Chính thức ra quy định dán nhãn năng lượng với vật liệu xây dựng

Vật liệu xây dựng được đưa vào diện dán nhãn năng lượng

Theo quy định mới, kể từ ngày 1/1/2026 – thời điểm Luật chính thức có hiệu lực – các phương tiện, thiết bị và vật liệu xây dựng thuộc danh mục phải dán nhãn năng lượng sẽ chỉ được phép lưu hành trên thị trường sau khi được thử nghiệm, công bố và dán nhãn theo tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng quốc gia.

Quy định áp dụng với toàn bộ chuỗi cung ứng: từ cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối, đến các đơn vị kinh doanh, bao gồm cả thương mại điện tử. Tất cả đều có nghĩa vụ công bố và dán nhãn năng lượng sau khi tiến hành thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp theo quy chuẩn kỹ thuật và quy định về đo lường.

Đây là lần đầu tiên nhóm sản phẩm vật liệu xây dựng – bao gồm các loại gạch, kính, tôn, xi măng, vật liệu cách nhiệt… – được đưa vào diện kiểm soát hiệu suất năng lượng bắt buộc. Trước đó, dán nhãn năng lượng chủ yếu áp dụng cho các thiết bị điện gia dụng và công nghiệp.

Chính thức ra quy định dán nhãn năng lượng với vật liệu xây dựng

Căn cứ pháp lý cho chuyển đổi xanh trong xây dựng

Giải trình tại Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Quang Huy cho biết, một số đại biểu đề xuất cần cân nhắc kỹ việc bổ sung quy định dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng để đảm bảo tính khả thi. Tuy nhiên, qua rà soát và đánh giá tác động, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, đây là điều cần thiết, có cơ sở pháp lý rõ ràng và khả thi trong triển khai.

“Vật liệu xây dựng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng năng lượng của công trình. Việc dán nhãn năng lượng là cơ sở để tổ chức thực hiện các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong ngành xây dựng”, ông Huy nhấn mạnh.

Trong quá trình xây dựng luật, cơ quan chủ trì đã đánh giá kỹ lưỡng về lộ trình áp dụng, điều kiện tiêu chuẩn chất lượng, phòng thử nghiệm và năng lực nhân lực, qua đó bảo đảm tính khả thi và đồng bộ khi đi vào thực hiện.

Phân công trách nhiệm rõ ràng từ trung ương đến địa phương

Theo luật mới, Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng sẽ là hai cơ quan chủ lực, chịu trách nhiệm xây dựng danh mục vật liệu xây dựng phải dán nhãn năng lượng, đồng thời ban hành lộ trình thực hiện, quy định nội dung, hình thức, quy cách nhãn. Hai bộ cũng sẽ quy định điều kiện phòng thử nghiệm đủ tiêu chuẩn, hướng dẫn công nhận nhãn năng lượng cho sản phẩm nhập khẩu và giám sát toàn bộ quá trình thực hiện.

Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng kế hoạch kiểm tra, thanh tra hàng năm đối với hoạt động sản xuất, phân phối, kinh doanh vật liệu xây dựng có dán nhãn năng lượng trên địa bàn.

Việc mở rộng phạm vi dán nhãn năng lượng được giới chuyên gia đánh giá là động thái tích cực, tạo động lực thị trường cho các nhà sản xuất đầu tư vào nghiên cứu, cải tiến công nghệ để cung cấp vật liệu xây dựng hiệu suất cao, thân thiện với môi trường.

Nó cũng góp phần định hướng lại thói quen tiêu dùng, nâng cao nhận thức của các chủ đầu tư, nhà thầu, kiến trúc sư trong việc lựa chọn vật liệu ngay từ khâu thiết kế công trình. Từ đó, thúc đẩy sự phát triển của thị trường công trình xanh, giảm chi phí vận hành, nâng cao giá trị tài sản và khả năng tiếp cận tín dụng xanh – đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.