Tại TP.Hồ Chí Minh vừa chứng kiến một cuộc gặp gỡ đặc biệt của giới lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia quản trị công ty tại Diễn đàn Thường niên lần thứ 8 (AF8) do Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) tổ chức, với chủ đề: “Hội đồng Quản trị Bứt phá: Vươn tầm khu vực, định vị niềm tin và danh tiếng trên thị trường vốn”.
Đây là một trong những diễn đàn uy tín hàng đầu về Quản trị Công ty (QTCT) gắn với phát triển bền vững và ESG, với sự hỗ trợ của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO), sự đồng hành của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cùng sự hỗ trợ chuyên môn từ các Sở Giao dịch Chứng khoán HOSE và HNX.
Diễn đàn năm nay quy tụ hơn 350 lãnh đạo cấp cao đến từ hơn 250 doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng, doanh nghiệp tư nhân lớn, các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, cùng đại diện các định chế tài chính và tổ chức tư vấn hàng đầu.
Không chỉ là một sự kiện chuyên môn, AF8 diễn ra đúng thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam tròn 25 năm, và được FTSE Russell công bố đủ điều kiện vào “đường đua” nâng hạng lên Thị trường Mới nổi vào ngày 21/9/2026. Cùng với Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, bức tranh mới của thị trường vốn đang mở ra cơ hội lớn, nhưng cũng đặt lên vai hội đồng quản trị (HĐQT) những yêu cầu chưa từng có về quản trị, minh bạch, trách nhiệm và tầm nhìn khu vực.
 |
| Diễn đàn thường niên lần thứ 8 (AF8) với chủ đề: “Hội đồng Quản trị bứt phá: Vươn tầm khu vực, định vị niềm tin và danh tiếng trên thị trường vốn”. |
Cơ hội vốn tỷ đô và “bài kiểm tra” về quản trị
Theo các phân tích được chia sẻ tại diễn đàn, khi chính thức nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút ngay khoảng 3 – 5 tỉ USD dòng vốn từ các quỹ đầu tư quốc tế trong ngắn hạn, và nếu duy trì cải cách, con số này có thể lên tới 25 tỉ USD vào năm 2030 khi cả FTSE Russell và MSCI cùng tham gia.
Nhưng dòng tiền lớn chưa bao giờ là câu chuyện “tự động chảy”. Thị trường Mới nổi đồng nghĩa với chuẩn mực cao hơn: cấu trúc sở hữu đa dạng hơn, tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và quỹ ngoại tăng mạnh, yêu cầu minh bạch khắt khe hơn, cùng đòi hỏi rõ ràng về quản trị rủi ro, bảo vệ cổ đông và chiến lược phát triển bền vững.
Trong bối cảnh ấy, quản trị công ty (QTCT) được ví như “hệ điều hành” của doanh nghiệp niêm yết – quyết định cách doanh nghiệp sử dụng vốn, kiểm soát rủi ro, ứng xử với cổ đông và xây dựng uy tín với nhà đầu tư. Đây cũng là tiêu chí số một trong quyết định phân bổ vốn của các nhà đầu tư có trách nhiệm tại những thị trường mới nổi như Việt Nam.
Từ tuân thủ tối thiểu đến “tư duy bứt phá” của hội đồng quản trị
Thông điệp trung tâm của AF8 là kêu gọi HĐQT doanh nghiệp Việt Nam chuyển dịch từ tư duy “tuân thủ cho đủ” sang “tuân thủ chủ động” và “quản trị bứt phá”.
Nếu trước đây, nhiều doanh nghiệp coi QTCT là gánh nặng thủ tục, thì trong sân chơi mới, đây lại chính là công cụ cạnh tranh chiến lược. Một HĐQT có trách nhiệm, giám sát hiệu quả và quản trị rủi ro tốt không chỉ giúp doanh nghiệp đứng vững trước biến động, mà còn tạo ra hai “tài sản mềm” vô cùng đắt giá: Niềm tin và Danh tiếng.
Theo phân tích tại diễn đàn, niềm tin của nhà đầu tư giúp doanh nghiệp: Được hưởng chi phí vốn thấp hơn; Được định giá cao hơn; Quan trọng hơn, được định giá ổn định hơn, ngay cả khi các chỉ tiêu tài chính như EBITDA chưa tăng trưởng mạnh.
Danh tiếng trên thị trường vốn – được xây dựng từ minh bạch, nhất quán thông tin, văn hóa quản trị lành mạnh và cam kết ESG – dần trở thành “bộ lọc” để các quỹ đầu tư dài hạn lựa chọn doanh nghiệp. AF8 vì thế tập trung luận bàn cách HĐQT Việt Nam có thể “định vị” được hai giá trị vô hình nhưng quyết định này trong 5 năm tới.
AF8: “Bản đồ đường” cho HĐQT trong giai đoạn nâng hạng
Từ góc độ chính sách, bà Vũ Thị Chân Phương – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – chia sẻ các định hướng thúc đẩy thực thi QTCT theo chuẩn ASEAN và OECD tại doanh nghiệp niêm yết, phù hợp lộ trình nâng hạng và phát triển thị trường vốn theo chiều sâu. Đại diện Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) cũng lý giải lý do Thụy Sĩ kiên trì đồng hành với khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, tập trung chuyên sâu vào quản trị khu vực tư – bởi đây là nền tảng để thu hút đầu tư dài hạn và phát triển bền vững.
"Đây là kết quả của cả quá trình cải cách kiên trì và liên tục của cơ quan quản lý, các Sở Giao dịch, các định chế trung gian và cộng đồng doanh nghiệp niêm yết. Cùng với đó, định hướng cải cách, những bước tiến về công nghệ, nỗ lực nâng chuẩn QTCT trong suốt thời gian qua, cũng là nhân tố góp phần tạo nên sự thay đổi mạnh mẽ của thị trường chứng khoán ngày hôm nay". Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. |
Về chuyên môn, loạt phiên tham luận và tọa đàm tại AF8 phác họa bức tranh toàn diện cho HĐQT: Bức tranh kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính 2025 – 2026, cùng tác động tới thị trường chứng khoán, được phân tích từ góc nhìn các nhà quản lý quỹ.
Nguyên tắc QTCT G20/OECD và áp dụng tại các thị trường mới nổi, cho thấy chuẩn mực mà doanh nghiệp Việt Nam cần hướng tới khi dòng vốn toàn cầu ngày càng chú trọng yếu tố ESG và quản trị.
Chiến lược định vị thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua Thẻ điểm Quản trị Công ty ASEAN (ACGS), coi QTCT là “ngôn ngữ chung” để Việt Nam bước vào cuộc chơi khu vực.
Điểm nhấn của diễn đàn là phiên tọa đàm “Định vị giá trị niềm tin và thương hiệu công ty trên thị trường vốn – Thách thức và thành công” với sự tham gia của đại diện các doanh nghiệp đầu ngành như Vinamilk, SSI, lãnh đạo Viện Thành viên HĐQT Malaysia (ICDM), và chuyên gia MSCI về phát triển bền vững & khí hậu. Từ kinh nghiệm thực tế, các diễn giả chia sẻ cách HĐQT đổi mới tư duy, tổ chức lại cấu trúc quản trị, củng cố minh bạch và xây dựng thương hiệu doanh nghiệp như một “tài sản vốn” trên sàn chứng khoán.
ACGS20, VNCG50 và “Hội đồng Quản trị của năm”: Những “cú hích” mới cho chuẩn mực quản trị
 |
| Diễn đàn AF8 năm nay giới thiệu sáng kiến “ACGS20 – Khát vọng vươn tầm khu vực” quy tụ 20 doanh nghiệp tiên phong. |
Một trong những sáng kiến quan trọng được giới thiệu tại AF8 là “ACGS20 – Khát vọng Vươn tầm Khu vực”. Đây là nhóm 20 doanh nghiệp niêm yết đã có điểm thực hành QTCT theo Thẻ điểm ACGS ở mức khá, và tiếp tục đặt mục tiêu, chiến lược, cam kết cụ thể để vươn tới chuẩn “ASEAN Asset” – tức nhóm doanh nghiệp được nhà đầu tư lựa chọn vì sự minh bạch, hiệu quả quản trị và uy tín, chứ không chỉ vì tính thanh khoản hay lợi nhuận ngắn hạn.
Kết quả đánh giá ACGS những kỳ gần đây cho thấy khoảng cách đáng kể giữa doanh nghiệp Việt Nam và các nước ASEAN khác, và hiện chưa có doanh nghiệp Việt nào đạt chuẩn ASEAN Asset. Việc hình thành ACGS20 vì vậy được xem như “đội hình tiên phong” – không chỉ để kéo mặt bằng QTCT Việt Nam tiến gần khu vực, mà còn chuẩn bị cho thời điểm thị trường chứng khoán được nâng hạng, khi các tiêu chí quản trị theo chuẩn OECD trở thành “vé vào cửa” bắt buộc.
Song song đó, AF8 năm 2025 tiếp tục triển khai bộ thẻ điểm VNCG50 – bộ tiêu chí đánh giá thực hành QTCT của doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam, chọn ra 50 doanh nghiệp tiên phong cam kết thực hành quản trị theo thông lệ tốt trong khu vực. Đây được xem là bước chuẩn bị để tiến tới xây dựng chỉ số VNCG50 trên thị trường chứng khoán vào năm 2026, nơi QTCT trở thành một tiêu chí xếp hạng và đầu tư rõ ràng, thay vì chỉ là “khuyến nghị mềm”.
Để tạo thêm động lực cho HĐQT, diễn đàn cũng vinh danh Top 5 “Hội đồng Quản trị của năm” 2025 và 01 “Hội đồng Quản trị Đa dạng”, dựa trên hiệu quả thực thi trách nhiệm HĐQT, hiệu quả tài chính, tính đa dạng và cam kết quản trị gắn với phát triển bền vững – vượt trên mức tuân thủ pháp lý tối thiểu. Việc tôn vinh này gửi một thông điệp rõ ràng: HĐQT không chỉ là cơ quan giám sát, mà là “trung tâm chỉ huy chiến lược” trong việc xây dựng niềm tin nhà đầu tư và nâng tầm vị thế doanh nghiệp trên thị trường vốn.
ESG, rủi ro khí hậu và doanh nghiệp gia đình: Những “mặt trận mới” của quản trị
Lần đầu tiên, AF8 tổ chức hai phiên chuyên đề song song đi sâu vào những “mặt trận nóng” của QTCT:
Xếp hạng ESG và quản trị rủi ro biến đổi khí hậu – với sự tham gia của đại diện MSCI và Quỹ Dynam Capital, tập trung vào cách doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị để tiếp cận nguồn vốn gắn với tiêu chí xanh, sạch, bền vững; và cách HĐQT lồng ghép rủi ro khí hậu vào chiến lược dài hạn.
Định vị giá trị doanh nghiệp gia đình – Gia tăng quyền năng khu vực kinh tế tư nhân – nhấn mạnh doanh nghiệp gia đình là “nguồn hàng hóa mới chất lượng cao” cho thị trường vốn. Nếu được thiết kế QTCT tốt ngay từ giai đoạn chuẩn bị IPO, doanh nghiệp gia đình không chỉ tối ưu hóa huy động vốn, mà còn xây dựng niềm tin bền vững từ nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Hai chủ đề này cho thấy QTCT không còn dừng lại ở việc “báo cáo cho đúng hạn”, mà đã chuyển thành năng lực cốt lõi để doanh nghiệp bước vào chuỗi giá trị vốn khu vực, nơi ESG, khí hậu và cấu trúc sở hữu bền vững đang trở thành chuẩn mực chung.
