Bộ Tài chính: Thu ngân sách quý I vượt 829.000 tỷ đồng, tăng 11,4% so với cùng kỳ

Thu ngân sách Nhà nước quý I/2026 ước đạt 829,4 nghìn tỷ đồng, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2025

Thu ngân sách quý I tăng hơn 11%, nhưng áp lực không nhỏ

Bức tranh ngân sách quý đầu năm 2026 cho thấy tín hiệu tích cực về quy mô thu. Theo Bộ Tài chính, lũy kế thu ngân sách Nhà nước quý I ước đạt 829,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 32,8% dự toán và tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thu ngân sách trung ương và ngân sách địa phương đều đạt tiến độ trên 32% dự toán năm.

Động lực chính tiếp tục đến từ thu nội địa với quy mô ước đạt 740,7 nghìn tỷ đồng, bằng 33,7% dự toán và tăng 12,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng lưu ý rằng dù mức tăng vẫn khá, tốc độ tăng thu nội địa đã chậm lại đáng kể nếu so với cùng kỳ năm trước. Một số sắc thuế đang xuất hiện dấu hiệu giảm tốc, cho thấy dư địa điều hành nguồn thu những quý tiếp theo sẽ chịu nhiều áp lực hơn.

Ở chiều khác, thu từ dầu thô ước đạt 11,2 nghìn tỷ đồng, chỉ bằng 26,1% dự toán và giảm 15,8% so với cùng kỳ năm 2025. Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 77,4 nghìn tỷ đồng, bằng 27,8% dự toán, tăng 7,6%. Tổng số thu thuế từ hoạt động này ước đạt 117,9 nghìn tỷ đồng, trong khi số hoàn thuế giá trị gia tăng theo chế độ khoảng 40,6 nghìn tỷ đồng.

Nhìn từ cơ cấu thu, có thể thấy ngân sách vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực nội địa trong bối cảnh nguồn thu từ dầu thô chịu biến động và hoạt động thương mại quốc tế chưa tạo ra mức bứt phá tương xứng. Với cộng đồng doanh nghiệp, đây là tín hiệu cho thấy chính sách tài khóa thời gian tới nhiều khả năng vẫn phải đặt trọng tâm vào ổn định sản xuất, nuôi dưỡng nguồn thu và kiểm soát áp lực chi ngân sách.

Chi ngân sách tăng mạnh, ưu tiên đầu tư phát triển và an sinh

Ở phía chi ngân sách, lũy kế chi quý I ước đạt 530,1 nghìn tỷ đồng, bằng 16,8% dự toán và tăng 23,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, chi đầu tư phát triển khoảng 116,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 10,4% dự toán Quốc hội quyết định; tỷ lệ giải ngân ước đạt 11,5% kế hoạch Thủ tướng giao, cao hơn mức 9,7% của cùng kỳ năm 2025. Chi trả nợ lãi ước đạt 30,7% dự toán, còn chi thường xuyên đạt khoảng 20,8% dự toán.

Bộ Tài chính đánh giá các nhiệm vụ chi trong quý I nhìn chung được thực hiện đúng dự toán, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước, thanh toán nợ đến hạn và bảo đảm chi trả cho các đối tượng hưởng lương, lương hưu, trợ cấp xã hội. Đáng chú ý, ngân sách trung ương đã sử dụng 5.588 tỷ đồng từ dự phòng để bổ sung cho Bộ Công an thực hiện nhiệm vụ quan trọng, cấp bách và hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh. Bên cạnh đó, hơn 15.500 tấn gạo dự trữ quốc gia cũng đã được xuất cấp để cứu trợ, cứu đói dịp Tết Nguyên đán và giáp hạt đầu năm.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 27/3/2026 để triển khai chi tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025. Theo đó, Thủ tướng đã quyết định bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi ngân sách năm 2026 cho Bộ Công Thương nhằm tạm ứng cho quỹ này, với mục tiêu bình ổn giá xăng dầu trong nước, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội.

Theo Bộ Tài chính, cân đối ngân sách trung ương và ngân sách các cấp địa phương trong quý I vẫn được bảo đảm. Tính đến hết tháng 3, khối lượng phát hành trái phiếu Chính phủ đạt 80,1 nghìn tỷ đồng, với kỳ hạn bình quân 10,02 năm và lãi suất bình quân 4,06% mỗi năm. Những chỉ số này cho thấy khả năng huy động vốn cho ngân sách vẫn duy trì ổn định, tạo thêm dư địa cho điều hành tài khóa trong bối cảnh nhiều mục tiêu tăng trưởng, đầu tư công và kiểm soát lạm phát đang cùng lúc đặt ra.