Cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu và tác động đối với việc thu hút đầu tư Việt Nam

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, ông Bùi Ngọc Tuấn, Phó Tổng giám đốc Tư vấn Thuế Deloitte Việt Nam, đã chia sẻ những nhận định quan trọng về việc áp dụng cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu (TTTC) tại Việt Nam và tác động của nó đối với việc thu hút đầu tư vào nước ta.

Ông Bùi Ngọc Tuấn đánh giá cao sự hợp tác và nỗ lực đồng lòng của các bên liên quan trong việc nghiên cứu và hoàn thiện thể chế về thuế TTTC tại Việt Nam.

Trong bài trả lời phỏng vấn của mình, ông Bùi Ngọc Tuấn đã bày tỏ sự đánh giá tích cực về những nỗ lực của các cơ quan thuộc Chính phủ, Quốc hội, Trung ương Đảng cũng như các tổ chức doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, cơ quan thông tấn báo chí và các công ty tư vấn thuế, trong đó có Deloitte Việt Nam. Các bên này đã cùng nhau tham gia vào quá trình nghiên cứu, trao đổi ý kiến, và tổ chức các cuộc hội thảo, diễn đàn, họp công khai trong suốt 6 tháng qua. Việc này đã tạo nên một môi trường đa chiều cho việc xây dựng và hoàn thiện cơ chế thuế TTTC tại Việt Nam.

Ông Bùi Ngọc Tuấn nhấn mạnh rằng việc Việt Nam tham gia thuế TTTC đã được rất nhiều chuyên gia và các cơ quan đánh giá là một bước đi tất yếu để giúp Việt Nam giành quyền thu thuế chính đáng. Việc công bố dự thảo Nghị quyết của Bộ Tài chính đã đặt ra đường lối rõ ràng cho Việt Nam trong việc thực hiện thuế TTTC, đồng thời giúp các nhà đầu tư hiểu rõ định hướng của Chính phủ Việt Nam và có kế hoạch kinh doanh phù hợp trong tương lai.

Ông Bùi Ngọc Tuấn thảo luận về hai chính sách trọng tâm được đưa ra trong dự thảo Nghị quyết, bao gồm quy định về Thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT) và quy định Tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu (IIR). Ông đã làm rõ rằng các quy định này chỉ áp dụng đối với các doanh nghiệp và công ty con thuộc phạm vi Trụ cột 2 và không tác động đến các doanh nghiệp nằm ngoài phạm vi này, vẫn được hưởng cơ chế ưu đãi đầu tư hiện hành của Việt Nam.

Ông Bùi Ngọc Tuấn giải thích rằng QDMTT và IIR là hai quy tắc quan trọng của OECD, và chúng sẽ tác động lớn đến việc thu hút đầu tư vào Việt Nam, đặc biệt đối với các công ty con tại Việt Nam của các tập đoàn đa quốc gia. Các quy định này, đặc biệt là QDMTT, sẽ ảnh hưởng đáng kể đến việc thu thuế tối thiểu nội địa của các công ty con tại Việt Nam nếu thuế suất thực tế của họ dưới 15%. Điều này có nghĩa rằng các chính sách ưu đãi thuế hiện tại dành cho nhóm nhà đầu tư thuộc phạm vi Trụ cột 2 sẽ phần nào mất đi tính hiệu quả.

Về các khuyến nghị cho Chính phủ và các doanh nghiệp chịu thuế TTTC, ông Bùi Ngọc Tuấn đưa ra một số gợi ý quan trọng. Đối với Chính phủ, ông đề xuất việc Việt hóa các thuật ngữ quốc tế để làm cho văn bản hướng dẫn chi tiết sau khi Nghị quyết được ban hành phù hợp và gần gũi với bối cảnh thuế của Việt Nam. Ông cũng nhấn mạnh về việc nghiên cứu và đánh giá kỹ lưỡng về chuẩn mực kế toán và trình bày báo cáo tài chính tại Việt Nam liên quan đến việc áp dụng các quy định QDMTT và IIR. Ông Bùi Ngọc Tuấn khuyến nghị việc cân nhắc kỹ các vấn đề thực tiễn trong quá trình thi hành chính sách để đưa ra hướng dẫn phù hợp.

Đối với các doanh nghiệp chịu thuế TTTC, theo ông Bùi Ngọc Tuấn, họ nắm vững các tác động và có sự chuẩn bị cần thiết để thực hiện thành công và hiệu quả các quy định mới. Việc này bao gồm trang bị kiến thức về các quy tắc áp dụng, đánh giá tác động của Trụ cột 2 đối với các công ty trong tập đoàn tại Việt Nam, theo dõi quá trình phát triển chính sách, và đóng góp ý kiến đối với Chính phủ Việt Nam trong quá trình phát triển chính sách.

Cuối cùng, ông Bùi Ngọc Tuấn chia sẻ quan điểm về tương lai của việc đầu tư vào Việt Nam trong bối cảnh áp dụng thuế TTTC từ năm 2024. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam vẫn có những điểm mạnh trong thu hút đầu tư, và việc tham gia thuế TTTC sẽ giúp nâng cao vị thế của Việt Nam trong hệ thống chính sách quốc tế. Theo ông, Chính phủ tận dụng cơ hội này để cải tổ các chính sách thuế để tiếp tục thu hút đầu tư.

"Việt Nam vẫn có những điểm mạnh trong thu hút đầu tư như vị trí địa lý, môi trường kinh tế, xã hội, chính trị tương đối ổn định và vẫn đang là một nền kinh tế năng động và có tốc độ phát triển tốt. Việc Chính phủ xác nhận tham gia thuế TTTC cũng phần nào khẳng định tiếng nói của Việt Nam trong việc hội nhập với xu thế toàn cầu, nâng cao vị thế của Việt Nam về tính minh bạch trong hệ thống chính sách trong mắt bạn bè quốc tế và diễn đàn các quốc gia. Bên cạnh đó, nếu Chính phủ Việt Nam có thể tận dụng cơ hội này để tiến hành cải tổ các chính sách ưu đãi thuế theo hướng phù hợp hơn với quốc tế (hiện nay được rất nhiều các quốc gia trong khu vực đều đang áp dụng như Thái Lan, Ấn Độ, Singapore…) thì sẽ càng có thêm cơ hội để tiếp tục thu hút đầu tư", ông Tuấn nhấn mạnh.

Thanh Hà t/h