Bộ Tài chính: Hơn 425.000 tỷ đồng vốn đầu tư công đã được giải ngân sau 7 tháng

Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, ngành, địa phương đạt 1.014.234,2 tỷ đồng. Đến nay, số vốn chưa được phân bổ còn 83.216,4 tỷ đồng.

Sau 7 tháng đầu năm 2026, cả nước giải ngân 425.312 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, tăng 3,6 điểm phần trăm và cao hơn 86,8 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025.

Tính đến hết ngày 31/7/2026, cả nước đã giải ngân 425.312 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân 117.554,1 tỷ đồng, đạt 32,3%, còn vốn ngân sách địa phương đạt 307.757,9 tỷ đồng, tương đương 47,3% kế hoạch. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân tăng 3,6 điểm phần trăm về tỷ lệ và cao hơn khoảng 86,8 nghìn tỷ đồng về giá trị tuyệt đối.

Nếu không tính phần vốn ngân sách địa phương được thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cùng phần vốn mới được bổ sung trong tháng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đến hết tháng 7 đạt khoảng 43,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Bộ Tài chính đánh giá, giải ngân đầu tư công tiếp tục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan.

Trong đó, nguồn cung vật liệu xây dựng tại nhiều khu vực chưa đáp ứng kịp nhu cầu khi đầu tư công được đẩy mạnh, trong khi giá vật liệu và xăng dầu tăng làm phát sinh việc điều chỉnh, đàm phán hợp đồng, kéo dài thời gian thực hiện dự án. Thời tiết mưa kéo dài tại nhiều địa phương trong tháng 7 cũng ảnh hưởng đến tiến độ thi công, vận chuyển vật tư, huy động nhân lực, đồng thời làm chậm công tác nghiệm thu và thanh toán khối lượng hoàn thành.

Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng tại một số địa phương còn gặp khó khăn do điều chỉnh quy hoạch, phát sinh diện tích thu hồi đất, di dời hạ tầng kỹ thuật hoặc vướng mắc về quy hoạch. Một số bộ, ngành và địa phương lập kế hoạch vốn chưa sát thực tế; nhiều dự án khởi công mới vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu.

Đối với các dự án sử dụng vốn ODA, quy trình giải ngân, đấu thầu và thủ tục với nhà tài trợ còn phức tạp, yêu cầu về tài sản bảo đảm đối với vốn vay cũng như biến động tỷ giá USD/VND làm phát sinh chi phí điều chỉnh hợp đồng, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Ngoài ra, các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có tính chất đặc thù, sử dụng công nghệ tiên tiến nên cần thêm thời gian để nghiên cứu, lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp, đồng bộ tiêu chuẩn quốc tế với hệ thống tiêu chuẩn trong nước và hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi.

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn trong những tháng cuối năm, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tập trung quản lý chặt chẽ nguồn cung và giá vật liệu xây dựng, chủ động điều phối và sử dụng vật liệu thay thế khi cần thiết; đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư; tăng tốc triển khai các dự án giao thông trọng điểm; điều chuyển kế hoạch vốn linh hoạt giữa các dự án có khả năng giải ngân tốt; đồng thời đẩy nhanh nghiệm thu và thanh toán vốn đầu tư.

Cùng với các giải pháp trên, Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, cập nhật đầy đủ dữ liệu giải ngân và triển khai phương án chấm điểm giải ngân theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Đáng chú ý, trong năm 2026, Bộ Tài chính đã hoàn thành hệ thống công nghệ thông tin phục vụ việc chấm điểm giải ngân và ban hành văn bản hướng dẫn để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai thực hiện. Kết quả chấm điểm thử đối với các kỳ báo cáo tháng 7, tháng 8 và tháng 9 sẽ được tổng hợp, báo cáo Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trước khi chính thức áp dụng từ kỳ báo cáo tháng 10/2026.

Theo Bộ Tài chính, cơ chế chấm điểm sẽ lượng hóa kết quả điều hành của từng đơn vị, giúp nhận diện kịp thời những nơi thực hiện tốt cũng như các đơn vị còn chậm tiến độ để có giải pháp đôn đốc, tháo gỡ. Đây cũng sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Kết hợp với việc công khai kết quả giải ngân hằng tuần và hằng tháng, cơ chế mới được kỳ vọng sẽ nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, góp phần thúc đẩy tiến độ giải ngân và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công trong năm 2026.