Cảng Thị Vải – Cái Mép : “Bàn đạp” chiến lược cho logistics Việt Nam

Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) được đánh giá là một trong những cụm cảng nước sâu lớn và hiện đại nhất Việt Nam, và xếp hạng cao trong khu vực châu Á cũng như trên bản đồ hàng hải thế giới.

Cảng Thị Vải- Cái Mép

Là 1 trong 11 cảng duy nhất của châu Á lọt vào Top 20 thế giới.

Năm 2023, theo Báo cáo xếp hạng của World Bank (Ngân hàng Thế giới) Hãng tin Tài chính S&P Global Market Intelligence Cảng Cái Mép: Xếp hạng thứ 13 thế giới về hiệu quả khai thác cảng container; Là 1 trong 11 cảng duy nhất của châu Á lọt vào Top 20 thế giới và là cảng duy nhất của Việt Nam vào bảng xếp hạng này trong 3 năm liên tiếp (2021–2023) và được xếp hạng cảng container thứ 11 trong số 370 cảng container tốt nhất toàn cầu.

Đầu tháng 6/2024, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải cải thiện rõ rệt và vươn lên xếp thứ 7 thế giới về chỉ số CPPI (Chỉ số CPPI là chỉ số đo lường trên dữ liệu tổng thời gian tàu ghé một cảng biển).

Với thành tích này, Cái Mép - Thị Vải đã vươn lên 5 bậc so với năm 2023 (xếp loại thứ 12) về hiệu quả hoạt động cảng và được xếp hạng cao hơn nhiều cảng trung chuyển lớn của thế giới là Yokohama-Nhật Bản (thứ 9), Hồng Kông (thứ 15), Singapore (thứ 17).

Là 1 trong 11 cảng duy nhất của châu Á lọt vào Top 20 thế giới.

Trong khu vực Đông Nam Á, Cái Mép - Thị Vải được coi là một trong những cảng biển quan trọng và có tiềm năng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế.

Khu vực cụm Cảng Cái Mép - Thị Vải hiện chiếm hơn 16% tổng lượng hàng hóa xếp dỡ qua cảng biển và 35% lượng hàng container cả nước, chiếm 50% lượng hàng container của khu vực phía Nam.

Với luồng nước sâu đạt khoảng –16,8 m, khu vực cảng có thể đón các siêu tàu container đến hơn 214.000 DWT, thậm chí cả các tàu “tàu mẹ” cỡ lớn nhất thế giới.

Bên cạnh đó, một trong những dấu ấn phải kể đến của cụm cảng Cái Mép - Thị Vải là ngày 30/3/2023, đã đón thành công siêu tàu OOLC của Tây Ban Nha. Đây là một trong những siêu tàu container lớn nhất thế giới có chiều dài 399,99m; rộng 61,3m. Tàu có thể chở cùng lúc gần 24.200 container (loại dài 6 m) và có tải trọng hơn 230.000 tấn. Đây là chuyến hành trình đầu tiên của tàu OOCL Spain trên tuyến Á - Âu LL3 đi qua các cảng biển của Trung Quốc, ghé Cái Mép rồi theo các hải trình Singapore - Piraeus - Hamburg - Rotterdam - Zeebrugge - Valencia - Piraeus - Abu Dhabi - Singapore - Thượng Hải…

Ngày 30/3/2023, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải đã đón thành công siêu tàu OOLC của Tây Ban Nha.

Trung tâm kết nối logistics và rút ngắn tuyến thời gian vận chuyển hàng đi Mỹ

Cụm cảng hiện khai thác khoảng 37 tuyến quốc tế (13 tuyến châu Á, 19 đến Mỹ, 4 đến châu Âu, 1 tuyến Âu–Mỹ), cùng các tuyến nội địa, với tần suất 51 chuyến/tuần

Tháng 7/ 2024 vừa qua Cảng Quốc tế Cái Mép (CMIT) thuộc cụm Cái Mép - Thị Vải đón tàu ZIM FALCON, chuyến tàu đầu tiên trên tuyến ZEX của ZIM.

Đây là tuyến dịch vụ thương mại điện tử tốc hành của ZIM đi bờ Tây nước Mỹ. Nhờ tuyến ZEX, thời gian vận chuyển từ Cái Mép - Thị Vải đến Los Angeles chỉ 18 ngày, là tuyến dịch vụ có thời gian vận chuyển nhanh nhất từ Việt Nam đến Mỹ. Trước đây, hàng container từ Việt Nam đi mất 30 - 45 ngày tùy vào cảng đến.

Cảng CMIT đón chuyến tàu đầu tiên của hợp tác Gemini kết nối trực tiếp Việt Nam với Bờ Tây Hoa Kỳ

Hãng ZIM (mã chứng khoán trên sàn New York NYSE: ZIM) tái khởi động tuyến ZEX nối miền Nam Trung Quốc với bờ Tây nước Mỹ vào tháng 11/2023 dựa trên nhu cầu ngày càng tăng của thị trường thương mại điện tử toàn cầu. ZEX được ra mắt lần đầu vào năm 2020 nhưng phải tạm ngưng vì những gián đoạn logistics quốc tế trong thời gian đại dịch Covid.

Và từ năm 2022 đến nay, các liên minh hãng tàu quốc tế đã đưa thêm 17 tuyến dịch vụ mới vào cụm Cái Mép - Thị Vải, nâng tổng số tuyến tàu container tại đó lên 51 tuyến/tuần, theo số liệu của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Trong đó có 37 tuyến quốc tế, gồm 13 tuyến châu Á, 19 tuyến đi châu Mỹ, 4 tuyến đi châu Âu, 1 tuyến Âu-Mỹ và 14 tuyến nội địa.

Đây được xem là bước phát triển nhảy vọt, chưa từng xảy ra trong suốt 14 năm khai thác của cụm Cái Mép - Thị Vải, nơi chỉ cách TP.HCM khoảng 2 giờ đường bộ.

Cụm này gồm các cảng quốc tế như Gemalink của Gemadept ("đại gia" ngành logistics Việt Nam), cảng CMIT, TCIT, TCCT, cảng SP-PSA, cảng SITV và cảng container Cái Mép. Trong đó, cảng CMIT lần đầu tiên đón chiếc tàu container lớn nhất thế giới vào tháng 10/2020 đến làm hàng; đó là tàu Margrethe Maersk quốc tịch Đan Mạch với chiều dài gần 400m và sức chở lên đến 18.340 container loại 20 feet.

Đáng chú ý là tuyến Cái Mép – Los Angeles chỉ còn 18 ngày, rút ngắn từ mức 30–45 ngày trước kia

Thu hút vốn – nâng cao vị thế trung chuyển quốc tế

Ngày 5/12/ 2024 tại thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Cảng Tân cảng - Cái Mép Thị Vải (TCTT), Tổng công ty Tân cảng Sài Gòn đã tổ chức lễ đón TEU thứ 1 triệu thông qua cảng trong năm 2024

TEU thứ 1 triệu được xếp dỡ lên tàu Cosco England thuộc tuyến dịch vụ vận chuyển kết nối trực tiếp Việt Nam với Bờ Tây Hoa Kỳ (PVCS). Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên cảng TCTT vượt mốc này và là tín hiệu tăng trưởng tốt trong hệ thống Tân cảng Sài Gòn nói riêng và ngành cảng biển Việt Nam nói chung.

Đại tá Bùi Văn Quỳ - Tổng công ty Tân cảng Sài Gòn phát biểu tại buổi lễ đón TEU thứ 1 triệu thông qua cảng.

Dự kiến sản lượng thông qua cảng đến cuối năm sẽ đạt 1,090 triệu TEU, tăng 33% so với cùng kỳ.

Kết quả nổi bật trong năm 2024, Cảng TCTT đã tiếp nhận 918 tàu, trong đó 321 chuyến tàu mẹ nằm trong tuyến dịch vụ quốc tế kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Việt Nam với các thị trường xuất khẩu chính như Mỹ, châu Âu mà không cần trung chuyển qua các cảng trung chuyển như Singapore, Malaysia… Với kết quả này, TCTT đã tiết kiệm chi phí logistics, tăng tính cạnh tranh, giảm thời gian chuyên chở, từ đó hàng hóa sớm được tiếp cận với thị trường.

Theo quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, cảng biển Cái Mép được quy hoạch với chức năng cảng cửa ngõ, trung chuyển quốc tế. Khu bến có bến container, tổng hợp, hàng rời, hàng lỏng/khí, tiếp nhận tàu container trọng tải 80.000 - 250.000 DWT hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện và tàu tổng hợp, hàng lỏng/khí trọng tải đến 150.000 DWT hoặc lớn hơn giảm tải phù hợp với điều kiện khai thác tuyến luồng hàng hải. Đây sẽ là lợi thế để cụm cảng Cái Mép - Thị Vải tiếp tục được quan tâm đầu tư trở thành cửa ngõ quốc tế trung chuyển lớn nhất cả nước và có tầm cỡ khu vực châu Á và thế giới.

Cảng Gemalink thuộc cụm Cái Mép - Thị Vải tiếp nhận 2 tàu trọng tải lớn cùng lúc.

Đáng chú ý, cụm cảng cạn Phú Mỹ - Phước Hòa, cảng cạn Phú Mỹ và cảng cạn Phước Hòa nằm trong danh mục dự án ưu tiên đầu tư.

Trong đó, cảng cạn Phú Mỹ kết nối với đường khu công nghiệp, đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải, và được quy hoạch với diện tích 30 - 40ha tới năm 2030 và năng lực lực thông qua hàng hóa đạt 300 - 400 ngàn TEU. Tổng mức đầu tư dự kiến cho toàn bộ cảng cạn này khoảng 1.050-1.400 tỷ đồng.

Cũng theo quy hoạch, cảng cạn Phước Hòa sẽ có phương thức kết nối đa dạng với đường liên cảng Cái Mép - Thị Vải, đường thủy nối với kênh Rạch Ông và luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải. Ngoài ra, Phước Hòa cũng sẽ kết nối với ga cuối của đường sắt khu vực Cái Mép theo quy hoạch. Tới năm 2030, cảng cạn Phước Hòa sẽ có tổng diện tích từ 15-20ha và năng lực thông qua hàng hóa đạt 150-200 ngàn TEU/năm.