| TS. Sử Ngọc Khương: Dữ liệu số mở khóa minh bạch thị trường bất động sản TS. Nguyễn Văn Khôi: Sửa luật để kiến tạo thị trường bất động sản minh bạch |
Chia sẻ về Dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), bà Hoàng Thu Hằng – Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) – cho biết, việc sửa đổi luật lần này được đặt trong bối cảnh thị trường đang cần những giải pháp đồng bộ để tháo gỡ khó khăn, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả vận hành.
Theo bà Hằng, quan điểm xuyên suốt của dự thảo Luật là kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi theo hướng thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Cụ thể, dự thảo Luật sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản theo hướng chuyển từ Thủ tướng Chính phủ về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Theo bà Hằng, điều này sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tăng tính chủ động cho địa phương và phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp.
 |
| Bà Hoàng Thu Hằng – Cục phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) (Ảnh: Phan Chính) |
Cùng với đó, dự thảo Luật cũng tập trung cắt giảm và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Một số thủ tục được bãi bỏ hoặc tinh gọn, như quy định về thông báo trước khi bán hoặc cho thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai. Sáu nhóm điều kiện kinh doanh được rà soát, điều chỉnh theo hướng rõ ràng, minh bạch và dễ thực hiện hơn.
Đáng chú ý, nhiều quy định liên quan đến hoạt động dịch vụ bất động sản cũng được sửa đổi theo hướng giảm bớt rào cản gia nhập thị trường. Các điều kiện về tên gọi, đăng ký hoạt động hay chứng nhận đào tạo của sàn giao dịch được đơn giản hóa, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động linh hoạt hơn.
Về thủ tục hành chính, dự thảo Luật cắt giảm 4/12 thủ tục, đồng thời đơn giản hóa các quy trình cấp chứng chỉ hành nghề môi giới. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và cá nhân tham gia thị trường.
“Việc cải cách thủ tục không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thị trường,” bà Hằng nhấn mạnh.
Bên cạnh cải cách thủ tục, một điểm nhấn quan trọng khác của dự thảo Luật là việc hoàn thiện khung pháp lý để tháo gỡ các vướng mắc trong thực tiễn.
Theo bà Hoàng Thu Hằng, dự thảo đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định nhằm làm rõ phạm vi điều chỉnh, hoàn thiện các khái niệm và bổ sung các loại hình bất động sản mới như căn hộ du lịch, biệt thự nghỉ dưỡng hay mô hình kết hợp lưu trú – văn phòng.
Đồng thời, các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất và chuyển nhượng dự án cũng được điều chỉnh theo hướng đồng bộ với pháp luật đất đai, đầu tư và các luật liên quan. Điều này giúp giảm chồng chéo, tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho doanh nghiệp.
Một nội dung đáng chú ý là việc bổ sung quy định về giao dịch bất động sản thông qua phương thức điện tử. Theo đó, các bất động sản khi đưa vào giao dịch sẽ được gắn mã định danh điện tử và thực hiện giao dịch trên nền tảng số. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của thị trường.
Bà Hằng cho biết, việc xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản cũng được đặc biệt chú trọng. Dữ liệu phải đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống” – tức là không chỉ chính xác mà còn được cập nhật thường xuyên, có khả năng khai thác và kết nối.
Ngoài ra, dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về công khai thông tin bất động sản, đồng thời yêu cầu tuân thủ các quy định liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và bí mật nhà nước. Đây là yếu tố quan trọng để vừa đảm bảo minh bạch, vừa bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.
Liên quan đến hoạt động kinh doanh, dự thảo cũng làm rõ điều kiện đối với tổ chức, cá nhân tham gia thị trường, bao gồm cả cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ và các tổ chức không phải doanh nghiệp. Đồng thời, quy định về quyền của người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài trong việc mua, thuê bất động sản cũng được bổ sung, góp phần mở rộng đối tượng tham gia thị trường.
Đáng chú ý, các quy định về hợp đồng kinh doanh bất động sản cũng được hoàn thiện theo hướng mở rộng loại hình hợp đồng được chuyển nhượng, quy định rõ nội dung tối thiểu và cho phép giao kết hợp đồng trên nền tảng điện tử.
“Việc chuẩn hóa hợp đồng và thúc đẩy giao dịch điện tử sẽ giúp giảm tranh chấp, tăng tính minh bạch và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng,” bà Hằng nhận định.
Theo bà Hoàng Thu Hằng, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản lần này không chỉ nhằm giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn hướng tới xây dựng nền tảng dài hạn cho thị trường.
Việc cắt giảm khoảng 30% số điều của Luật cho thấy định hướng xây dựng một bộ luật mang tính khung, tập trung vào nguyên tắc, tạo dư địa linh hoạt trong quá trình triển khai. Điều này cũng giúp hệ thống pháp luật dễ thích ứng hơn với những biến động của thị trường.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc bổ sung các quy định về dữ liệu, giao dịch điện tử và mã định danh bất động sản được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển căn bản trong cách thức vận hành thị trường.
“Minh bạch thông tin, đơn giản thủ tục và ứng dụng công nghệ sẽ là ba trụ cột quan trọng để thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững trong thời gian tới,” bà Hằng nhấn mạnh.
Từ góc độ quản lý, dự thảo Luật cũng tạo điều kiện để nâng cao hiệu quả điều tiết của Nhà nước, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.
Với những thay đổi mang tính toàn diện, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ các “điểm nghẽn” tồn tại trong nhiều năm qua, đồng thời mở ra một giai đoạn phát triển minh bạch, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn cho thị trường bất động sản Việt Nam.
