Cơ hội và thách thức đầu tư khi lượng lớn cổ phiếu ngân hàng sẽ được “bơm” lên sàn chứng khoán

Dòng tiền ngoại ồ ạt đổ vào cổ phiếu ngân hàng

Các doanh nghiệp niêm yết cần huy động hơn 5,4 tỷ USD vốn trên sàn

Theo nghiên cứu của FiinRatings, trong 7 tháng đầu năm 2025, tổng vốn mà các doanh nghiệp niêm yết đã huy động được trên sàn chứng khoán là 56.161 tỷ đồng, trong đó, nhóm ngân hàng huy động được 7.767 tỷ đồng.

Đây là số vốn huy động trên sàn chứng khoán của các doanh nghiệp niêm yết chỉ tính kế hoạch phát hành huy động vốn từ thị trường, không tính phát hành cổ phiếu được trả bằng cổ tức, cổ phiếu thưởng. Các nguồn vốn này bao gồm: việc chào bán cổ phiếu mới, phát hành trái phiếu, hoặc các phương án huy động vốn khác mà doanh nghiệp thực hiện trực tiếp trên thị trường chứng khoán nhằm bổ sung vốn cho hoạt động kinh doanh, đầu tư, hoặc trả nợ.

Kế hoạch Phát hành tăng vốn cổ phần của các DNNY năm 2025. Nguồn: FiinRatings.

Cụ thể, trong 7 tháng qua, trên sàn chứng khoán, các doanh nghiệp ngành du lịch và giải trí lại là lĩnh vực thu hút vốn được nhiều nhất với 19.465 tỷ đồng so với kế hoạch cả năm là 20.439 tỷ đồng. Tiếp đến là các doanh nghiệp bất động sản đã huy động được 9.318 tỷ đồng trên sàn chứng khoán so với kế hoạch năm là 32.676 tỷ đồng.

Hai lĩnh vực huy động được vốn trên sàn thấp nhất là các doanh nghiệp ngành y tế chỉ đạt 27 tỷ đồng trên kế hoạch hơn 1.000 tỷ đồng và doanh nghiệp thuộc ngành điện, nước và xăng dầu là 40 tỷ đồng so với kế hoạch là 1.134 tỷ đồng.

Theo kế hoạch năm 2025, các doanh nghiệp niêm yết trên sàn dự tính huy động 198.724 tỷ đồng (hơn 7,64 tỷ USD), trong đó, ngành ngân hàng là 69.618 tỷ đồng.

Như vậy, trong 5 tháng cuối năm 2025, các doanh nghiệp niêm yết cần huy động một lượng vốn lớn 142.563 tỷ đồng (hơn 5,4 tỷ USD), chiếm hơn 70% còn lại của kế hoạch cả năm, trong đó, ngành ngân hàng là 61.851 tỷ đồng, chiếm gần một nửa trong tổng lượng vốn cần huy động.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Quang Thân - Chủ tịch điều hành FiinGroup & FiinRatings – cho rằng đây lại là cơ hội lớn cho các nhà đầu tư khi lượng “hàng hóa” từ các doanh nghiệp niêm yết từ nay đến cuối năm dồi dào.

Tình hình phát hành TPDN thị trường sơ cấp hàng tháng.

Ngoài kênh cổ phiếu, nguồn vốn huy động từ kênh phát hành trái phiếu doanh nghiệp khả quan trong 7 tháng đầu năm 2025, với tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ thành công đạt 278.300 tỷ đồng, tăng gần 31% so với cùng kỳ. Trong đó, các tổ chức tín dụng chiếm 73,3%, doanh nghiệp bất động sản chiếm 17,7%, các doanh nghiệp khác chiếm 9%, theo Bộ Tài chính.

Hiện dư nợ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt khoảng 1,15 triệu tỷ đồng, chiếm 6,7% dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế.

Riêng về giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng trong 7 tháng đầu năm 2025 lên tới 41.000 tỷ đồng – mức cao nhất trong nhiều năm qua, theo dữ liệu từ VIS Rating. Điều này cho thấy thị trường đã có sự phục hồi và niềm tin của nhà đầu tư dần được lấy lại sau giai đoạn trầm lắng từ năm 2022.

Ngành ngân hàng sẽ lập kỷ lục huy động mới: Cơ hội hay rủi ro?

Ngành ngân hàng đang bước vào cuộc đua nâng chuẩn an toàn vốn, khi tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu có thể tăng lên 10,5% theo quy định mới tại Thông tư số 14/2025/TT-NHNN (Thông tư 14) quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, sẽ có hiệu lực từ ngày 15/9/2025.

Cụ thể, CAR là tỷ lệ giữa vốn tự có với tài sản có rủi ro, do đó, để cải thiện hệ số này, ngân hàng cần tăng tử số (vốn tự có) và/hoặc giảm mẫu số (tài sản có rủi ro).

Theo đó, các ngân hàng thương mại đang rất cần tăng vốn để đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn trước các quy định của Basel 3. Áp lực ngày càng rõ nét với các ngân hàng có CAR thấp hoặc suy giảm gần đây, buộc ngân hàng phải đối mặt áp lực "kép" tăng vốn cùng tái cơ cấu danh mục tài sản.

Theo một chuyên gia tài chính, chỉ số CAR của nhóm ngân hàng quốc doanh hiện duy trì quanh mức 10% hoặc thấp hơn, trong khi yêu cầu mới theo Thông tư 14 tối thiểu 10,5%. Nhiều ngân hàng tư nhân có CAR trên 12 - 15%, nhưng với các tiêu chí mới của Thông tư 14 cho thấy áp lực tăng vốn trong các năm tới là rất lớn đối với các ngân hàng.

Áp lực tăng vốn để đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn theo quy định mới của ngành ngân hàng rất lớn.

Do đó, FiinRatings cho rằng, ngành ngân hàng năm 2025 sẽ dự kiến là một năm huy động vốn cổ phần kỷ lục, với tổng giá trị dự kiến khoảng 70.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, ngành này mới huy động được khoảng 8.000 tỷ đồng, vẫn còn tới 62.000 tỷ đồng vốn cần huy động những tháng cuối năm nay.

Dự tính nếu được chấp thuận tăng vốn, một lượng cổ phiếu ngân hàng "khổng lồ" sẽ được “bơm” ra thị trường. Điều này sẽ là cơ hội và cũng là thách thức đối với nhà đầu tư.

Theo một chuyên gia tài chính, về góc độ đầu tư, việc tăng vốn có thể tạo ra rủi ro pha loãng cổ phiếu trong ngắn hạn, nhưng lại giúp củng cố năng lực tài chính và tạo dư địa tăng trưởng dài hạn cho ngân hàng.

“Do đó, nhà đầu tư nên tập trung theo dõi kế hoạch tăng vốn, thời điểm thực hiện và định hướng sử dụng vốn để đánh giá lại tiềm năng tăng giá cổ phiếu từng ngân hàng trong giai đoạn 2025 - 2030", vị chuyên gia này khuyến cáo.

Thời gian qua, ngành ngân hàng cũng là nhà phát hành trái phiếu chủ yếu trên thị trường.

Bên cạnh đó, huy động bank-bonds (trái phiếu ngân hàng) cũng dự kiến sẽ đạt quy mô kỷ lục vào năm 2025, với dự kiến khoảng 311.000 tỷ đồng, trong đó, ngành này mới huy động được 199.000 tỷ đồng, còn tới 112.000 tỷ đồng cần huy động trong thời gian tới.