Tòa án Mỹ bác đơn kiện 840 triệu USD của Gilimex đối với Amazon

Gilimex thừa nhận các tài liệu là giả

Vụ kiện giữa Công ty Cổ phần Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex, mã chứng khoán: GIL) và Amazon.com Services LLC đã có diễn biến mới khi Tòa án Quận Nam New York quyết định bác bỏ vĩnh viễn yêu cầu bồi thường của doanh nghiệp Việt Nam.

Sau gần 4 năm theo đuổi vụ kiện đòi bồi thường 840 triệu USD đối với Amazon, Gilimex không chỉ thất bại mà còn bị Tòa án Liên bang Mỹ kết luận đã thực hiện hành vi "gian lận đối với Tòa án".

Theo phán quyết, Gilimex không còn cơ hội tiếp tục theo đuổi yêu cầu đòi bồi thường 840 triệu USD trong vụ việc này.

Điểm mấu chốt khiến tòa đưa ra quyết định là quá trình xem xét chứng cứ phục vụ yêu cầu bồi thường đối với khoản thiệt hại nguyên vật liệu khoảng 68 triệu USD.

Theo hồ sơ vụ án, Gilimex ban đầu nộp hơn 90 tài liệu, gồm đơn đặt hàng và thư yêu cầu thanh toán để chứng minh thiệt hại.

Sau khi Amazon phát hiện dấu hiệu bất thường, chính Gilimex thừa nhận các tài liệu này là giả. Doanh nghiệp giải thích một nhân viên cấp dưới đã tự ý lập các hồ sơ nhằm phục vụ mục đích cá nhân.

Tuy nhiên, Tòa án không chấp nhận cách giải thích này, cho rằng các dữ liệu điện tử và chứng cứ kỹ thuật thu thập được không phù hợp với lập luận do Gilimex đưa ra.

Đơn đặt hàng 69 triệu USD trở thành điểm then chốt

Một trong những tài liệu được tòa đặc biệt xem xét là đơn đặt hàng ngày 18/11/2021 giữa Gilimex và nhà cung cấp Blazemax, có giá trị 69,04 triệu USD.

Amazon bị cáo buộc đã cắt giảm đơn hàng đột ngột, khiến Gilimex rơi vào tình trạng dư thừa công suất, tồn kho nguyên vật liệu lớn và phát sinh nhiều chi phí.

Theo đánh giá của cơ quan xét xử, tài liệu này không xuất hiện trong hơn 68.000 tệp dữ liệu điện tử mà Gilimex giao nộp trong giai đoạn đầu của quá trình tố tụng.

Chỉ sau khi nhóm tài liệu đầu tiên bị phát hiện có vấn đề, đơn đặt hàng nói trên mới được bổ sung để củng cố yêu cầu bồi thường.

Bên cạnh đó, báo cáo tài chính kiểm toán năm 2022 của Gilimex cũng không phản ánh khoản nguyên vật liệu hay nghĩa vụ thanh toán khoảng 69 triệu USD đối với Blazemax.

Theo số liệu kế toán được tòa đối chiếu, doanh nghiệp chỉ ghi nhận khoảng 3 triệu USD phải trả thương mại và khoảng 1,1 triệu USD thuộc các khoản phải trả khác liên quan đến đối tác này.

Ngoài các số liệu tài chính, các chuyên gia giám định độc lập còn phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường về dữ liệu điện tử, thời điểm tạo lập tệp tin, con dấu và chữ ký trên các tài liệu được nộp.

Tòa án nhận định các lời giải thích của Gilimex thay đổi trong quá trình tố tụng và không có chứng từ nội bộ gốc chứng minh giao dịch nói trên thực sự tồn tại.

Từ đó, Tòa án Quận Nam New York kết luận Gilimex có hành vi gian lận làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính toàn vẹn của quá trình tố tụng, quyết định bác bỏ toàn bộ vụ kiện với hiệu lực vĩnh viễn.

Theo phán quyết, Amazon cũng được quyền yêu cầu Gilimex hoàn trả các khoản chi phí luật sư và chi phí điều tra phát sinh.

Vụ kiện bắt đầu từ năm 2022

Cuối năm 2022, Gilimex khởi kiện Amazon - đối tác đặt hàng lớn nhất của doanh nghiệp - yêu cầu bồi thường 280 triệu USD, tương đương khoảng 7.100 tỷ đồng.

Doanh nghiệp cho rằng Amazon đã "làm thương mại không công bằng", vi phạm hợp đồng và vi phạm nghĩa vụ ủy thác khi đột ngột cắt giảm đơn hàng, khiến Gilimex rơi vào tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và nguyên vật liệu sau giai đoạn mở rộng đầu tư để phục vụ đối tác này.

Gilimex được thành lập năm 1982, hoạt động trong lĩnh vực may mặc và dệt gia dụng.

Theo báo cáo tài chính, quý I/2026 doanh nghiệp ghi nhận 197 tỷ đồng doanh thu, tăng gần 57% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế hơn 11 tỷ đồng, tăng 436%.

Năm 2026, Gilimex đặt mục tiêu 1.600 tỷ đồng doanh thu và 150 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Với kết quả quý I đạt 11,28 tỷ đồng, doanh nghiệp mới hoàn thành khoảng 7,5% kế hoạch lợi nhuận năm.

Ngay sau thông tin về phán quyết, phiên giao dịch ngày 10/7, cổ phiếu GIL chịu áp lực bán mạnh, giảm hết biên độ xuống 10.650 đồng/cổ phiếu, với lượng dư bán giá sàn gần 900.000 cổ phiếu.