Phó Chủ tịch UBCKNN Hà Duy Tùng: Nâng hạng thị trường là đòn bẩy cải cách

Thị trường chứng khoán mở rộng quy mô, củng cố vai trò dẫn vốn

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong giai đoạn tới, cùng yêu cầu giữ vững ổn định vĩ mô và an toàn hệ thống tài chính – ngân hàng, thị trường chứng khoán tiếp tục được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia.

Tại Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn" do Tạp chí Nhà Đầu tư tổ chức, ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, năm 2026 đánh dấu điểm khởi đầu của giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội 2026–2030, với kỳ vọng tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới mang tính bứt phá. Trong 6 tháng đầu năm, cả kinh tế vĩ mô và thị trường vốn đều ghi nhận những tín hiệu tích cực.

Ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Theo ông Hà Duy Tùng, tính đến ngày 30/6/2026, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tăng 6% so với cuối năm trước và tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025. Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý trong bối cảnh thị trường toàn cầu còn nhiều biến động.

Cùng với đó, ông Tùng cho biết thêm, số lượng doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn tiếp tục gia tăng. Toàn thị trường hiện có 54 doanh nghiệp đạt vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó 4 doanh nghiệp vượt mốc 10 tỷ USD, phản ánh sự cải thiện cả về quy mô lẫn chất lượng của hàng hóa trên thị trường.

Ở thị trường trái phiếu, tổng giá trị niêm yết đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tương đương 22,1% GDP. Tổng lượng vốn huy động qua cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp trong nửa đầu năm đạt hơn 325.300 tỷ đồng, tăng 15,83% so với cùng kỳ năm 2025.

Những con số này cho thấy thị trường chứng khoán ngày càng khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính mà không phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng.

Theo phân tích của ông Tùng , thông qua thị trường vốn, doanh nghiệp có thể huy động vốn chủ sở hữu hoặc phát hành trái phiếu dài hạn để đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, đặc biệt là trong các lĩnh vực cần vốn lớn như hạ tầng. Điều này giúp giảm áp lực trả nợ ngắn hạn, đồng thời góp phần phân tán rủi ro cho hệ thống tài chính.

Không chỉ vậy, thị trường chứng khoán còn đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư thành vốn đầu tư cho nền kinh tế. Qua đó, người dân có cơ hội tham gia trực tiếp vào quá trình tạo ra giá trị và hưởng lợi từ tăng trưởng doanh nghiệp.

Nâng hạng thị trường: Động lực cải cách thay vì đích đến

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hà Duy Tùng cho hay, một trong những dấu mốc đáng chú ý của thị trường chứng khoán Việt Nam là việc FTSE Russell công bố nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 10/2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

"Theo các tổ chức quốc tế như HSBC và Ngân hàng Thế giới, việc nâng hạng có thể giúp Việt Nam thu hút từ 8–10 tỷ USD trong dài hạn, thông qua dòng vốn từ các quỹ chỉ số và quỹ đầu tư chủ động", ông Tùng chia sẻ.

Tuy nhiên, theo ông Hà Duy Tùng, giá trị cốt lõi của việc nâng hạng không nằm ở con số vốn ngoại có thể thu hút, mà ở áp lực cải cách đi kèm. Việc bước vào nhóm thị trường mới nổi đòi hỏi Việt Nam phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn về minh bạch, quản trị và vận hành thị trường.

Cụ thể, cơ quan quản lý cần chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ “kiểm soát” sang “kiến tạo phát triển”, đồng thời nâng cao năng lực quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế. Đây là yêu cầu tất yếu nếu muốn duy trì vị thế trong nhóm thị trường mới nổi và tiến tới các cấp độ cao hơn.

Bên cạnh đó, một số điểm nghẽn kỹ thuật vẫn cần được tháo gỡ, bao gồm cơ chế ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài, việc công bố thông tin bằng tiếng Anh, cũng như đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản.

Theo đánh giá, nếu những rào cản này được xử lý hiệu quả, thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ hấp dẫn hơn với nhà đầu tư nước ngoài mà còn nâng cao chất lượng vận hành tổng thể.

“Nâng hạng thị trường không phải là đích đến cuối cùng, mà là đòn bẩy chiến lược để thúc đẩy cải cách toàn diện và xây dựng một thị trường vốn chuyên nghiệp, minh bạch, tiệm cận chuẩn mực quốc tế”, ông Hà Duy Tùng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần những nguồn lực dài hạn để duy trì đà tăng trưởng cao, vai trò của thị trường chứng khoán sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Việc tận dụng cơ hội nâng hạng để cải cách mạnh mẽ không chỉ giúp thu hút vốn, mà còn góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và khả năng chống chịu của nền kinh tế trong dài hạn.