Bộ đôi cổ phiếu GEX và GEE "phi mã", giới đầu tư đang kỳ vọng gì?

Kể từ đầu năm tới nay, cổ phiếu GEX của Tập đoàn Gelex và CTCP Điện lực Gelex (Gelex Electric – Mã: GEE) lọt trong top cổ phiếu tăng mạnh nhất sàn chứng khoán. Mã GEX tăng tới hơn 95% từ vùng 16.000 đồng/cp lên vùng 35.000 đồng/cp. Ấn tượng hơn, GEE vọt lên 271% từ 27.000 đồng/cp lên 98.000 đồng/cp chỉ sau chưa đầy nửa năm.

Với mức giá này, tính tới ngày 20/6, vốn hóa của Gelex đạt 31.670 tỷ đồng, tương đương 1,2 tỷ USD. Còn Gelex Electric đạt vốn hóa tới hơn 36.000 tỷ đồng, trở thành công ty thiết bị điện duy nhất trên sàn có vốn hóa hơn 1 tỷ USD.

Điều gì đang xảy ra?

CTCP Tập đoàn Gelex (Mã: GEX) là doanh nghiệp thống lĩnh trong lĩnh vực thiết bị điện Việt Nam, chuyên về dây cáp, dây điện gia dụng. Công ty nắm giữ thị phần đáng kể từ 30% - 40% thị phần.

Hiện nay, Gelex hoạt động như một công ty holding khi nắm giữ hơn 50 công ty con và công ty liên kết trực tiếp và gián tiếp. Mô hình kinh doanh của Gelex bao gồm 4 mảng chính: thiết bị điện, vật liệu xây dựng (VLXD), khu công nghiệp và cho thuê bất động sản, điện nước.

Ngoài ra, Gelex còn tham gia lĩnh vực ngân hàng khi trong năm 2024 đã thành công mua số lượng lớn cổ phiếu Eximbank và trở thành cổ đông lớn nhất của ngân hàng này với tỷ lệ sở hữu là 10%.

Tầm nhìn của Gelex là trở thành công ty holding hàng đầu tại Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi: sản xuất công nghiệp (sản xuất thiết bị điện và vật liệu xây dựng) và đầu tư cơ sở hạ tầng (phát triển các KCN và hệ sinh thái xung quanh, sản xuất điện và cung cấp nước).

Hệ sinh thái Gelex. Nguồn: Vietcap tổng hợp

Còn Gelex Electric là công ty con của Tập đoàn Gelex, chuyên sản xuất và cung cấp bộ sản phẩm đầy đủ trong chuỗi giá trị ngành điện từ truyền tải đến phân phối và sử dụng dân dụng với các thương hiệu như: dây cáp điện CADIVI, máy biến áp phân phối THIBIDI, thiết bị đo điện EMIC, động cơ điện HEM, dây đồng CFT, máy biến áp truyền tải MEE…

Đà tăng giá bộ đôi cổ phiếu GEX và GEE được cho là đến từ việc chia cổ tức bằng tiền mặt và cổ phiếu, qua đó tăng vốn điều lệ của doanh nghiệp.

Cụ thể, ĐHĐCĐ thường niên của Gelex đã thống nhất chia trả cổ tức năm 2024 với tổng tỷ lệ là 10%, bao gồm 5% tiền mặt và 5% bằng cổ phiếu. Đây là lần chia cổ tức tiền mặt của Gelex sau 3 năm chưa thực hiện (lần cuối cùng là vào tháng 7/2022, tập đoàn chia 500 đồng/cp cho năm 2021 trong bối cảnh kết quả kinh doanh tăng vọt).

Như vậy, với hơn 859 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Gelex đã bỏ ra hơn 429 tỷ đồng để chi trả cổ tức cho cổ đông cho đợt cổ tức 5% lần này.

Song song đó, doanh nghiệp cũng thưởng thêm 42,9 triệu cổ phiếu cho cổ đông, tương ứng tỷ lệ 5%. Thời gian phát hành dự kiến là sau khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có thông báo nhưng không chậm hơn ngày 27/9.

Sau đợt phát hành này, vốn điều lệ của Gelex sẽ tăng từ hơn 8.594 tỷ đồng lên thành 9.024 tỷ đồng, giúp nâng cao năng lực tài chính, tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

Mức 10% cũng là mức cổ tức cao nhất của doanh nghiệp kể từ khi chuyển sàn sang HOSE từ năm 2018, nên việc cổ phiếu “bay cao” cũng là điều dễ hiểu.

Việc chia cổ tức của Gelex cao như trên trong bối cảnh lợi nhuận năm 2024 vừa rồi của tập đoàn bứt phá, nhờ tăng trưởng mạnh lợi nhuận các lĩnh vực cốt lõi như thiết bị điện, vật liệu xây dựng, khu công nghiệp và bất động sản. Đặc biệt, lợi nhuận tài chính tăng mạnh từ thoái vốn các dự án năng lượng, giảm chi phí lãi vay. Cả năm vừa rồi, Gelex lãi trước thuế hơn 3.600 tỷ đồng, tăng 159%.

Còn đối với cổ phiếu GEE, mã này tăng mạnh do công ty đã chi trả cổ tức còn lại của năm 2024 là 20% (2.000 đồng/cp) vào hồi tháng 5, tương ứng số tiền đã chi là 700 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, GEE mới đây cũng đã phát hành gần 61 triệu cổ phiếu tới tỷ lệ 5:1 để tăng vốn cổ phần từ nguồn vốn chủ sở hữu. Tương ứng, mỗi cổ đông sở hữu 100 cổ phiếu đã nhận về 20 cổ phiếu mới.

Như vậy tổng tỷ lệ cổ tức mà GEE đã chi chi trả từ đầu năm đến nay là 50%/vốn điều lệ (gồm 30% tiền mặt và 20% cổ phiếu thưởng).

Triển vọng kinh doanh của Gelex và Gelex Electric

Bộ đôi cổ phiếu GEX và GEE tăng bốc đầu một phần đến từ kế hoạch kinh doanh trong năm nay, khiến nhà đầu tư có nhiều kỳ vọng vào giá cổ phiếu.

Thông tin tại ĐHĐCĐ thường niên 2025 của Gelex, tập đoàn đặt mục tiêu doanh thu đạt mức kỷ lục 37.600 tỷ đồng, chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế năm nay giảm về 3.041 tỷ đồng, giảm 15% so với năm 2024 do không còn khoản lợi nhuận bất thường từ thoái vốn các dự án năng lượng tái tạo khoảng gần 1.000 tỷ đồng như năm ngoái.

Năm nay, Gelex xác định sẽ không tập trung vào M&A như các năm trước mà thay vào đó sẽ tập trung vào chiều sâu vào các doanh nghiệp tiềm năng.

“Mục tiêu sẽ không kéo EPS (lợi nhuận trên mỗi cổ phần) của tập đoàn xuống nữa. Những năm trước M&A chịu chi phí rất cao, các năm tiếp theo sẽ tập trung đẩy EPS lên thì giá cổ phiếu mới tăng được”, Tổng Giám đốc Nguyễn Văn Tuấn nói tại ĐHĐCĐ hồi tháng 4.

Đối với lĩnh vực thiết bị điện (Gelex Electric), Gelex cho biết ngoài mở rộng thị trường trong nước, công ty sẽ phát triển thị trường xuất khẩu. Hiện tại Gelex đang tìm đối tác có năng lực quản trị, bằng sáng chế, có thị trường nước ngoài khi thị trường trong nước đã dẫn đầu.

“Chúng tôi cũng không cần tiền để đưa vào các công ty sản xuất mà chúng tôi cần đối tác để đưa công ty lớn hơn nữa, phát triển bền vững hơn, mở rộng xuất khẩu. Hoặc có các bằng sáng chế mà chúng tôi không có để phát triển các sản phẩm mới”, lãnh đạo Gelex nói.

Gelex Electric là công ty con của Tập đoàn Gelex, chuyên sản xuất và cung cấp bộ sản phẩm đầy đủ trong chuỗi giá trị ngành điện. Hiện Gelex Electric đang nắm áp đảo thị phần thiết bị điện tại Việt Nam. Ảnh: Gelex Electric

Trong quý I/2025, mảng sản xuất kinh doanh thiết bị điện của tập đoàn Gelex đã ghi nhận doanh thu tăng trưởng 5 quý liên tục, đạt 5.148 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 42% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ công ty thành viên - CTCP Dây cáp điện Việt Nam (CADIVI - Mã: CAV) thành công mở rộng thị phần tại khu vực phía Bắc.

Hiện tại, CADIVI hiện đang chiếm đến 80% thị phần dây cáp điện tại miền Nam, 30% thị phần miền Trung, và 25% thị phần tại miền Bắc.

Giới đầu tư kỳ vọng rằng, mảng sản xuất kinh doanh thiết bị điện của Gelex (Gelex Electric đang đảm nhiệm mảng này) được kỳ vọng sẽ hưởng lợi lớn từ Quy hoạch Điện VIII (điều chỉnh).

Theo quy hoạch điều chỉnh, tổng mức đầu tư cho lưới điện truyền tải đã tăng 143% so với trước điều chỉnh, từ trung bình 1,49 tỷ USD/năm lên 3,62 tỷ USD/năm, mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp cung cấp vật tư thiết bị điện, đặc biệt là trong lĩnh vực máy biến áp và dây cáp điện như Gelex Electric.

Ngoài ra, theo Nghị định số 72/2025/NĐ/CP, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ được điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân 3 tháng/lần khi chi phí đầu vào tăng từ 2% trở lên. Điều này sẽ giúp EVN thu đúng, đủ số vốn đã bỏ ra, từ đó có đủ nguồn lực tài chính để duy trì hoạt động đầu tư nguồn điện và lưới điện truyền tải.

Theo đó, Chứng khoán BIDV dự báo mảng sản xuất kinh doanh thiết bị điện sẽ đóng góp khoảng 24.600 tỷ đồng doanh thu cho Tập đoàn Gelex trong năm nay, tương ứng mức tăng trưởng 19% so với năm 2024; đồng thời, biên lợi nhuận gộp của mảng này tiếp tục tăng thêm 1%, đạt 15%.

Mảng thiết bị điện do Gelex Electric đóng góp nhiều nhất vào doanh thu của Tập đoàn Gelex, nhưng lại là mảng có biên lãi gộp thấp nhất, dao động 14% - 15%. Nguồn: BCTC của Gelex

Đối với mảng vật liệu xây dựng, lĩnh vực này đóng góp 1.425 tỷ đồng doanh thu cho Tập đoàn Gelex trong quý 1/2025. Đáng chú ý, biên lợi nhuận gộp mảng này đã tăng mạnh 10 điểm phần trăm, đạt 17%, nhờ chi phí đầu vào giảm và nhu cầu phục hồi tốt, nhất là tại thị trường Hà Nội khi nguồn cung chung cư duy trì ở mức cao.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 171/2024/QH15 của Quốc hội đang dần tháo gỡ các khó khăn pháp lý cho các dự án không có đất thổ cư, tăng nguồn cung nhà ở, đặc biệt là tại các đô thị lớn. Qua đó, mở ra cơ hội tiêu thụ lớn cho Tổng Công ty Viglacera (Mã: VGC) - đơn vị chủ lực của Gelex trong mảng vật liệu xây dựng.

Với các xu hướng trên, Chứng khoán BIDV kỳ vọng doanh thu mảng vật liệu xây dựng của Tập đoàn Gelex trong năm nay sẽ tăng 10% so với năm 2024 và biên lợi nhuận gộp đạt trung bình 15% trong cả năm, so với mức 11% của năm 2024.

Ngoài ra, Nghị quyết 68 được Ban Chấp hành Trung ương ban hành, lần đầu tiên xác định rõ khu vực kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế cũng sẽ giúp những tập đoàn như Gelex kỳ vọng hưởng lợi nhiều nhất từ chính sách ưu đãi, khuyến khích đổi mới công nghệ và phát triển sản phẩm, theo nhận định của chuyên gia từ Chứng khoán BIDV.

Nợ đi vay có xu hướng tăng

Tính đến hết quý I/2025, tổng tài sản của Tập đoàn Gelex tăng thêm 2.700 tỷ lên 56.517 tỷ đồng. Trong đó, ngoài khoản mục tài sản cố định chiếm tỷ trọng lớn nhất, thì khoản tiền, tương đương tiền và đầu tư tài chính lên tới hơn 10.100 tỷ đồng, trong đó chứng khoán kinh doanh chiếm gần một nửa (không công bố danh mục cụ thể).

Ngoài ra, tập đoàn cũng cho các bên vay với số dư phải thu về cho vay (ngắn và dài hạn) tại cuối quý hơn 1.100 tỷ đồng.

Với lượng tiền nhàn rỗi quy mô như trên, nhưng trong 3 tháng đầu năm, tập đoàn chỉ nhận về gần 90 tỷ đồng từ lãi tiền gửi, tiền cho vay, lãi chênh lệch tỷ giá và lãi kinh doanh chứng khoán.

Ngược lại, nợ đi vay của tập đoàn có xu hướng tăng khi chỉ trong ba tháng đầu năm, Gelex đi vay hơn 8.700 tỷ, nhưng chỉ trả nợ gốc vay gần 5.800 tỷ. Dư nợ tài chính tại cuối kỳ là khoảng 19.400 tỷ đồng, chiếm 61% tổng nợ phải trả và gấp 2,2 lần vốn góp chủ sở hữu. Gelex chủ yếu vay từ các ngân hàng và qua kênh trái phiếu.

Chi phí tài chính phải chịu trong quý I lên tới 336 tỷ đồng, gấp hơn 3,7 lần doanh thu tài chính, riêng chi phí lãi vay tới 244 tỷ.

Gelex có xu hướng tăng vay nợ để tài trợ cho các hoạt động kinh doanh. Nguồn: BCTC quý I/2025

Gelex còn đang xây dựng chiến lược huy động vốn quốc tế để thực hiện mục tiêu tăng trưởng dài hạn. Cuối tháng 5 mới đây, Gelex đã công bố hoàn tất giao dịch bảo lãnh khoản vay không ràng buộc bởi Cơ quan bảo hiểm tín dụng xuất khẩu quốc gia của Ý (SACE) trị giá 79 triệu USD. Bên sắp xếp thương vụ là ngân hàng HSBC và Ngân hàng Landesbank Baden -Württemberg (1 trong 4 ngân hàng lớn nhất của Đức).

Khoản vay được sử dụng cho các mục tiêu chiến lược của GELEX như đầu tư, mở rộng các mảng kinh doanh cốt lõi, tăng tốc số hóa quản trị.