vị quản lý thị trường phải chủ động theo dõi sát diễn biến cung cầu và giá bán xăng dầu tại địa phương, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như khan hiếm hàng hóa, tăng giá không hợp lý, gián đoạn nguồn cung hoặc các cửa hàng ngừng bán hàng không có lý do chính đáng để xử lý theo quy định.

Đối tượng thanh tra kiểm tra lần này sẽ bao quét toàn bộ chuỗi cung ứng từ khâu thượng nguồn đến khâu bán lẻ. Đồng thời, công tác kiểm tra sẽ được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm đối với các doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối và cửa hàng bán lẻ xăng dầu nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như găm hàng, tạo khan hiếm giả, bán sai giá niêm yết, kinh doanh xăng dầu nhập lậu, không rõ nguồn gốc hoặc không bảo đảm chất lượng.

Các kịch bản xử lý sai phạm nghiêm trọng cũng được lên phương án phối hợp liên ngành. Đối với các vụ việc nghiêm trọng, vượt thẩm quyền, các đơn vị được yêu cầu báo cáo ngay cấp có thẩm quyền và phối hợp với các lực lượng chức năng để xử lý.

Giải pháp bình ổn thị trường được nhấn mạnh phải đi đôi với công tác vận động và nâng cao tính tự giác của thương nhân. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng yêu cầu kết hợp giữa công tác kiểm tra với tuyên truyền, hướng dẫn các thương nhân chấp hành nghiêm quy định pháp luật, nâng cao trách nhiệm trong việc bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường.

Đặc biệt, kỷ cương công vụ sẽ được siết chặt để tránh tình trạng buông lỏng quản lý tại cơ sở. Đồng thời, cơ quan này nhấn mạnh việc xem xét trách nhiệm của người đứng đầu lực lượng quản lý thị trường và công chức phụ trách địa bàn nếu để xảy ra vi phạm mà không kịp thời phát hiện, xử lý.