Lào Cai thúc đẩy Kho dữ liệu dùng chung, chuẩn bị chuyển sang điều hành dựa trên dữ liệu

Ngày 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai phối hợp với Công ty TNHH FPT IS tổ chức Hội nghị tập huấn triển khai phần mềm Kho dữ liệu dùng chung tỉnh Lào Cai lần thứ nhất.

Mục tiêu của hội nghị không đơn thuần là hướng dẫn cán bộ sử dụng một phần mềm mới. Quan trọng hơn, các cơ quan, đơn vị, địa phương được bàn giao tài khoản, hướng dẫn khai thác, rà soát, cập nhật dữ liệu, từng bước đưa kho dữ liệu dùng chung vào hoạt động thực tế.

Quang cảnh Hội nghị tập huấn triển khai phần mềm Kho dữ liệu dùng chung tỉnh Lào Cai lần thứ nhất. (Ảnh: Nguyễn Thị Hoài Anh)

Theo thông tin tại hội nghị, đến ngày 8/10, Chiến dịch 90 ngày xây dựng cơ sở dữ liệu của tỉnh đã triển khai 3 cơ sở dữ liệu dùng chung gồm cơ sở dữ liệu người dùng, cơ sở dữ liệu danh mục và cơ sở dữ liệu tổ chức.

Cùng với đó, 68 cơ sở dữ liệu của 30 cơ quan, đơn vị cấp tỉnh đã được triển khai; 2.652 tài khoản được cấp và giao diện cho 68/68 cơ sở dữ liệu đã được xây dựng. Tuy nhiên, mới có 25/68 cơ sở dữ liệu được nhập dữ liệu thực.

Đây chính là phần việc có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả của Kho dữ liệu dùng chung. Một nền tảng được xây dựng đầy đủ nhưng dữ liệu chưa được cập nhật thường xuyên thì vẫn khó trở thành công cụ phục vụ điều hành.

Ngoài 68 cơ sở dữ liệu nằm trong Chiến dịch 90 ngày, tỉnh Lào Cai còn phát sinh 22 cơ sở dữ liệu ngoài chiến dịch theo yêu cầu thực tế. Điều này cho thấy nhu cầu khai thác và quản trị dữ liệu đang ngày càng mở rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu phải có cách làm thống nhất, tránh tình trạng dữ liệu được tạo lập nhưng phân tán, khó kết nối hoặc khó khai thác.

Ông Nguyễn Đoạt - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Nguyễn Thị Hoài Anh)

Điều hành bằng dữ liệu không thể bắt đầu từ những báo cáo thủ công. Theo định hướng của tỉnh Lào Cai, từ quý II/2027, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của các cấp ủy, chính quyền sẽ từng bước dựa trên dữ liệu, thay dần phương thức tổng hợp thông tin chủ yếu từ báo cáo thủ công.

Nếu thực hiện được, đây sẽ là thay đổi đáng kể trong phương thức quản trị của chính quyền địa phương. Thay vì chờ các đơn vị tổng hợp số liệu, lập báo cáo rồi chuyển lên cấp trên, dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật trên hệ thống sẽ giúp người có trách nhiệm có thể tiếp cận thông tin nhanh hơn, đầy đủ hơn và thuận lợi hơn trong việc so sánh, đánh giá.

Nhưng để mục tiêu này thành hiện thực, bài toán không nằm chủ yếu ở phần mềm. Vấn đề lớn hơn là chất lượng, tính đầy đủ và tính cập nhật của dữ liệu.

Con số 25/68 cơ sở dữ liệu đã có dữ liệu thực là một chỉ dấu cho thấy quá trình chuyển đổi từ “có hệ thống” sang “có dữ liệu để dùng” vẫn đang ở giai đoạn đầu.

Điều đó cũng lý giải vì sao nội dung tập huấn lần này tập trung vào rà soát, điều chỉnh, cập nhật dữ liệu đối với những cơ sở dữ liệu chưa có dữ liệu trên phần mềm, đồng thời hướng dẫn sử dụng và cập nhật đối với những cơ sở dữ liệu đã được triển khai.

Nói cách khác, Lào Cai đang chuyển trọng tâm từ xây dựng công cụ sang lấp đầy và làm sạch dữ liệu.

Các học viên được hướng dẫn truy cập, khai thác, sử dụng Nền tảng Kho dữ liệu của tỉnh. (Ảnh: Nguyễn Thị Hoài Anh)

Thời gian tới, các cơ quan, đơn vị, địa phương sẽ căn cứ yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành để xác định những cơ sở dữ liệu cần ưu tiên xây dựng trước. Việc cập nhật được thực hiện từ những nội dung đơn giản, sau đó từng bước tiến tới kết nối kỹ thuật chuyên sâu để dữ liệu có thể tự động cập nhật.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa thực tế bởi dữ liệu chỉ có giá trị khi được cập nhật thường xuyên và phản ánh đúng tình hình.

Một kho dữ liệu dùng chung cũng không thể chỉ là nơi “lưu trữ” thông tin. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng biến dữ liệu thành căn cứ để phát hiện vấn đề, đánh giá xu hướng và hỗ trợ đưa ra quyết định.

Đối với người dân và doanh nghiệp, hiệu quả cuối cùng của quá trình này cũng cần được nhìn từ những thay đổi cụ thể: thủ tục thuận lợi hơn, việc cung cấp thông tin nhanh hơn, giảm yêu cầu kê khai trùng lặp và giúp cơ quan quản lý phản ứng kịp thời hơn trước những vấn đề phát sinh.

Vì vậy, Chiến dịch 90 ngày xây dựng cơ sở dữ liệu không nên chỉ được đo bằng số lượng cơ sở dữ liệu đã tạo lập hay số tài khoản được cấp. Thước đo quan trọng hơn là bao nhiêu dữ liệu đã được chuẩn hóa, bao nhiêu cơ sở dữ liệu được cập nhật thường xuyên và bao nhiêu dữ liệu thực sự được sử dụng trong công tác quản lý, điều hành.

Hội nghị tập huấn ngày 8/10 vì thế có thể xem là một bước chuyển quan trọng: đưa Kho dữ liệu dùng chung từ trạng thái “đã xây dựng” sang “được sử dụng”.

Khoảng thời gian từ nay đến quý II/2027 không còn quá dài. Nếu dữ liệu được hoàn thiện đồng bộ từ cơ sở, phương thức quản lý dựa trên dữ liệu sẽ có nền tảng thực chất hơn; ngược lại, nếu dữ liệu vẫn thiếu hoặc cập nhật không đều, mục tiêu thay đổi phương thức điều hành sẽ khó đạt được như kỳ vọng.

Đây cũng là phép thử quan trọng đối với chuyển đổi số của Lào Cai: không phải có bao nhiêu nền tảng số, mà dữ liệu trên những nền tảng ấy tạo ra được bao nhiêu giá trị cho quản trị và phục vụ người dân, doanh nghiệp.