Đề xuất miễn thuế giá trị gia tăng cho nông sản từ năm 2026 để giảm chi phí, hỗ trợ sản xuất

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ mười, Quốc hội nghe Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng do Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày. Dự thảo tập trung điều chỉnh chính sách thuế đối với sản phẩm nông sản, thức ăn chăn nuôi, quy định về khấu trừ thuế đầu vào và điều kiện hoàn thuế; dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Mở rộng nhóm nông sản không chịu thuế

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, Chính phủ đề xuất bổ sung vào khoản 1 Điều 5 đối tượng không chịu thuế gồm:

Sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường; Do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra hoặc nhập khẩu; Nông sản mà doanh nghiệp, hợp tác xã mua và bán lại cho các đơn vị cùng cấp theo quy định của Bộ Tài chính.

Chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hỗ trợ nông dân tiêu thụ sản phẩm trong bối cảnh chi phí đầu vào và áp lực thị trường còn lớn.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng

Khấu trừ toàn bộ thuế đầu vào đối với hàng hóa không phải chịu thuế

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định cho phép khấu trừ toàn bộ thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ không phải tính thuế. Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, thay đổi này không làm giảm thu ngân sách mà còn giúp đơn giản hóa hồ sơ kê khai, giảm thời gian chờ hoàn thuế, đồng thời bảo đảm nguyên tắc thuế giá trị gia tăng: thuế đầu vào của hàng hóa, dịch vụ phục vụ sản xuất hàng hóa chịu thuế được khấu trừ đầy đủ.

Bộ trưởng nhấn mạnh, khi bán ra thị trường tiêu dùng cuối cùng, nông sản vẫn áp dụng thuế suất 5%, bảo đảm đúng quy định của luật thuế hiện hành.

Giảm thủ tục, hỗ trợ dòng tiền và hạn chế gian lận

Việc bổ sung nông sản vào diện không chịu thuế được đánh giá sẽ hỗ trợ đáng kể hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Doanh nghiệp không phải tạm ứng tiền nộp thuế rồi làm hồ sơ hoàn thuế, tránh lãng phí thời gian và chi phí cơ hội. Quy định mới cũng giúp giảm tình trạng gian lận trong mua bán hóa đơn, hoàn thuế tại một số lĩnh vực có rủi ro cao.

Song song đó, Chính phủ đề xuất bỏ nội dung liên quan đến thuế giá trị gia tăng đối với nông sản sử dụng làm thức ăn chăn nuôi để tạo sự đồng bộ với pháp luật chuyên ngành và tháo gỡ khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, nhất là sau các đợt thiên tai, mưa lũ kéo dài.

Quan điểm thẩm tra: Mỗi phương án có tác động khác nhau

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, việc lựa chọn đưa nông sản chưa chế biến vào diện không chịu thuế hay chịu thuế thông thường là vấn đề quan điểm chính sách.

Lựa chọn không chịu thuế giúp giảm gian lận hoàn thuế, tạo thuận lợi về dòng tiền cho doanh nghiệp, nhưng ngân sách sẽ giảm thu ở khâu thương mại.

Lựa chọn chịu thuế như thông thường bảo đảm nguyên tắc thuế giá trị gia tăng và tăng nguồn thu cho địa phương sản xuất nông sản, song có thể gây áp lực lên dòng tiền doanh nghiệp trong bối cảnh chậm hoàn thuế.

Ủy ban nhấn mạnh cần đánh giá kỹ tác động và bảo đảm chính sách vừa hỗ trợ sản xuất nông nghiệp vừa phù hợp thực tiễn quản lý thuế.