Giữ ổn định lãi suất trước áp lực vốn, tín dụng và thanh khoản gia tăng

Giữ mặt bằng lãi suất hợp lý trong bối cảnh nhiều áp lực

Trước áp lực gia tăng từ chi phí vốn, nhu cầu tín dụng và thanh khoản hệ thống, các ngân hàng thương mại đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn, đồng thời góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.

Mới đây, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi trực tuyến. Theo biểu lãi suất mới, kỳ hạn từ 6-11 tháng giảm 0,6 điểm %, kỳ hạn 12 tháng giảm 0,8 điểm %, trong khi các kỳ hạn từ 13-36 tháng giảm 0,4 điểm %. Sau điều chỉnh, lãi suất tiền gửi trực tuyến dành cho khách hàng cá nhân nhận lãi cuối kỳ được niêm yết ở mức 6,6%/năm cho kỳ hạn 6-11 tháng và 6,8%/năm cho kỳ hạn 12-36 tháng.

Mặt bằng lãi suất này hiện tương đương với Agribank và VietinBank. Trong khi đó, Vietcombank vẫn duy trì mức thấp hơn ở một số kỳ hạn, với kỳ hạn 24 tháng ở mức 6,3%/năm. Động thái giảm lãi suất huy động của các ngân hàng lớn cho thấy nỗ lực rõ rệt trong việc tiết giảm chi phí vốn đầu vào, qua đó tạo dư địa giữ ổn định lãi suất cho vay.

Giữ ổn định lãi suất trước áp lực vốn, tín dụng và thanh khoản gia tăng (Ảnh: Minh họa)

Dù có những điều chỉnh tích cực, áp lực đối với mặt bằng lãi suất vẫn còn hiện hữu. Theo báo cáo của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), thanh khoản hệ thống ngân hàng đang có dấu hiệu căng thẳng hơn khi tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ huy động vốn.

Cụ thể, đến cuối tháng 5/2026, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 5,71%, trong khi tăng trưởng huy động chỉ ở mức 2,98%. Khoảng cách này tiếp tục nới rộng so với các tháng trước, tạo áp lực lên cân đối nguồn vốn của các ngân hàng.

Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, các tổ chức tín dụng buộc phải thận trọng hơn trong quản trị nguồn vốn, đặc biệt là vốn trung và dài hạn. Điều này khiến dư địa giảm sâu lãi suất cho vay trở nên hạn chế, ngay cả khi lãi suất huy động có xu hướng giảm ở một số ngân hàng.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Giảng viên cao cấp Học viện Tài chính nhận định, dư địa giảm lãi suất hiện không còn nhiều do áp lực lạm phát và nhu cầu vốn vẫn cao. Nếu lãi suất tiền gửi giảm quá mạnh, dòng tiền có thể dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác như vàng, ngoại tệ hoặc bất động sản, từ đó gây thêm áp lực cho hệ thống ngân hàng.

Trên thực tế, lãi suất cho vay không chỉ phụ thuộc vào chi phí huy động vốn mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như chi phí vốn bình quân, chất lượng tài sản, rủi ro tín dụng, chi phí dự phòng và yêu cầu đảm bảo an toàn vốn.

Khi thanh khoản hệ thống không còn dồi dào, việc giảm mạnh lãi suất cho vay có thể gây áp lực lên biên lãi ròng (NIM) và khả năng cân đối vốn của ngân hàng. Ngoài ra, nhu cầu tín dụng thường tăng mạnh vào cuối năm, khi doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất kinh doanh và bổ sung vốn lưu động. Nếu huy động không theo kịp, các ngân hàng sẽ phải duy trì lãi suất tiền gửi ở mức đủ hấp dẫn để giữ chân dòng vốn.

TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, định hướng điều hành hiện nay của cơ quan quản lý không phải là giảm lãi suất bằng mọi giá, mà hướng tới một mặt bằng lãi suất hợp lý. Mục tiêu là vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa đảm bảo cân bằng lợi ích giữa người gửi tiền và người vay vốn.

Theo ông, việc Ngân hàng Nhà nước phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình kỳ vọng của thị trường, doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, yếu tố an toàn hệ thống và ổn định kinh tế vĩ mô luôn được đặt lên hàng đầu.

Tăng cường gói tín dụng ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp

Trong bối cảnh đó, thay vì giảm lãi suất đại trà, các ngân hàng đang chuyển hướng sang triển khai các gói tín dụng ưu đãi có chọn lọc, tập trung vào khách hàng có năng lực tài chính tốt, phương án kinh doanh khả thi và các lĩnh vực ưu tiên.

Tại Agribank, tính đến hết tháng 5/2026, tổng nguồn vốn đạt trên 2,4 triệu tỷ đồng, dư nợ cho vay nền kinh tế vượt 2 triệu tỷ đồng. Cơ cấu tín dụng tiếp tục được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh và động lực tăng trưởng.

Ngân hàng này đã dành 200.000 tỷ đồng vốn ưu đãi ngắn hạn cho các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp lớn. Đồng thời, triển khai chương trình tín dụng 5.000 tỷ đồng và 100 triệu USD dành cho doanh nghiệp FDI, với lãi suất thấp hơn tới 1,0%/năm so với mức thông thường.

Bên cạnh đó, Agribank còn triển khai gói tín dụng 70.000 tỷ đồng với lãi suất cho vay ngắn hạn thấp hơn 0,8%/năm, cùng chương trình 100.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), giúp nhóm này tiếp cận vốn dễ dàng hơn và nâng cao năng lực quản trị tài chính.

Trong bối cảnh nguồn vốn không còn dồi dào, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cũng cần chủ động nâng cao năng lực tài chính, minh bạch dòng tiền và xây dựng phương án kinh doanh khả thi để tăng khả năng tiếp cận vốn với chi phí hợp lý.

Nhìn chung, việc giảm lãi suất huy động của một số ngân hàng lớn là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để tạo ra xu hướng giảm sâu lãi suất cho vay. Trong bối cảnh áp lực thanh khoản gia tăng, mục tiêu phù hợp hơn là duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, có trọng tâm, ưu tiên dòng vốn cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực thúc đẩy tăng trưởng bền vững.