Bộ Công an cảnh báo thủ đoạn che giấu dòng tiền tham nhũng qua doanh nghiệp trung gian

Tại cuộc họp báo thông báo kết quả Phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chiều 18/6, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an đã thông tin về những phương thức, thủ đoạn mới nổi lên trong các vụ án tham nhũng, kinh tế và chức vụ thời gian gần đây.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, trong 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố mới 1.985 vụ án với 4.671 bị can về các tội danh tham nhũng, kinh tế và chức vụ. Qua công tác đấu tranh, điều tra cho thấy nổi lên hai xu hướng đáng chú ý.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an

Thứ nhất, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn xảy ra ở nhiều lĩnh vực, nhất là trong quá trình triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội, giải quyết thủ tục hành chính và cấp các loại giấy phép.

Thứ hai, tình trạng tham nhũng tại doanh nghiệp cổ phần và doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, không chỉ gây thất thoát tài sản nhà nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Người phát ngôn Bộ Công an cho biết, các hành vi vi phạm phổ biến vẫn tập trung vào các nhóm tội như nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, đầu tư công và đấu thầu.

Đáng chú ý, qua điều tra nhiều vụ án cho thấy sự cấu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong cơ quan nhà nước với các đối tượng ngoài xã hội, tạo thành chuỗi thông đồng xuyên suốt từ khâu lập dự án, đấu thầu đến nghiệm thu, thanh quyết toán.

“Có thể thấy tội phạm tham nhũng hiện nay tham gia vào hầu hết các công đoạn của quá trình thực hiện dự án”, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nhận định.

Một trong những thủ đoạn nổi bật được Bộ Công an cảnh báo là việc hình thành các nhóm lợi ích để thao túng quá trình đầu tư, đấu thầu. Các đối tượng tìm cách cài cắm tiêu chí kỹ thuật, nâng khống dự toán công trình, lợi dụng vị trí công tác để tác động cho nhà thầu trúng thầu hoặc sử dụng doanh nghiệp trung gian, doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái nhằm che giấu dòng tiền bất hợp pháp.

Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng nhiệm vụ được giao trong cấp phép, giải quyết thủ tục hành chính để thu các khoản phí ngoài quy định vẫn diễn ra. Một số trường hợp còn lợi dụng quá trình cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp, xử lý tài sản công để định giá thấp tài sản nhà nước, chuyển nhượng đất công hoặc bán tài sản không thông qua đấu giá, gây thất thoát lớn cho ngân sách.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, cùng với sự phát triển của chuyển đổi số, các hành vi phạm tội cũng có xu hướng dịch chuyển lên môi trường số. Các đối tượng sử dụng tin nhắn mã hóa, giao dịch tài chính trực tuyến, hồ sơ điện tử và tài sản ảo nhằm che giấu hành vi vi phạm, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy vết.

Ngoài ra, lực lượng chức năng cũng ghi nhận tình trạng lợi dụng các mô hình kinh doanh mới để huy động vốn, chiếm đoạt tài sản và trục lợi. Trong đó, các mô hình bất động sản nghỉ dưỡng, sở hữu kỳ nghỉ và huy động vốn dự án tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro. Riêng trên địa bàn Hà Nội, cơ quan công an đã khởi tố 21 vụ án liên quan đến 23 doanh nghiệp và 187 đối tượng có dấu hiệu vi phạm trong lĩnh vực này.

Về giải pháp thời gian tới, Bộ Công an xác định nhiệm vụ trọng tâm là chủ động nhận diện sớm các nguy cơ phát sinh tội phạm, tăng cường phòng ngừa từ gốc thông qua hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình và xây dựng nền công vụ liêm chính, minh bạch.

Đồng thời, lực lượng công an sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, hoàn thiện và kết nối cơ sở dữ liệu để nâng cao hiệu quả phát hiện, phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm, nhất là tội phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên môi trường số.

Cùng với các giải pháp nghiệp vụ, Bộ Công an cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường tuyên truyền, xây dựng văn hóa liêm chính trong hệ thống chính trị và toàn xã hội, tạo nền tảng bền vững cho công tác phòng, chống tham nhũng trong giai đoạn mới.