Chiến sự Trung Đông gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu

Tình hình xung đột vũ trang tại khu vực Trung Đông đã và đang gây thiệt hại cho các nền kinh tế lớn trên thế giới, theo các cuộc khảo sát về tài chính – kinh doanh được công bố hôm thứ Ba (24/3). Những số liệu từ các khảo sát trên cho thấy sự tăng vọt về giá cả năng lượng và sự gia tăng bất ổn đang làm giảm hoạt động kinh tế và đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao.

Bảng giá xăng dầu tại một trạm xăng ở thủ đô Washington D.C., Mỹ. Ảnh: Reuters

Cụ thể, theo số liệu của S&P Global, chỉ số PMI tổng hợp khu vực đồng euro của họ đã giảm xuống mức thấp nhất trong 10 tháng là 50,5 trong tháng 3, thấp hơn dự kiến, từ 51,9 trong tháng 2. Chỉ số trên 50 cho thấy sự mở rộng trong khu vực tư nhân.

Các chỉ số về giá đầu vào và đầu ra trong ngành sản xuất khu vực đồng euro cho thấy những biến động mạnh hơn nhiều. Trong các báo cáo quốc gia, niềm tin kinh doanh giảm mạnh trong số các công ty Pháp trong khi tăng trưởng khu vực tư nhân của Đức chậm lại xuống mức thấp nhất trong 3 tháng. Chris Williamson, nhà kinh tế trưởng về kinh doanh tại S&P Global Market Intelligence, cho biết các số liệu của khu vực đồng euro đang "giơ cao hồi chuông cảnh báo về lạm phát đình trệ", ám chỉ nguy cơ kết hợp đau đớn giữa tình trạng trì trệ và giá cả leo thang.

Khảo sát của S&P Global về nền kinh tế Mỹ cũng cho thấy bức tranh tương tự, với giá năng lượng tăng cao làm dấy lên lo ngại về lạm phát trong bối cảnh tâm lý kinh doanh yếu hơn, cho thấy triển vọng việc làm trong khu vực tư nhân cũng ảm đạm hơn.

Chỉ số PMI tổng hợp sơ bộ của Mỹ đã giảm xuống 51,4 trong tháng này. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 4 năm ngoái và tiếp nối mức 51,9 trong tháng 2, đánh dấu hai tháng giảm liên tiếp. Sự sụt giảm trong tháng này tập trung ở lĩnh vực dịch vụ.

Ở các nền kinh tế khác thuộc nhóm G7, tình hình cũng không khả quan. Tại Anh, khảo sát của S&P Global cho thấy hoạt động kinh doanh tăng trưởng chậm nhất trong sáu tháng, trong khi chi phí đầu vào của các nhà sản xuất tăng nhanh nhất kể từ năm 1992.

Tại Nhật Bản, chỉ số PMI tổng hợp sơ bộ kết hợp hoạt động sản xuất và dịch vụ đã giảm xuống 52,5 trong tháng 3 từ 53,9 trong tháng 2, mức tăng chậm nhất trong ba tháng.

Bên ngoài nhóm G7, Ấn Độ – quốc gia nhập khẩu khoảng 90% dầu thô và gần một nửa khí đốt tự nhiên – chứng kiến ​​tăng trưởng khu vực tư nhân chạm mức thấp nhất trong ba năm vào tháng 3, với chi phí đầu vào tăng nhanh nhất kể từ tháng 6 năm 2022, một phần do các công ty cũng chứng kiến ​​biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Cho đến nay, ít nhà kinh tế nào nói về việc chiến tranh đẩy nền kinh tế toàn cầu vào suy thoái hoàn toàn, ngay cả khi cú sốc năng lượng từ việc đóng cửa trên thực tế eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới – ngày càng trầm trọng. “Kịch bản này phụ thuộc rất nhiều vào thời gian kéo dài của cuộc xung đột và triển vọng về giá năng lượng,” Nicola Nobile của Oxford Economics nhận xét về tác động đối với khu vực đồng euro. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều người nhận ra rằng hậu quả kinh tế sẽ không chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, do những thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng ở khu vực Vịnh Ba Tư do các cuộc tấn công “ăn miếng trả miếng” giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) tuần trước cho biết còn quá sớm để định lượng tác động của cuộc xung đột đối với tăng trưởng toàn cầu nhưng đã chỉ ra “mức độ rủi ro giảm đáng kể” đối với nền kinh tế toàn cầu.