Lãi suất ngân hàng đồng loạt giảm, dòng vốn đang hướng mạnh vào các động lực tăng trưởng

Ngay sau cuộc làm việc của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng, mặt bằng lãi suất cho vay bắt đầu xuất hiện những điều chỉnh đáng chú ý. Không chỉ giảm lãi suất niêm yết, nhiều ngân hàng còn tung các gói tín dụng quy mô lớn, tập trung vào doanh nghiệp nhỏ và vừa, xuất khẩu, sản xuất kinh doanh, nông nghiệp, công nghệ và các lĩnh vực ưu tiên.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục ở mức cao. Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 31/7, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025.

Con số trên cho thấy dòng vốn tín dụng đang tiếp tục mở rộng, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán cân đối giữa tăng trưởng tín dụng, khả năng huy động vốn và mặt bằng lãi suất. Khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động, chi phí vốn đầu vào có thể tạo sức ép nhất định lên lãi suất cho vay.

Lãi suất ngân hàng đồng loạt giảm, dòng vốn đang hướng mạnh vào các động lực tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu được đặt ra với ngành ngân hàng không đơn thuần là tăng cung tín dụng mà còn phải giảm thực chất chi phí vốn cho người dân và doanh nghiệp. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và hướng vốn vào những khu vực có khả năng tạo thêm giá trị cho nền kinh tế.

Thị trường đã phản ứng khá nhanh. KienlongBank triển khai chương trình tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, với mức giảm lãi suất lên tới 2,5% một năm tùy nhóm khách hàng và kỳ hạn. Với những doanh nghiệp đang chịu áp lực từ chi phí tài chính, mức giảm này có thể tạo thêm dư địa cho vốn lưu động và kế hoạch mở rộng sản xuất.

Sacombank cũng công bố giảm 2% lãi suất cho vay đối với khách hàng mới và hiện hữu thuộc nhóm xuất nhập khẩu, áp dụng từ ngày 13/8 đến hết năm 2026. Quy mô danh mục được ngân hàng đưa ra gần 100.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, Sacombank cho biết chủ động giảm biên lợi nhuận từ khoảng 2,79% xuống còn 0,79% để hỗ trợ doanh nghiệp.

Ngoài chương trình dành cho xuất nhập khẩu, Sacombank còn triển khai các gói tín dụng ưu đãi cho lĩnh vực ưu tiên, hộ kinh doanh và doanh nghiệp FDI với tổng quy mô 10.000-15.000 tỷ đồng, lãi suất dự kiến khoảng 8,5-9% một năm.

Ở nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank đều đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực ưu tiên và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mức lãi suất được công bố thấp hơn tối thiểu 1% một năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn.

Quy mô các chương trình cũng tương đối lớn. Agribank dành 70.000 tỷ đồng, trong khi BIDV, Vietcombank và VietinBank mỗi ngân hàng triển khai gói tín dụng ưu đãi 50.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực đáng kể nếu được giải ngân đúng đối tượng và đi vào những dự án có khả năng tạo thêm năng lực sản xuất.

Ở nhóm ngân hàng cổ phần, Nam A Bank cũng điều chỉnh lãi suất cho vay đối với cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Các khoản vay phục vụ sản xuất kinh doanh và nông nghiệp của khách hàng cá nhân được giảm 0,5-0,7% một năm; khoản vay mua nhà và tiêu dùng giảm 0,1-0,3% một năm. Với doanh nghiệp, mức giảm tối đa lên tới 0,5% một năm.

Nam A Bank đồng thời triển khai các chương trình tín dụng chuyên biệt với tổng hạn mức 25.000 tỷ đồng. Trong đó, 15.000 tỷ đồng dành cho nông, lâm, thủy sản; 4.000 tỷ đồng cho hạ tầng và công nghệ số; 3.600 tỷ đồng cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, trái cây; 1.400 tỷ đồng cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất tại khu công nghiệp và 1.000 tỷ đồng dành cho SME/MSME.

BVBank cũng dành 2.500 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1% một năm so với mặt bằng chung. Sau điều chỉnh, lãi suất cho vay từ 9,7% một năm.

Nhìn vào các chương trình đang được triển khai, điểm đáng chú ý không nằm ở việc ngân hàng giảm lãi suất trên diện rộng, mà ở cách dòng vốn được định hướng. Tín dụng đang được ưu tiên cho những khu vực được xem là có khả năng tạo ra tăng trưởng như sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp, công nghệ, hạ tầng và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đây cũng là nhóm doanh nghiệp thường nhạy cảm nhất với chi phí vốn. Với một doanh nghiệp có dư nợ lớn, việc lãi suất giảm 1-2 điểm phần trăm có thể giúp tiết giảm đáng kể chi phí tài chính, từ đó cải thiện dòng tiền và khả năng tái đầu tư. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện vay, tài sản bảo đảm, sức khỏe tài chính và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn tín dụng của từng doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, dư địa giảm lãi suất của các ngân hàng vẫn chịu những giới hạn nhất định. Nguồn vốn huy động chủ yếu là ngắn hạn trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án lớn ngày càng tăng. Nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động, áp lực thanh khoản và chi phí vốn có thể quay trở lại.

Vì vậy, việc giảm lãi suất lần này được kỳ vọng không chỉ là một động thái hỗ trợ ngắn hạn mà cần trở thành quá trình phân bổ lại dòng vốn theo hướng hiệu quả hơn. Khi vốn rẻ đến đúng doanh nghiệp, đúng dự án và đúng lĩnh vực, tác động sẽ không dừng ở việc giảm chi phí vay mà còn có thể thúc đẩy đầu tư, mở rộng sản xuất và tạo thêm việc làm.

Trong những tháng cuối năm, bài toán của ngành ngân hàng vì thế sẽ là giữ được mặt bằng lãi suất hợp lý nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống, kiểm soát chất lượng tín dụng và duy trì thanh khoản. Đây cũng là điều kiện quan trọng để dòng vốn ngân hàng thực sự trở thành lực đẩy cho tăng trưởng, thay vì chỉ tạo ra sự gia tăng về quy mô tín dụng.