Chiến dịch ra quân được cụ thể hóa ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Chỉ trong gần một tháng triển khai cao điểm từ ngày 7-29/5, lực lượng hải quan đã phát hiện và xử lý tổng cộng 12 vụ việc vi phạm lớn.
 |
| Công tác chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay không còn đơn thuần chỉ bảo vệ một nhãn hiệu mà là câu chuyện bảo vệ năng lực cạnh tranh quốc gia, an ninh kinh tế. |
Trao đổi với báo giới, ông Đặng Văn Đức - Phó Chi cục trưởng Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) cho biết các đối tượng lậu hàng tập trung đánh vào nhóm có giá trị thương mại cao, thương hiệu lớn, dễ tiêu thụ và dễ làm giả. Danh mục thu giữ gồm: quần áo, giày dép, túi xách, đồng hồ, phụ kiện thời trang, phụ kiện điện thoại, mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, khóa cửa, đồ chơi trẻ em, linh kiện, tem nhãn và bao bì.
Đặc biệt, đối với nhóm mỹ phẩm và thực phẩm chức năng, nguy cơ không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng - ông Đức nhấn mạnh.
Các tuyến đường bộ giáp biên giới như Hữu Nghị, Cha Lo, Lao Bảo, Hoa Lư và các cảng biển lớn như Cảng Sài Gòn khu vực 1 đang là tiêu điểm nóng. Loại hình vi phạm chủ yếu được ghi nhận là hàng nhập khẩu kinh doanh và hàng quá cảnh, trong đó hàng quá cảnh chiếm tỷ lệ áp đảo. Các đường dây này có sự tổ chức chặt chẽ từ khâu đặt hàng, gom hàng, thuê pháp nhân đứng tên khai báo hải quan đến khâu phân phối nội địa hoặc vận chuyển sang nước thứ ba.
Thủ đoạn tinh vi của nhóm tội phạm kinh tế là lợi dụng chính sách tạo thuận lợi thương mại để luân chuyển nhanh hàng hóa nhằm trốn kiểm tra thực tế. Các đối tượng khai sai mã số HS, không ghi đầy đủ nhãn hiệu, trộn lẫn hàng giả với hàng thật, chia nhỏ lô hàng hoặc bóc tách nhãn mác để gia công sau nhằm xóa dấu vết. Nhiều lô hàng không chỉ giả mạo nhãn hiệu mà còn đồng thời gian lận xuất xứ và ghi sai chủng loại.
 |
| Hải quan Việt Nam tiếp tục cam kết đóng góp thực chất vào các sáng kiến của WCO, nhất là trong các lĩnh vực dữ liệu, thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ mới, hướng tới hệ thống hải quan hiện đại, thích ứng và kết nối toàn cầu. |
Điển hình vừa qua, Chi cục Điều tra chống buôn lậu và Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị đã chuyển hồ sơ cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn xử lý vụ hàng quá cảnh lậu của 3 doanh nghiệp, gồm có Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Sơn Hà, Công ty trách nhiệm hữu hạn đầu tư xuyên Á Khải Long và Công ty trách nhiệm hữu hạn thương mại dịch vụ xuất nhập khẩu Lạng Sơn.
Tang vật vi phạm bị thu giữ gồm 200 vòng bi bằng thép gắn nhãn hiệu Koyo ghi “ade in Japan”; 2.175 điện thoại và phụ kiện Iphone, Samsung; hơn 9.000 mỹ phẩm Jula's Herb Carrot Aging, Eucerin; cùng hơn 20.000 sản phẩm giày dép, túi xách, đồng hồ các hãng nổi tiếng như Rolex, Hermes, Chanel, Nike, Adidas, Puma. Đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã chính thức ban hành các quyết định khởi tố vụ án và khởi tố bị can liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp xảy ra tại Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Sơn Hà.
Để ngăn chặn triệt để tình trạng này, Cục trưởng Hải quan Nguyễn Văn Thọ khẳng định, toàn ngành sẽ chuyển từ phản ứng thụ động sang quản lý chủ động dựa trên công nghệ và dữ liệu số. Trong 6 tháng cuối năm 2026, trọng tâm sẽ là xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan năm 2014, hoàn thiện khung pháp lý về thương mại điện tử xuyên biên giới và cửa khẩu thông minh. Hệ thống hải quan số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn sẽ được triển khai đồng bộ thông qua các dự án như Mở rộng cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3.
Ở tầm vĩ mô toàn cầu, tại Phiên họp Hội đồng lần thứ 147/148 của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) diễn ra cuối tháng 6 tại Bỉ, Tổng Thư ký WCO Ian Saunders cũng đã kêu gọi các quốc gia tăng cường chia sẻ thông tin để ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia. Tham gia thảo luận tại đây, Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ khẳng định Hải quan Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ Kế hoạch Chiến lược của WCO giai đoạn 2025-2028. Việt Nam cam kết thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng mô hình Hải quan thông minh và đề xuất thu hẹp khoảng cách công nghệ giữa các nước thành viên nhằm hướng tới một hệ thống hải quan hiện đại, kết nối toàn cầu và bền vững.
