Đề xuất giảm thuế môi trường với xăng dầu: Doanh nghiệp chờ thêm “liều hạ nhiệt” chi phí đầu vào

Đề xuất giảm thuế môi trường với xăng dầu: Doanh nghiệp chờ thêm “liều hạ nhiệt” chi phí đầu vào

Trước áp lực giá nhiên liệu leo thang và tác động lan rộng tới chi phí sản xuất, vận tải, logistics, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu. Nếu phương án được thông qua, giá xăng bán lẻ trong nước có thể giảm hơn 1.000 đồng mỗi lít, qua đó tạo thêm dư địa hỗ trợ người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo dự thảo, ba nhóm mặt hàng được đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường gồm xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay. Cụ thể, mức thuế với xăng, trừ etanol, được đề xuất giảm xuống còn 1.000 đồng/lít; dầu diesel và nhiên liệu bay còn 500 đồng/lít. Thời gian áp dụng dự kiến từ khi nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6.

Trong trường hợp cần kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất để Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét theo thẩm quyền. Động thái này cho thấy cơ quan điều hành đang để ngỏ khả năng tiếp tục sử dụng công cụ tài khóa nếu thị trường năng lượng thế giới còn diễn biến phức tạp.

Bộ Tài chính cho biết thuế bảo vệ môi trường là một loại thuế gián thu, được cấu thành trong giá bán hàng hóa. Vì vậy, nếu giảm thuế theo phương án trên, giá xăng bán lẻ trong nước, sau khi đã tính cả tác động giảm thuế giá trị gia tăng, có thể giảm tương ứng khoảng 1.080 đồng/lít. Với dầu diesel và nhiên liệu bay, mức giảm dự kiến vào khoảng 540 đồng/lít.

Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý mức giảm thực tế tại thị trường trong nước sẽ không hoàn toàn cố định. Giá xăng dầu bán lẻ còn phụ thuộc chủ yếu vào diễn biến giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới. Nói cách khác, chính sách thuế có thể tạo lực hãm đà tăng, nhưng không phải là yếu tố duy nhất quyết định mặt bằng giá cuối cùng.

Đây là điểm đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp, nhất là các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu như vận tải, đánh bắt, sản xuất công nghiệp, xây dựng và logistics. Trong bối cảnh biên lợi nhuận bị thu hẹp bởi chi phí đầu vào tăng mạnh, mỗi nhịp điều chỉnh thuế, dù không hoàn toàn triệt tiêu áp lực giá, vẫn có thể tạo ra tác động tích cực về dòng tiền và kế hoạch vận hành ngắn hạn.

Đề xuất của Bộ Tài chính được đưa ra trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới tăng nhanh trở lại. Theo cơ quan này, chỉ trong khoảng hai tuần gần đây, giá xăng dầu thành phẩm bình quân trên thị trường quốc tế đã tăng từ 16% đến 19%.

Đáng chú ý, giá dầu diesel đã lên mức 193,998 USD/thùng, tăng 30,438 USD/thùng, tương đương mức tăng 18,61%. Biến động này nhanh chóng truyền dẫn vào thị trường trong nước tại kỳ điều hành giá gần nhất.

Theo đó, giá xăng E5RON92 được điều chỉnh lên tối đa 27.177 đồng/lít, tăng 4.673 đồng/lít. Xăng RON95-III tăng 5.115 đồng/lít, lên mức tối đa 30.690 đồng/lít. Trong khi đó, dầu diesel 0.05S tăng mạnh 6.395 đồng/lít, lên ngưỡng không cao hơn 33.420 đồng/lít.

Việc giá nhiên liệu đồng loạt đi lên không chỉ tác động đến chi phí đi lại hay vận tải đơn thuần, mà còn lan rộng tới giá nguyên vật liệu, giá thành sản xuất và áp lực lạm phát. Với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhóm vốn nhạy cảm hơn với biến động đầu vào, chi phí năng lượng tăng cao có thể ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng duy trì đơn hàng, giữ giá bán và bảo toàn lợi nhuận.

Chính vì vậy, việc điều chỉnh chính sách thuế vào thời điểm này được xem là một giải pháp khẩn cấp nhằm góp phần hạ nhiệt mặt bằng giá nhiên liệu, đồng thời hỗ trợ ổn định tâm lý thị trường.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, với mức giảm thuế và thời gian áp dụng như dự kiến, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.790 tỷ đồng mỗi tháng. Đây là khoản hụt thu không nhỏ, nhưng được đặt trong bài toán cân đối lớn hơn giữa ngân sách và mục tiêu hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Từ góc độ điều hành, việc chấp nhận giảm thu ngân sách trong ngắn hạn cho thấy ưu tiên hiện nay là sử dụng chính sách tài khóa để chia sẻ áp lực chi phí với nền kinh tế. Khi nhiên liệu là đầu vào của hàng loạt ngành nghề, việc kìm tốc độ tăng giá xăng dầu không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp mà còn góp phần kiềm chế lạm phát kỳ vọng, ổn định mặt bằng giá cả và bảo vệ sức mua của thị trường.

Bộ Tài chính cho biết dự thảo nghị quyết lần này được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thường trực Chính phủ về việc sử dụng công cụ tài khóa để ổn định giá nhiên liệu, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Trước đó, từ đầu tháng 3, Chính phủ cũng đã quyết định giảm thuế nhập khẩu đối với xăng dầu xuống 0% đến hết tháng 4. Biện pháp này được ước tính làm giảm thu ngân sách hơn 1.000 tỷ đồng. Như vậy, đề xuất mới về thuế bảo vệ môi trường là bước tiếp theo trong chuỗi giải pháp điều hành nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu trong nước.

Với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất, vận tải, hàng không, logistics và thương mại, đề xuất giảm thuế lần này không chỉ mang ý nghĩa giảm chi phí trực tiếp mà còn là tín hiệu cho thấy Nhà nước đang chủ động can thiệp để giảm sức ép đầu vào.

Trong bối cảnh đơn hàng phục hồi chưa đồng đều, chi phí vốn còn cao và sức mua thị trường chưa thực sự bền vững, bất kỳ chính sách nào giúp giảm giá nhiên liệu cũng có thể tạo thêm khoảng trống để doanh nghiệp duy trì hoạt động, cân đối giá bán và bảo vệ năng lực cạnh tranh.