Thứ tư 18/11/2026 20:08
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Nghiên cứu - Dữ liệu

Bắc Ninh: 138,4 triệu m³ đất san lấp và bài toán không đánh đổi môi trường

Bắc Ninh không thiếu tiềm năng đất san lấp, nhưng nguồn tài nguyên được cấp phép chưa đồng nghĩa với nguồn vật liệu sẵn sàng đưa vào công trường. Khi nhu cầu của các dự án hạ tầng ngày càng lớn, bài toán quản lý không chỉ là mở thêm mỏ mà phải bảo đảm ba yêu cầu cùng lúc: đúng pháp luật, đủ vật liệu và không chuyển chi phí môi trường sang cộng đồng.

Từ đầu năm đến hết tháng 7/2026, tỉnh Bắc Ninh đã cấp phép 19 mỏ đất san lấp với tổng diện tích 404 ha, trữ lượng 138,4 triệu m³ và công suất dự kiến 47,9 triệu m³ mỗi năm.

Xét về quy mô, đây là nguồn tài nguyên đáng kể, có khả năng phục vụ các dự án quan trọng như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô, đường tỉnh 293 cùng nhiều công trình đầu tư công và hạ tầng đô thị.

Tuy nhiên, mới có 4/19 mỏ đi vào hoạt động. 15 mỏ còn lại đang thực hiện các thủ tục liên quan. Điều này cho thấy vấn đề lớn nhất hiện nay không hẳn nằm ở trữ lượng, mà ở khả năng chuyển nguồn tài nguyên đã được cấp phép thành nguồn cung hợp pháp, ổn định và có thể sử dụng trên công trường.

Nếu chỉ nhìn vào công suất 47,9 triệu m³ mỗi năm, có thể cho rằng nhu cầu đất san lấp của Bắc Ninh đã có nguồn đáp ứng tương đối lớn. Nhưng công suất ghi trong giấy phép mới thể hiện giới hạn khai thác được cơ quan quản lý cho phép, không phải sản lượng thực tế có thể cung ứng.

Để một mỏ đi vào hoạt động, doanh nghiệp còn phải hoàn thành các thủ tục về đất đai, giải phóng mặt bằng, môi trường, thiết kế khai thác, xây dựng đường vận chuyển và tổ chức hệ thống kiểm soát phương tiện.

Tỷ lệ mỏ đang hoạt động chỉ khoảng 21% cho thấy chuỗi thủ tục từ cấp phép đến khai thác vẫn còn một khoảng cách đáng kể. Nếu khoảng cách này không được rút ngắn, các công trình có thể đối diện với tình trạng thiếu vật liệu cục bộ dù tổng trữ lượng được cấp phép rất lớn.

Sự thiếu hụt nguồn cung hợp pháp còn có thể làm tăng giá vật liệu, kéo dài cự ly vận chuyển và tạo thêm áp lực lên tiến độ dự án. Nguy hiểm hơn, khi nhu cầu tăng cao nhưng nguồn cung chính thức chưa đáp ứng kịp, nguy cơ khai thác, mua bán và vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc cũng có thể xuất hiện.

Bởi vậy, hiệu quả quản lý không nên chỉ được nhìn qua số lượng giấy phép đã cấp. Chỉ tiêu quan trọng hơn là số mỏ hoàn thành thủ tục, sản lượng hợp pháp được đưa ra thị trường và khả năng cung cấp vật liệu đúng thời điểm cho từng dự án.

Kiểm soát phương tiện và vệ sinh môi trường tại khu vực khai thác đất san lấp. Ảnh minh họa do AI tạo.
Kiểm soát phương tiện và vệ sinh môi trường tại khu vực khai thác đất san lấp. (Ảnh minh họa do AI tạo)

Hoạt động khai thác đất san lấp tạo ra tác động tại hai không gian: khu vực mỏ và tuyến đường vận chuyển. Tại mỏ, những rủi ro chính liên quan đến khai thác vượt ranh giới, sai độ sâu, vượt công suất, mất an toàn sườn tầng, bụi, tiếng ồn và việc phục hồi môi trường sau khai thác. Trên tuyến vận chuyển, tác động dễ nhận thấy là đất rơi vãi, bụi, bùn, nước đọng, xe quá tải và nguy cơ mất an toàn giao thông.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Nghĩa Phương có 10 khu vực được cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường cho 9 doanh nghiệp. Tổng diện tích hơn 131 ha, trữ lượng khoảng 44 triệu m³ và công suất trên 9,1 triệu m³ mỗi năm. Trong đó, 5 mỏ đang hoạt động, 3 mỏ thực hiện giải phóng mặt bằng và 2 dự án đã hết thời hạn khai thác.

Mật độ điểm mỏ lớn đồng nghĩa với số lượt phương tiện vận chuyển tăng, đặc biệt trên những tuyến đường đi qua khu dân cư, chợ và khu vực sản xuất của người dân.

Tại mỏ của Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng 68 Trường Sinh, doanh nghiệp đã lắp đặt trạm cân điện tử, bố trí hai xe vệ sinh chuyên dụng, 5 công nhân xử lý môi trường và sử dụng khoảng 60–70 m³ nước mỗi ngày để chống bụi. Công ty trách nhiệm hữu hạn Khoáng sản Trung Bắc tại phường Vân Hà cũng đầu tư máng rửa xe, xe tưới nước và hệ thống tưới tự động trong khu vực mỏ.

Những khoản đầu tư này không nên được xem là chi phí phát sinh hay hoạt động mang tính hỗ trợ. Đó là một phần trong chi phí bắt buộc để khai thác tài nguyên.

Nếu doanh nghiệp tiết giảm chi phí vệ sinh phương tiện, che chắn, tưới đường và xử lý nước thải, phần chi phí bị cắt giảm sẽ không biến mất. Nó chỉ được chuyển sang người dân dưới dạng bụi, bùn đất, hư hỏng đường sá, nguy cơ tai nạn và suy giảm chất lượng sống.

Ba tầng trách nhiệm trong quản lý mỏ. Quản lý hoạt động khai thác khoáng sản cần sự vận hành đồng thời của ba tầng trách nhiệm.

Tầng thứ nhất thuộc về doanh nghiệp. Đơn vị khai thác phải tuân thủ tọa độ, diện tích, độ sâu, trữ lượng, công suất và thiết kế được phê duyệt; kiểm soát tải trọng, vệ sinh phương tiện, hạn chế bụi và thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường.

Tầng thứ hai là chính quyền cơ sở. Xã, phường là nơi gần khu vực mỏ và cộng đồng dân cư nhất, có điều kiện phát hiện sớm những biểu hiện bất thường. Mô hình tổ công tác phản ứng nhanh tại xã Tam Tiến hay việc Công an xã Bố Hạ xử lý phương tiện làm rơi đất trên tỉnh lộ 292 cho thấy vai trò của giám sát tại chỗ.

Tầng thứ ba thuộc về các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm kiểm tra hoạt động khai thác, xử lý hoặc tham mưu xử lý các trường hợp gây ô nhiễm, khai thác vượt ranh giới, không đúng thiết kế và vi phạm quy định về đất đai, khoáng sản.

Ngày 8/6/2026, UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành Chỉ thị số 10/CT-UBND, nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu và yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi khai thác trái phép, sai phép, gây thất thoát tài nguyên và ảnh hưởng đến môi trường.

Ba tầng quản lý chỉ phát huy hiệu quả khi thông tin được kết nối. Dữ liệu từ trạm cân, camera, giấy phép, phản ánh của người dân và kết quả kiểm tra cần được đối chiếu để phát hiện chênh lệch giữa sản lượng khai báo và hoạt động thực tế.

Đất san lấp được khai thác nhằm phục vụ xây dựng hạ tầng, nhưng bản thân hoạt động khai thác cũng sử dụng một nguồn tài nguyên không thể tái tạo trong thời gian ngắn.

Vì vậy, hiệu quả không thể chỉ được đo bằng số mét khối đưa ra khỏi mỏ. Một hệ thống quản lý tốt còn phải được nhìn nhận qua số vụ vi phạm giảm xuống, mức độ tuân thủ của doanh nghiệp, tình trạng môi trường trên các tuyến vận chuyển, thời gian xử lý phản ánh và kết quả phục hồi khu vực sau khai thác.

Đối với 15 mỏ chưa hoạt động, yêu cầu đặt ra là hoàn thiện thủ tục với tiến độ phù hợp nhưng không bỏ qua những điều kiện pháp lý và môi trường cần thiết. Đối với các mỏ đang khai thác, trọng tâm là duy trì việc tuân thủ liên tục, thay vì chỉ làm tốt khi có đoàn kiểm tra.

Nguồn đất san lấp 138,4 triệu m³ có thể góp phần giải quyết nhu cầu vật liệu cho các dự án lớn của Bắc Ninh. Nhưng giá trị thực sự của nguồn tài nguyên này chỉ được khẳng định khi vật liệu đến công trường đúng tiến độ, ngân sách không bị thất thu và đời sống người dân quanh mỏ, dọc tuyến vận chuyển được bảo đảm. Đó là điểm cân bằng khó nhưng cũng là thước đo rõ nhất cho năng lực quản trị tài nguyên của một địa phương đang phát triển mạnh về hạ tầng, công nghiệp và đô thị.

Tin bài khác
Lào Cai: Tuyên truyền pháp luật, giữ bình yên từ cơ sở, tạo nền tảng phát triển

Lào Cai: Tuyên truyền pháp luật, giữ bình yên từ cơ sở, tạo nền tảng phát triển

Ở tỉnh miền núi, biên giới có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều như Lào Cai, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật không đơn thuần là truyền đạt các quy định của Nhà nước. Đây còn là cách giúp người dân nhận diện rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chủ động phòng ngừa vi phạm, đồng thời tham gia xây dựng môi trường sống an toàn, kỷ cương. Khi pháp luật được đưa đến gần hơn với từng gia đình, thôn bản, hiệu quả quản lý xã hội từ cơ sở được củng cố, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội.
TP. Hồ Chí Minh mở triển lãm quy hoạch tổng thể, kéo dài một tháng

TP. Hồ Chí Minh mở triển lãm quy hoạch tổng thể, kéo dài một tháng

Sau hội nghị công bố quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm, TP. Hồ Chí Minh sẽ mở triển lãm trong một tháng để người dân và doanh nghiệp trực tiếp tìm hiểu bản đồ, định hướng không gian và các kế hoạch phát triển thành phố.
Lào Cai: Củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân

Lào Cai: Củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân

Y tế cơ sở giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe ban đầu và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Tại xã Mậu A, tỉnh Lào Cai, những kết quả đạt được trong thực hiện các tiêu chí y tế năm 2026 cho thấy nỗ lực củng cố mạng lưới y tế gần dân, chủ động phòng bệnh và từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Chủ tịch tỉnh Nghệ An giao mốc thời gian hoàn thành các dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp

Chủ tịch tỉnh Nghệ An giao mốc thời gian hoàn thành các dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An vừa giao đến cuối tháng 07/2027, các dự án xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp tại xã biên giới phải cơ bản hoàn thành, bảo đảm điều kiện đưa vào sử dụng để phục vụ năm học mới.
Hà Nội tham vấn cộng đồng về 28 vị trí nhà ga thuộc 5 tuyến metro

Hà Nội tham vấn cộng đồng về 28 vị trí nhà ga thuộc 5 tuyến metro

Từ ngày 16/11 đến 7/12/2026, người dân tại các địa bàn Hà Nội liên quan được tham gia góp ý phương án hướng tuyến và vị trí nhà ga của 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây là bước quan trọng nhằm hoàn thiện quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, tạo cơ sở triển khai các dự án metro của Thủ đô.
AI tác động đến 20,8% việc làm tại Việt Nam: Bài toán năng suất và quyền lợi người lao động

AI tác động đến 20,8% việc làm tại Việt Nam: Bài toán năng suất và quyền lợi người lao động

Khoảng 11,5 triệu việc làm tại Việt Nam có khả năng chịu tác động của AI tạo sinh. Trước làn sóng chuyển đổi công nghệ, yêu cầu đặt ra không chỉ là nâng cao năng suất doanh nghiệp, mà còn phải bảo đảm quyền lợi, kỹ năng và cơ hội việc làm thỏa đáng cho người lao động.
Lào Cai: Sín Chéng đưa pháp luật đến gần người dân, chung tay gìn giữ thiên nhiên

Lào Cai: Sín Chéng đưa pháp luật đến gần người dân, chung tay gìn giữ thiên nhiên

Bảo vệ động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học và gìn giữ nguồn lợi thủy sản không thể chỉ trông chờ vào hoạt động kiểm tra, xử lý của lực lượng chức năng. Điều quan trọng hơn là hình thành ý thức tự giác, trách nhiệm của mỗi người dân trong việc chấp hành pháp luật và bảo vệ môi trường sống. Tại xã Sín Chéng, tỉnh Lào Cai, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đang được triển khai gắn với quản lý địa bàn, vận động cộng đồng và phối hợp liên ngành, từng bước đưa trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên vào đời sống cơ sở.
Lào Cai: Giữ bình yên vùng biên từ nhận thức pháp luật và sức mạnh cộng đồng

Lào Cai: Giữ bình yên vùng biên từ nhận thức pháp luật và sức mạnh cộng đồng

Phát triển kinh tế phải đi cùng với bảo đảm an ninh, an toàn xã hội. Đối với những địa bàn vùng cao, biên giới như Pha Long, tỉnh Lào Cai, giữ gìn cuộc sống bình yên cho Nhân dân không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là điều kiện quan trọng để phát triển bền vững. Bởi vậy, đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể và xây dựng ý thức tự phòng ngừa từ mỗi gia đình đang trở thành hướng đi thiết thực trong thực hiện mục tiêu xây dựng xã không ma túy.
Khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Sáng 18/11/2026, Bộ Y tế đã tổ chức lễ khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ.
Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh cấp quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh cấp quốc gia

Ba di sản gồm Hát Xịnh Ca của người Cao Lan, nghệ thuật trang trí trên trang phục của người Dao Tuyển và người Phù Lá vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là sự ghi nhận những giá trị văn hóa đặc sắc được các cộng đồng dân tộc tỉnh Lào Cai gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Phường Bình Tân: Phụ huynh quét mã QR để theo dõi bữa ăn của con

Phường Bình Tân: Phụ huynh quét mã QR để theo dõi bữa ăn của con

Chương trình “Suất ăn minh bạch - Tick xanh trách nhiệm” đã được triển khai tại 9 trường công lập có tổ chức bán trú trên địa bàn phường Bình Tân( TP. Hồ Chí Minh). Bình quân mỗi ngày có hơn 16.000 suất ăn được gắn tem minh bạch, giúp phụ huynh có thêm kênh kiểm tra nguồn gốc thực phẩm.
Thời tiết hôm nay 18/11: Bắc Bộ giảm nhiệt do ảnh hưởng của không khí lạnh

Thời tiết hôm nay 18/11: Bắc Bộ giảm nhiệt do ảnh hưởng của không khí lạnh

Thời tiết hôm nay 18/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, từ mai chuyển lạnh và rét; Nam Trung Bộ và cao nguyên Trung Bộ trời chủ đạo là nắng; Nam Bộ ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có mưa vài nơi.
Lào Cai: Gần 14 tỷ đồng phát triển nông nghiệp sinh thái, nâng cao sinh kế cho người dân vùng cao

Lào Cai: Gần 14 tỷ đồng phát triển nông nghiệp sinh thái, nâng cao sinh kế cho người dân vùng cao

Với nguồn viện trợ không hoàn lại hơn 13,86 tỷ đồng, dự án “Nông nghiệp sinh thái tạo cảnh quan bền vững cho người nghèo tại xã Hạnh Phúc và xã Phình Hồ” tiếp tục mở rộng những mô hình sản xuất thân thiện với môi trường tại Lào Cai. Trọng tâm không chỉ là thay đổi phương thức canh tác mà còn giúp người dân giảm chi phí đầu vào, nâng giá trị nông sản và từng bước cải thiện thu nhập từ chính lợi thế nông nghiệp địa phương.
Doanh nghiệp FDI cần chủ động thích ứng với chính sách thuế mới

Doanh nghiệp FDI cần chủ động thích ứng với chính sách thuế mới

Trước những thay đổi liên tục của chính sách và phương thức quản lý thuế, doanh nghiệp FDI cần chủ động cập nhật quy định, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro. Đây là thông điệp được nhấn mạnh tại tọa đàm do Thuế TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE) tổ chức ngày 17/11.
Hà Nội rà soát hướng tuyến đường Tây Thăng Long theo kiến nghị của cử tri

Hà Nội rà soát hướng tuyến đường Tây Thăng Long theo kiến nghị của cử tri

Cử tri tại Hà Nội đề xuất dịch chuyển đoạn tuyến đường trục Tây Thăng Long khoảng 15m về phía điểm công nghiệp Phú Thịnh nhằm giảm độ cong, hạn chế ảnh hưởng đến khu dân cư và số hộ phải di dời. Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã giao Sở Xây dựng phối hợp các đơn vị liên quan rà soát phương án.