Bộ Tài chính sắp xếp lại Chi cục Thuế, tăng 14 đơn vị cấp tỉnh

Bộ Tài chính vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 29/2025 của Chính phủ, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính.

Theo đó, một đề xuất đáng chú ý đã được đưa ra: Tổ chức lại 20 chi cục thuế khu vực thành 34 chi cục thuế cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, tăng 14 đơn vị so với hiện nay. Đây là một phần trong nỗ lực tiếp tục tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành tài chính trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Sau gần bốn tháng thực hiện sắp xếp lại bộ máy, Bộ Tài chính đã ghi nhận những kết quả tích cực, với việc giảm khoảng 3.600 đầu mối, tương đương giảm 37% so với trước. Gần 8.000 công chức, viên chức và người lao động cũng đã được giải quyết tinh giản biên chế theo chính sách quy định. Tuy nhiên, quá trình này cũng bộc lộ một số khó khăn, đặc biệt là đối với các cơ quan thuế và kho bạc tại địa bàn khu vực hoặc liên huyện.

Theo Bộ Tài chính, nhiều chi cục khu vực hiện đang quản lý địa bàn rộng lớn, phân tán, có khu vực lên tới 30.000 - 40.000 km2. Khoảng cách từ nơi xa nhất đến trụ sở chính của hầu hết các chi cục khu vực trên 100 km, thậm chí có nơi trên 200 km.

Bộ Tài chính sắp xếp lại Chi cục Thuế, tăng 14 đơn vị cấp tỉnh

Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh của Trung ương (dự kiến còn 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) càng làm cho việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ của các tổ chức ngành dọc của Bộ Tài chính tại địa phương thêm phần phức tạp. Nhiều đơn vị đã sắp xếp theo khu vực liên tỉnh có địa bàn quản lý không trùng khớp với phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh của Trung ương.

Hiện tại, Cục Thuế đang bố trí 350 đội quản lý thuế liên quận, huyện để quản lý thuế trên địa bàn 696 đơn vị hành chính cấp huyện. Tuy nhiên, khi bỏ mô hình cấp huyện và phải bố trí quản lý trực tiếp đến cấp xã, khối lượng công việc dự kiến sẽ tăng lên đáng kể, làm tăng đầu mối phối hợp của cơ quan thuế lên khoảng 5-6 lần so với hiện nay.

Thêm vào đó, việc sắp xếp theo chi cục khu vực cũng dẫn đến tình trạng một số chi cục có số lượng biên chế rất lớn (2 chi cục thuế có khoảng 4.000 công chức; 16 chi cục thuế khu vực có từ 1.000 đến hơn 2.000 công chức; 2 chi cục thuế khu vực có từ 900 đến dưới 1.000 công chức). Với địa bàn quản lý rộng và số lượng công chức đông, việc quản lý nhân sự cũng trở thành một thách thức lớn.

Chính vì vậy, Bộ Tài chính nhận định, các đơn vị ngành dọc của Bộ ở địa phương cần thiết phải tổ chức lại để đảm bảo phù hợp với việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Chi tiết phương án sắp xếp, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung quy định đối với các tổ chức ngành dọc của bộ. Cụ thể:

Đối với cơ quan thuế, sẽ sắp xếp lại các chi cục thuế khu vực để quản lý trùng khớp với đơn vị hành chính cấp tỉnh. Điều này đồng nghĩa với việc tổ chức lại từ 20 chi cục thuế khu vực thành 34 chi cục thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, tăng 14 đơn vị so với hiện nay.

Đối với cơ quan thống kê, sẽ tổ chức lại từ 63 chi cục thống kê thành 34 thống kê tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, giảm 29 đơn vị so với hiện nay.

Đối với cơ quan bảo hiểm xã hội, sẽ tổ chức lại 35 bảo hiểm xã hội khu vực thành 34 bảo hiểm xã hội tỉnh, thành phố, giảm 1 đơn vị so với hiện nay.

Tương tự, các đội thống kê cấp huyện và bảo hiểm xã hội cấp huyện cũng sẽ được chuyển đổi thành thống kê cơ sở và bảo hiểm xã hội cơ sở thuộc cấp tỉnh, thành phố, sau đó sắp xếp lại để phù hợp với việc quản lý trên địa bàn một số đơn vị hành chính cấp xã.

Bộ Tài chính cũng trình Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định số lượng cụ thể các đơn vị thuộc thuế, thống kê, bảo hiểm xã hội tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, chi cục hải quan, chi cục dự trữ nhà nước và Kho bạc Nhà nước khu vực. Điều này nhằm đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với quy định tại Nghị định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ.

Góp ý về nội dung này, Bộ Tư pháp cho rằng việc quy định số lượng các đơn vị này tại điều 3 Nghị định 29 cần dựa trên cơ sở Đề án đã được Bộ Chính trị thông qua, đảm bảo sự đồng bộ và thống nhất.

Để đảm bảo việc sắp xếp các tổ chức ngành dọc của Bộ Tài chính đồng bộ với thời điểm tổ chức chính quyền địa phương các cấp, Bộ Tài chính trình Chính phủ quy định thời hạn hiệu lực của Nghị định này từ ngày 1/7/2025.