Liên tục từ cuối năm 2023 tới nay, các sàn thương mại điện tử (TMĐT) như TikTok, Tiki.vn, Lazada, Shopee… đã công bố nhiều thay đổi về chính sách dành cho người mua và nhà bán hàng. Những thay đổi này bao gồm việc kéo dài thời gian đổi trả hàng hóa, cập nhật biểu phí và tính năng mới nhằm tối ưu hóa trải nghiệm mua sắm và kinh doanh trên các nền tảng TMĐT.
TikTok Shop Mall đã giới thiệu chính sách cho phép người mua trả hàng trong vòng 15 ngày và người bán phải chịu phí vận chuyển nếu khách hàng trả lại sản phẩm do lỗi của người bán. Lazada cũng đã ràng buộc thời hạn trả hàng cho các sản phẩm thuộc kênh Choice và gian hàng LazMall là 30 ngày kể từ tháng 2/2024.
Tiki mạnh dạn hơn khi không chỉ cho phép đổi trả hàng hóa trong 30 ngày mà còn hỗ trợ đổi trả trong 365 ngày cho các sản phẩm lỗi kỹ thuật thuộc danh mục Thiết bị số - Phụ kiện số và Điện gia dụng do nhà bán Tiki Trading cung cấp, bắt đầu từ tháng 4/2024.
Shopee đã triển khai thành công chính sách Đồng kiểm, cho phép người dùng kiểm tra ngoại quan sản phẩm khi nhận hàng. Từ đầu tháng 6 năm nay, Shopee tiếp tục giới thiệu một số thay đổi khác như trả hàng hoàn tiền miễn phí trong vòng 15 ngày và cho phép người mua yêu cầu hủy đơn hàng ở trạng thái "Đang giao". Cụ thể, người mua có thể hủy đơn khi đơn hàng được giao thành công cho đơn vị vận chuyển SPX và đơn hàng đang trên đường tới trạm giao hàng. Tuy nhiên, nếu đơn hàng đã được giao tới trạm giao hàng, người mua không thể hủy đơn hàng nữa.
Những thay đổi này đã thu hút sự quan tâm của cả cộng đồng người bán và người mua, tạo ra nhiều phản ứng đa chiều. Người dùng tỏ ra hào hứng hơn vì quyền lợi mua sắm được đảm bảo, tránh được rủi ro mua phải hàng giả, hàng nhái hoặc hàng kém chất lượng khi mua hàng online. Ngược lại, người bán hàng lo lắng về việc phát sinh thêm chi phí.
Tuy nhiên, việc thay đổi chính sách này là xu hướng tất yếu, nhằm mở rộng tệp khách hàng liên tục, đây là mục tiêu sống còn của mọi sàn TMĐT. Nếu khách hàng rời sàn, nhà bán hàng cũng không còn "đất" để tăng trưởng.
Liên quan đến loạt chính sách thay đổi của các sàn thương mại điện tử (TMĐT) gần đây, TS Đinh Thế Hiển đã chia sẻ quan điểm rằng: "Những quy định này tưởng như làm khó người bán, nhưng thực tế lại giúp người mua mạnh dạn mua trên mạng hơn. Người tiêu dùng biết rằng họ được bảo vệ, được mua hàng đàng hoàng, và nếu hàng không đúng thông tin thì họ có quyền trả lại. Điều này không chỉ tốt cho khách hàng mà còn tốt cho cả người bán hàng".
Theo ông Hiển, nếu người bán hàng tự tin về chất lượng sản phẩm và đảm bảo các thông tin quảng cáo đúng sự thật thì việc trả hàng không còn là một mối lo. Việc người mua hoàn trả hàng hóa khi sản phẩm không đúng mô tả là hoàn toàn chính đáng. Chính sách trả hàng sẽ tăng độ tin tưởng của người mua đối với người bán và sàn TMĐT.
TMĐT càng phát triển mạnh mẽ, thị trường buôn bán online sẽ càng cạnh tranh khốc liệt. Việc siết chặt chính sách là cần thiết để giữ cho môi trường TMĐT phát triển lành mạnh. Câu chuyện còn lại chính là "sàng lọc và tự sàng lọc" trong cộng đồng người bán online. Thích nghi và tiếp tục tăng trưởng hay không trở thành một lựa chọn bắt buộc.
P.V (t/h)
