Chứng khoán Vietcap 'mát tay" đầu tư cổ phiếu ngành sữa, tạm lãi hơn nghìn tỷ đồng

Chủ tịch Nguyễn Thanh Phượng và Tổng Giám đốc Tô Hải tại Đại hội đồng cổ đông Vietcap năm 2025. Ảnh: Vietcap

CTCP Chứng khoán Vietcap (VCSC - Mã: VCI) là 1 trong 7 công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất thị trường chứng khoán hiện tại, do bà Nguyễn Thanh Phượng làm Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT).

Trong tổng vốn điều lệ 7.180 tỷ đồng của Vietcap, ông Tô Hải - Tổng Giám đốc kiêm Thành viên HĐQT là người sở hữu nhiều cổ phần nhất với tỷ lệ nắm giữ 17,95% tại cuối năm 2024 theo báo cáo quản trị công bố. Hiện ông Hải cũng đồng thời là Chủ tịch HĐQT của Sữa Quốc tế Lof (Mã: IDP). Còn vợ ông Hải là bà Trương Nguyễn Thiên Kim cũng góp mặt trong HĐQT của IDP và là người đứng sau chuỗi cà phê Katinat.

Ngoài ông Tô Hải, Chủ tịch Nguyễn Thanh Phượng cũng đang là cổ đông lớn tại Vietcap với tỷ lệ nắm giữ 3,18% vốn.

Vietcap nổi tiếng với hoạt động tự doanh (tức tự công ty mua/bán cổ phiếu như một nhà đầu tư trên thị trường) và hoạt động IB ( đóng vai trò là trung gian tài chính gồm các hoạt động tư vấn cho M&A và IPO). Mảng IB vốn là thế mạnh của Vietcap từ trước đến nay, tuy nhiên từ sau COVID-19, hoạt động này khá trầm lắng. Doanh nghiệp cho biết, lượng hợp đồng tư vấn đang thực hiện có giá trị lên đến 40.000-50.000 tỷ. Tuy thị trường vốn đang còn nhiều thách thức.

Một trong các thương vụ tiêu biểu nhất của năm 2023 Vietcap đã tư vấn thành công là CTCP Sữa Quốc tế (IDP) - đơn vị sở hữu các thương hiệu sữa Kun, sữa chua Ba Vì... chuyển nhượng kèm phát hành mới tổng cộng 12,56% cổ phần cho quỹ Growtheum Capital Partners đến từ Singapore.

Bức tranh tài chính quý I: Cho vay tăng trưởng, mảng môi giới sụt giảm

Báo cáo tài chính quý I/2025 của Vietcap cho thấy tổng doanh thu hoạt động đạt 851 tỷ đồng, tăng nhẹ 6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, mảng tự doanh tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 353 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng 4,4%. Đáng chú ý, hoạt động cho vay (margin) có mức tăng trưởng gần 43%, đạt 257 tỷ đồng.

Tuy nhiên, không phải mảng nào cũng khởi sắc. Mảng môi giới - một trong những nguồn thu truyền thống của các công ty chứng khoán lại bị sụt giảm mạnh 18%, còn 149 tỷ đồng. Theo thống kê các công ty chứng khoán trên sàn, Vietcap nằm trong top 4 các công ty môi giới với thị phần trong quý đầu năm đạt 6,77%. Tuy nhiên, so với quý liền trước, thị phần của Vietcap đã có sự suy giảm 0,26 điểm %. 3 vị trí đầu bảng lần lượt thuộc về Chứng khoán VPS, SSI và TCBS.

Trở lại với Vietcap, trong khi doanh thu tăng nhẹ, các chi phí hoạt động được tiết giảm 15% về 314 tỷ đồng. Nhờ đó, cả quý công ty lãi sau thuế gần 295 tỷ đồng, tăng trưởng tới 50% so với quý I/2024. Đà tăng trưởng lợi nhuận của Vietcap được chủ yếu được thúc đẩy bởi sự hiệu quả của mảng tự doanh và hoạt động cho vay.

Theo giải trình phía công ty, thị trường chứng khoán diễn biến tích cực trong quý đầu năm 2025, với chỉ số VN-Index tăng điểm đáng kể (có lúc đạt 1.342,91 điểm so với 1.266,78 điểm đầu năm). Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi để công ty hiện thực hóa lợi nhuận từ một số khoản đầu tư.

Kết quả, lãi ròng từ bán các tài sản tài chính ghi nhận qua lãi/lỗ (FVTPL) từ hoạt động tự doanh tăng 46% so với cùng kỳ năm trước. Còn Hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ (margin) cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ gần 43%.

Với kết quả này, Vietcap đã thực hiện ¼ kế hoạch lợi nhuận năm 2025 đề ra (1.420 tỷ đồng), đây cũng là con số cao nhất của công ty kể từ quý II/2022 đến nay.

Trong Đại hội đồng cổ đông thường niên, Tổng Giám đốc Tô Hải cho biết, cơ cấu lợi nhuận năm nay dự kiến mảng môi giới chiếm 15%, mảng IB tuỳ tình hình thực tế khoảng 10-20%, mảng cho vay margin dự kiến đóng góp khoảng 25%, còn lại là mảng đầu tư.

Lãi lớn từ đầu tư cổ phiếu ngành sữa

Sữa Quốc tế Lof (IDP) từ khi lên UPCoM có kết quả kinh doanh thuận lợi, liên tục tăng trưởng mạnh. Ảnh minh hoạ: IDP

Thực tế, Vietcap là gương mặt chứng khoán có tiếng trong hoạt động đầu tư cổ phiếu trong vài năm trở lại đây. Chi tiết hơn, tại thời điểm 31/3/2025, Vietcap vẫn đang dẫn đầu toàn ngành về quy mô danh mục tự doanh cổ phiếu với việc đang nắm giữ hơn 8.000 tỷ đồng cổ phiếu, tăng khoảng 4% so với cuối năm 2024.

Các khoản đầu tư chủ lực của Vietcap không thay đổi nhiều, gồm KDH, IDP, MSN, MBB, STB, FPT, TDM, NAP01, VPB02, LTH01…

Đáng chú ý, Vietcap tiếp tục mua ròng cổ phiếu FPT, nâng giá gốc khoản đầu tư từ 519 tỷ đồng lên 825 tỷ đồng chỉ trong ba tháng. Tuy nhiên, khoản đầu tư này khiến công ty phải tạm ghi nhận lỗ 22 tỷ đồng do cổ phiếu FPT quay đầu điều chỉnh sâu. Trái với kỳ vọng tích cực đầu năm, mã này trở thành yếu tố kéo giảm hiệu quả danh mục tự doanh trong ngắn hạn.

Đáng chú ý, cổ phiếu Vietcap đầu tư mang lại khoản lợi nhuận cao nhất tạm thời là IDP của CTCP Sữa Quốc tế Lof. Khoản đầu tư này có giá gốc 441 tỷ đồng, nhưng đang ghi nhận giá thị trường gấp hơn 4 lần, ở mức 1.882 tỷ đồng. Như vậy Vietcap đã lãi khoảng 1.441 tỷ đồng từ việc mua cổ phiếu IDP.

Danh mục tự doanh của Vietcap. Nguồn: BCTC quý I/2025

Ông Tô Hải - Tổng Giám đốc công ty - cho biết, hoạt động tự doanh quý I/2025 nhìn chung ổn định, không có biến động lớn. Riêng khoản đầu tư vào mã IDP vẫn được nắm giữ lâu dài nhưng sẵn sàng hiện thực hóa lợi nhuận nếu có đối tác phù hợp. Mặc dù công ty chứng khoán thường có thể ghi nhận lợi nhuận cao nếu thực hiện chốt lời một phần danh mục đầu tư, Vietcap vẫn chưa áp dụng hoàn toàn chiến lược này.

Thực tế từ hồi 2020, Vietcap đã đăng ký mua 8,8 triệu cổ phiếu IDP (tương ứng 14,3% vốn) từ ngày 30/7 đến 30/8/2020. Trước đó ít lâu, HĐQT IDP đã bổ nhiệm ông Tô Hải và ông Hồ Sĩ Tuấn Phát làm thành viên HĐQT thay thế hai thành viên trước đó. Ông Tô Hải - Tổng Giám đốc của Vietcap hiện đang giữ vai trò Chủ tịch HĐQT tại IDP, trong khi vợ ông, bà Trương Nguyễn Thiên Kim cũng là thành viên HĐQT của doanh nghiệp sữa này.

Chốt phiên 16/6, cổ phiếu IDP dừng ở 220.000 đồng/cp, là một trong các cổ phiếu “đắt đỏ” nhất cả ba sàn chứng khoán.

Thị giá cổ phiếu IDP tăng gấp 5 lần thị giá kể từ khi lên UPCoM từ đầu năm 2021.Nguồn: TradingView

Bên cạnh lợi nhuận tiềm năng từ sự tăng giá của cổ phiếu IDP, Vietcap còn hưởng lợi từ ít nhất 6 đợt chi trả cổ tức bằng tiền của Sữa quốc tế trong hơn 4 năm qua, với tổng tỷ lệ cổ tức lên tới 285% (tức 28.500 đồng/cp), tức nhận về khoảng 250 tỷ đồng.

Các đợt chia cổ tức của IDP kể từ khi giao dịch trên UPCoM .Nguồn: Vietstock

Bất chấp thu lời lớn, Vietcap cũng đã giảm vay trong ba tháng đầu năm. Cuối tháng 3/2025, dư nợ đi vay ngắn hạn đã giảm 18% về 10.310 tỷ đồng. Công ty thuyết minh toàn bộ khoản vay ngắn hạn này nhằm mục đích bổ sung vốn lưu động cho hoạt động kinh doanh chịu lãi suất vay 3,5 – 7%/năm. Trong đó hơn một nửa là vay từ ngân hàng trong nước (hơn 5.500 tỷ đồng), vay ngân hàng nước ngoài (hơn 3.000 tỷ), vay tổ chức trong nước hơn 1.351 tỷ, còn lại 400 tỷ là vay công ty tài chính trong nước.

Tại thời điểm 31/03/2025, tổng tài sản của VCI có xu hướng thu hẹp, giảm gần 10% so với đầu năm, xuống còn 23.700 tỷ đồng. Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ việc Công ty giảm quy mô các khoản cho vay và số dư tiền mặt. Cụ thể, dư nợ cho vay ký quỹ cuối quý I/2025 giảm 10% xuống còn gần 10.100 tỷ đồng. Số dư tiền và tương đương tiền giảm mạnh hơn 50%, từ 4.700 tỷ đồng xuống còn 2.300 tỷ đồng.

Ngược chiều, một khoản mục tài sản trên bảng cân đối kế toán lại tăng mạnh là trả trước cho người bán, tăng từ gần 100 tỷ đồng lên tới 944 tỷ đồng, cho thấy VCI có thể đang thực hiện các khoản đặt cọc hoặc thanh toán trước cho các giao dịch hoặc dự án lớn.