Cắt giảm gần 1 năm thủ tục hành chính tạo đột phá phát triển nhà ở xã hội

Bước ngoặt thể chế cho phát triển nhà ở xã hội

Chiều 2/6, tại Hội nghị triển khai Nghị quyết 201/2025/QH15 và rà soát tình hình phát triển nhà ở xã hội trong 5 tháng đầu năm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Nghị quyết lần này mang tính đột phá khi tháo gỡ hàng loạt điểm nghẽn thể chế tồn tại nhiều năm qua, giúp rút ngắn đáng kể quy trình đầu tư xây dựng nhà ở xã hội – từ quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư đến cấp phép xây dựng.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, thời gian thực hiện các thủ tục hành chính có thể cắt giảm ít nhất 350 ngày. Những cải cách nổi bật bao gồm: Giao chủ đầu tư không qua đấu thầu, miễn lập nhiệm vụ quy hoạch chi tiết, bỏ khâu thẩm định thiết kế cơ sở và giá, miễn giấy phép xây dựng, đồng thời lồng ghép một số thủ tục hành chính liên quan.

Đặc biệt, Nghị quyết cho phép thành lập Quỹ nhà ở quốc gia – một công cụ tài chính quan trọng nhằm huy động nguồn lực lâu dài và ổn định cho phát triển nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, phạm vi đối tượng được thuê nhà ở xã hội cũng được mở rộng đáng kể, bao gồm cả doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội có nhu cầu bố trí chỗ ở cho cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và người lao động là người nước ngoài.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính. Ảnh VGP

Tại Hội nghị, Thủ tướng thẳng thắn phản ánh thực tế, vẫn còn địa phương cho rằng "tỉnh tôi không có khu công nghiệp, không có công nhân nên không cần phát triển nhà ở xã hội". Đây là quan điểm thiếu toàn diện, bởi nhu cầu về nhà ở xã hội không chỉ giới hạn cho công nhân mà còn hướng đến các nhóm yếu thế như người thu nhập thấp, người nghèo đô thị, người mới ra trường, giáo viên cắm bản, bộ đội biên phòng… Những người này thường có thu nhập hạn chế và gặp khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở thương mại.

Do đó, Thủ tướng yêu cầu các địa phương cần thay đổi tư duy và chủ động rà soát, quy hoạch, bố trí quỹ đất cũng như xây dựng chính sách đặc thù phù hợp với thực tiễn địa phương mình. Đặc biệt, nhà ở xã hội phải đảm bảo chất lượng sống, không được xây dựng tại các khu vực "khỉ ho cò gáy" mà cần có đầy đủ hạ tầng thiết yếu về giao thông, điện, nước, viễn thông, y tế, giáo dục, văn hóa…

Khẩn trương hiện thực hóa mục tiêu 1 triệu căn hộ

Ngay sau Hội nghị toàn quốc ngày 6/3 về tháo gỡ khó khăn cho phát triển nhà ở xã hội, Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng và trình Quốc hội thông qua 6 cơ chế, chính sách đặc thù – tiền đề để ban hành Nghị quyết 201/2025/QH15. Ngay sau đó, Chính phủ cũng nhanh chóng ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết này, thể hiện quyết tâm cao trong việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn đến năm 2030.

Theo Bộ Xây dựng, hiện cả nước đã quy hoạch được 1.309 vị trí xây dựng nhà ở xã hội với tổng diện tích 9.737 ha, phần lớn được đặt tại các khu vực có vị trí thuận lợi. Tính đến hết tháng 5/2025, cả nước đã có 679 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, tương đương 623.051 căn hộ. Trong đó, 108 dự án đã hoàn thành với quy mô 73.075 căn, 571 dự án đang triển khai với khoảng 550.000 căn.

Riêng trong 5 tháng đầu năm 2025, cả nước đã hoàn thành 22.649 căn hộ nhà ở xã hội và khởi công thêm 21 dự án mới với quy mô 20.428 căn.

Để hiện thực hóa thành công các chính sách đột phá nêu trên, Thủ tướng nhấn mạnh vai trò điều phối thống nhất của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương và người đứng đầu các bộ, ngành. Việc triển khai phải được theo dõi chặt chẽ, kiểm tra thường xuyên, đảm bảo mục tiêu không chỉ là “có nhà” mà còn là “nhà đáng sống” cho những người dân thu nhập thấp.

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết 201/2025/QH15 và sự vào cuộc mạnh mẽ của Chính phủ chính là tín hiệu tích cực khẳng định quyết tâm chính trị trong việc đảm bảo an sinh, ổn định xã hội và phát triển kinh tế bền vững, trong đó nhà ở xã hội là một trụ cột quan trọng.