Tổng Thanh tra Chính phủ vừa yêu cầu các bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả thanh tra việc chuyển đổi đất của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở giai đoạn 2011-2021.
Theo đó, việc yêu cầu báo cáo nhằm thực hiện nhiệm vụ được giao tại Định hướng Chương trình thanh tra năm 2022 do Thủ tướng phê duyệt và chỉ đạo của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tại chương trình công tác số 14.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu các đơn vị báo cáo nêu rõ các nội dung: Tình hình chuyển đổi mục đích sử dụng đất, kết quả chuyển đổi mục đích sử dụng đất như tổng số vị trí đất đai và diện tích đất của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa thuộc quản lý của bộ, ngành, tỉnh, thành phố đã thực hiện chuyển đổi sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở.
Tổng số vị trí đất đai, diện tích đất đã chuyển đổi theo hình thức giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá; số vị trí đất đai được chuyển đổi thông qua đấu giá quyền sử dụng đất.
Về nghĩa vụ tài chính, Thanh tra Chính phủ yêu cầu báo cáo kết quả thanh tra việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đất đai, tổng số tiền phải thu, số đã thu, số tiền còn nợ (chưa thu được) trong quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất kinh doanh sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở.
Đối với kết quả thanh tra việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất do bộ, ngành, địa phương thực hiện, Thanh tra Chính phủ yêu cầu báo cáo rõ tổng số vị trí, diện tích đất được thanh tra, số cuộc thanh tra đã thực hiện, số cuộc ban hành kết luận thanh tra, số cuộc chưa ban hành kết luận thanh tra.
Báo cáo kết quả thanh tra của các bộ, ngành, địa phương phải tổng hợp được những vi phạm pháp luật chủ yếu được phát hiện qua thanh tra, trong đó có vi phạm của các cơ quan quản lý, vi phạm của doanh nghiệp, chủ dự án, tổng hợp vi phạm về kinh tế, tài chính, đất đai.
Đồng thời đưa ra kiến nghị xử lý về kinh tế, tài chính, đất đai; xử lý kỷ luật hành chính; xử lý hình sự, chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra, và kiến nghị về hoàn thiện cơ chế, chính sách.
Thời hạn Thanh tra Chính phủ yêu cầu thanh tra các bộ, ngành, địa phương gửi báo cáo về cơ quan này là trước ngày 30/10/2022.
Được biết, đây là đợt thanh tra tổng thể việc quản lý, sử dụng đất đai của tất cả các doanh nghiệp cổ phần hóa, doanh nghiệp nhà nước trực thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ trên cả nước trong 10 năm qua.
Đợt thanh tra diện rộng nhằm phát hiện những bất cập trong quá trình chuyển mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở thương mại để bán.
Trong khoảng thời gian từ 2011-2021, quá trình di dời các nhà máy, cơ sở sản xuất kinh doanh, trụ sở của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước ra khỏi khu vực trung tâm nhiều đô thị trên cả nước đã có hàng loạt khu "đất vàng" được chuyển từ sở hữu nhà nước sang sở hữu tư nhân. Và trong quá trình chuyển đổi này đã xảy ra không ít vụ thất thoát tài sản nhà nước quy mô lớn.
Những năm gần đây, cơ quan thanh tra cũng đã thực hiện nhiều cuộc thanh tra công tác chuyển đổi nhà đất công có vị trí đắc địa sang mục đích khác tại một số địa phương như Hà Nội, Tp.HCM, Đà Nẵng, Khánh Hòa…
Trong đó, Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận thanh tra về một số dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách, nguồn vốn vay; việc chuyển đổi, chuyển nhượng nhà đất của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp có vị trí đắc địa sang mục đích khác tại Hà Nội trong giai đoạn 2003-2016.
Theo kết luận, cơ quan thanh tra xác định tổng số tiền sai phạm được phát hiện qua thanh tra tại các dự án chuyển mục đích sử dụng đất có vị trí lợi thế kinh doanh lên tới gần 4.000 tỷ đồng.
Qua thanh tra cho thấy, một số doanh nghiệp khi lựa chọn nhà đầu tư đưa lợi thế đất để đấu giá đã thu về cho Nhà nước số tiền lớn nhưng cũng có nhiều doanh nghiệp không tổ chức đấu giá lựa chọn nhà đầu tư (tự thỏa thuận theo hình thức hỗ trợ) thu được thấp như: Dự án số 1 Phùng Chí Kiên (Tràng An Complex của GP Invest), Dự án tại 365A Minh Khai của Công ty cổ phần Đầu tư phát triển nhà và Đô thị Vinaconex (VINAHUD); Dự án 167 Thụy Khuê (Five Star West Lake - Tập đoàn GFS); Dự án 69 Vũ Trọng Phụng (Rivera Park Hà Nội của Công ty Long Giang Land); Dự án 47 Nguyễn Tuân (Goldseason 47 Nguyễn Tuân - TNR Holdings Việt Nam); Dự án 108 Nguyễn Trãi (Dự án King Place của Anphanam); Dự án 44 Yên Phụ (Hanoi Aqua Central của Công ty Cổ Phần Tháp Nước Hà Nội); Dự án tại 430 Cầu Am (GoldSilk Complex - TNR Holdings Việt Nam)...
PV
