Lào Cai chấn chỉnh quản lý khoáng sản, đề cao trách nhiệm người đứng đầu

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác quản lý khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai từng bước đi vào nền nếp. Tuy nhiên, tình trạng bảo vệ khoáng sản chưa khai thác tại một số địa phương còn hạn chế; hoạt động khai thác trái phép vẫn xảy ra ở một số khu vực. Một số tổ chức, đơn vị chưa chấp hành nghiêm quy định pháp luật.

Thực tế này đặt ra yêu cầu không chỉ tăng cường kiểm tra mà còn phải làm rõ trách nhiệm trong từng khâu quản lý, từ phát hiện, ngăn chặn đến xử lý vi phạm. Nếu các vụ việc đã được phát hiện nhưng kéo dài, chưa được giải quyết dứt điểm, hiệu lực quản lý nhà nước sẽ khó được bảo đảm.

Theo Chỉ thị số 17/CT-UBND, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương thực hiện nghiêm quy định pháp luật; đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, đặc biệt là Chủ tịch UBND cấp xã, phường. Các cơ quan chức năng phải chủ động phát hiện, ngăn chặn hoạt động khoáng sản trái phép, tăng cường thanh tra, kiểm tra và tập trung giải quyết những vụ việc tồn đọng.

Điểm đáng chú ý là trách nhiệm của chính quyền cấp xã, phường được đặt ra trực tiếp. Địa phương phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản, sử dụng đất trái phép kéo dài mà không xử lý. Việc thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh và tổ chức cho người dân ký cam kết bảo vệ khoáng sản chưa khai thác cũng nhằm tăng cường giám sát từ cơ sở.

Lào Cai chấn chỉnh quản lý khoáng sản, đề cao trách nhiệm người đứng đầu. (Ảnh minh họa)

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Chỉ thị phân công trách nhiệm cụ thể cho từng ngành chức năng. Sở Công Thương được giao chủ trì rà soát các quy định sau sáp nhập tỉnh, tham mưu phương án tích hợp nội dung quản lý khoáng sản vào Quy hoạch tỉnh. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, đề xuất đình chỉ hoạt động đối với các mỏ vi phạm ranh giới, công suất, thiết kế hoặc chưa hoàn tất thủ tục thuê đất; kiểm soát nguồn gốc khoáng sản lưu thông trên thị trường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan và chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát việc quản lý, bảo vệ đất rừng, hành lang bảo vệ đê điều và công trình thủy lợi, kịp thời phát hiện, xử lý hoạt động khai thác khoáng sản trái phép tại những khu vực này.

Trong khi đó, Sở Xây dựng có trách nhiệm kiểm soát giá vật liệu xây dựng, hạn chế nguy cơ thiếu hụt cục bộ; phối hợp kiểm tra tải trọng phương tiện vận chuyển khoáng sản và xử lý các bến, bãi tập kết vật liệu không đúng quy hoạch. Chỉ thị cũng yêu cầu chấm dứt các bến thủy nội địa có bãi tập kết cát, sỏi lòng sông trái phép.

Công an tỉnh chủ động đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực khoáng sản, bảo đảm an ninh trật tự, kiểm soát các tuyến đường bộ, đường thủy trọng điểm; xử lý phương tiện quá khổ, quá tải và thiết bị khai thác không đủ điều kiện lưu hành theo quy định.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý, các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động khoáng sản phải lắp đặt trạm cân, thiết bị giám sát hành trình phương tiện đường thủy; tuân thủ quy định về an toàn lao động, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, đóng cửa mỏ và phục hồi môi trường theo quy định.

Quản lý khoáng sản hiệu quả không chỉ là ngăn chặn hành vi khai thác trái phép, mà còn phải tạo lập môi trường hoạt động minh bạch, công bằng cho các doanh nghiệp chấp hành pháp luật. Việc kiểm soát ranh giới, công suất khai thác, nguồn gốc khoáng sản và hoạt động vận chuyển góp phần hạn chế cạnh tranh không bình đẳng, bảo vệ tài nguyên và giảm những hệ lụy đối với môi trường, hạ tầng giao thông.

Tuy nhiên, yêu cầu kiểm soát vi phạm cũng cần được triển khai đồng bộ với việc theo dõi cung cầu vật liệu xây dựng. Nếu nguồn cung hợp pháp không đáp ứng nhu cầu thực tế, nguy cơ thiếu hụt cục bộ và biến động giá có thể ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư xây dựng, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, nhiệm vụ kiểm soát giá vật liệu và bảo đảm nguồn cung mà Chỉ thị giao cho ngành chức năng có ý nghĩa thiết thực đối với thị trường.

Hiệu quả của Chỉ thị số 17/CT-UBND sẽ được thể hiện qua những chuyển biến cụ thể: vi phạm được phát hiện và xử lý kịp thời; các vụ việc tồn đọng được giải quyết dứt điểm; khoáng sản chưa khai thác được bảo vệ tốt hơn; hoạt động khai thác hợp pháp được giám sát minh bạch và nguồn vật liệu xây dựng được duy trì ổn định.

Đây cũng là thước đo đối với trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương và người đứng đầu. Khi quản lý được thực hiện xuyên suốt từ khu vực khai thác đến vận chuyển, tiêu thụ, tài nguyên khoáng sản mới được bảo vệ hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và lợi ích lâu dài của người dân, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai.