Nếu chỉ nhắc đến những những khó khăn do địa hình chia cắt, thường xuyên phải gánh chịu thiên tai, mưa lũ, biến đổi khí hậu, điều kiện kinh tế, xã hội và đời sống một bộ phận nhân dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số thì có lẽ không nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư muốn đến đầu tư vào Yên Bái.
Song, để những điều đó không trở thành “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển, trước hết phải nhìn vào những tiềm năng, thế mạnh, lợi thế nổi trội; nhìn vào những “mệnh lệnh tinh thần” trong tư duy phát triển và những nỗ lực bền bỉ để xây dựng, định vị nên một Yên Bái hôm nay đang ngày càng tự tin, năng động, chủ động và mạnh mẽ vươn mình tiến bước.
 |
Trước hết là lợi thế về giao thông. Nằm trên trục hành lang kinh tế trọng điểm Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội- Hải Phòng - Quảng Ninh, Yên Bái là địa phương giữ vị trí trung tâm kết nối giao thông của các tỉnh miền núi phía Bắc, có lợi thế nổi trội với mạng lưới giao thông thuận lợi gồm đường bộ, đường sắt và đường thủy; đã và đang tạo thuận lợi để Yên Bái tăng cường hội nhập và giao lưu kinh tế, thương mại, phát triển văn hóa xã hội với các tỉnh trong vùng, các trung tâm kinh tế lớn trong cả nước và quốc tế, đặc biệt là với các tỉnh phía Tây Nam của Trung Quốc và các nước trong khối ASEAN.
Lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu nhiệt đới ôn hòa, tài nguyên thiên nhiên phong phú, thổ nhưỡng đa dạng, nguồn nước dồi dào, môi trường sinh thái trong lành, cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, giàu tài nguyên khoáng sản, mạng lưới sông, suối, hồ dày đặc. Trong lĩnh vực sản xuất và phân phối điện, tháng 7/2023, Công ty cổ phần Erex (Nhật Bản) đã khởi công dự án Nhà máy nhiên liệu sinh khối - tiền đề cho việc xây dựng nhà máy điện sinh khối đầu tiên trong số 14 dự án của Công ty cổ phần Erex tại Việt Nam.
Lợi thế về phát triển du lịch. Yên Bái được biết đến là vùng đất sơn thủy hữu tình, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, giàu bản sắc văn hóa truyền thống, nơi quần tụ của trên 30 dân tộc anh em cùng chung sống. Yên Bái còn được ví như xứ sở của lễ hội, điểm đến lý tưởng thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước; chốn thiên đường của du lịch trải nghiệm và khám phá lịch sử, văn hóa, thiên nhiên; khám phá văn hóa; du lịch sông Hồng, sông Chảy với những giá trị văn hóa tâm linh, cội nguồn dân tộc. Toàn tỉnh Yên Bái hiện có 142 di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng các cấp (trong đó: 01 di tích quốc gia đặc biệt, 12 di tích cấp quốc gia, 129 di tích cấp tỉnh); hơn 510 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó, Nghệ thuật Xòe Thái đã được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; 11 di sản văn hóa được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Cùng với đó là những lợi thế mang tính tiền đề, nền tảng quan trọng; nguồn nhân lực dồi dào; truyền thống đoàn kết, ý chí tự lực tự cường, khát vọng phát triển, bản sắc văn hóa và phẩm chất con người Yên Bái tạo ấn tượng mạnh mẽ đối với nhiều đối tác, bạn bè trong và ngoài nước.
 |
Tập trung cải thiện môi trường đầu tư, xây dựng hình ảnh chính quyền năng động, thân thiện; chuyển tư duy từ "cho phép", "cấp phép" sang tư duy "phục vụ", chuyển mạnh từ "tháo gỡ khó khăn" sang "tạo thuận lợi" cho doanh nghiệp; song hành với hoạt động xúc tiến đầu tư, Yên Bái chú trọng thực hiện cam kết tạo thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư.
Trao đổi với phóng viên, cùng với những câu chuyện thực tế diễn ra thời gian qua, ông Trần Huy Tuấn, Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái nói về cách thu hút đầu tư của Yên Bái: “Trong bối cảnh phát triển mới phải nghĩ khác đi, làm khác đi với cách tiếp cận mới, muốn thu hút đầu tư thì phải chủ động “đi tìm” chứ không “ngồi đợi”, trông chờ “nguồn lực” tự tìm đến với mình. Trong quá trình tư duy, kiến tạo tỉnh nhà phát triển, để người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, các thế hệ lãnh đạo tỉnh Yên Bái đã hết sức chủ động và cầu thị. Chìa khóa để Yên Bái thu hút đầu tư nằm trong 3 khâu đột phá chiến lược của tỉnh, trong đó tập trung hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, xây dựng kết cấu hạ tầng là những đột phá có tính chất quyết định. Cùng với đó, chúng tôi đã triển khai thực hiện rất nhiều hoạt động ở trong và ngoài nước nhằm giới thiệu, quảng bá, xúc tiến đầu tư, hợp tác trên các lĩnh vực. Kết quả cho thấy trong những năm qua, có nhiều nhà đầu tư, các chương trình, dự án đầu tư, hỗ trợ cho Yên Bái”.
Nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh, năm 2023 Chỉ số PCI tỉnh Yên Bái đạt 65,99 điểm, xếp vị trí 39/63 tỉnh, thành phố, tăng 2,9 điểm và 12 bậc so với năm 2022. Yên Bái được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá chất lượng điều hành kinh tế cấp tỉnh có sự cải thiện theo thời gian; chi phí không chính thức đã giảm mạnh so với thời gian trước; gia nhập thị trường thuận lợi hơn; công tác hỗ trợ doanh nghiệp, đào tạo lao động có những chuyển biến tích cực.
Ở Yên Bái, nhiều năm nay chương trình “Ngày cuối tuần cùng dân và doanh nghiệp”, hoạt động Cà phê doanh nhân được triển khai thường xuyên, nghiêm túc theo hướng tăng cường đối thoại, sâu sát thực tiễn, lắng nghe nhân dân, hướng mạnh về cơ sở, đã kịp thời hỗ trợ các nhà đầu tư lớn, trọng điểm và giải quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
 |
Bà Bùi Thị Sửu, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Yên Bái cho biết: “Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Yên Bái luôn chú trọng làm tốt vai trò là cầu nối vững chắc giữa cộng đồng doanh nghiệp với các cơ quan quản lý Nhà nước; chủ động hướng dẫn, cập nhật kịp thời các chủ trương, chính sách, định hướng mới của Trung ương, của tỉnh. Chúng tôi cũng thường xuyên nắm bắt, phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc trong sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, hội viên với cấp thẩm quyền và các cơ quan quản lý nhà nước để giải quyết, tháo gỡ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển”.
 |
Với môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, hấp dẫn, đến nay, toàn tỉnh Yên Bái đã có 659 dự án với tổng vốn đăng ký gần 99.000 tỷ đồng và trên 513 triệu USD đã được tỉnh cấp Quyết định chủ trương đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Trong đó, có 489 dự án đầu tư vào lĩnh vực sản xuất công nghiệp - xây dựng, tổng vốn đăng ký đầu tư 67.765 tỷ đồng và 424 triệu USD; 49 dự án đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản, tổng vốn đăng ký đầu tư trên 5.286 tỷ đồng và 78,6 triệu USD; 111 dự án đầu tư vào lĩnh vực thương mại, dịch vụ và kinh tế khác với tổng vốn đăng ký đầu tư 16.744 tỷ đồng và 4 triệu USD.
Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có chiều hướng tăng mạnh. Năm 2024 gấp 4,1 lần năm 2023, gấp 2,7 lần năm 2021. Quý I/2025, toàn tỉnh Yên Bái đã cấp quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho 12 dự án với tổng số vốn đăng ký đầu tư là 1.756,4 tỷ đồng; điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 16 dự án.
Đến nay, trong các Khu công nghiệp của tỉnh đã có 96 dự án đầu tư đăng ký (gồm 18 dự án FDI) với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 16.612 tỷ đồng, trong đó có 47 dự án đi vào hoạt động sản xuất, tạo việc làm ổn định cho hơn 5.000 lao động với tiền lương bình quân khoảng 6,5 triệu đồng/người/tháng.
Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không ngừng phát triển. Năm 2024, tổng giá trị sản xuất công nghiệp đạt 9.290 tỷ đồng, tăng 40,1% so với cùng kỳ; nộp ngân sách nhà nước 130,3 tỷ đồng, tăng 7,26 % so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 3 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị sản xuất công nghiệp ước đạt 1.597 tỷ đồng, tăng 5,22% so với cùng kỳ năm 2024.
Luân đồng hành cùng doanh nghiệp
Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái Nguyễn Tuấn Anh khẳng định: “Yên Bái sẽ tiếp tục thực hiện nhất quán, đồng bộ và ổn định chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư; tập trung, ưu tiên nguồn lực phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại, như hạ tầng giao thông, khu, cụm công nghiệp. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, thực hiện hiệu quả các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, bảo đảm khả năng cạnh, trọng tâm là đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng, thuế, hải quan, khoáng sản, sử dụng đất, giải phóng mặt bằng. Đặc biệt, chúng tôi tập trung hoàn thành sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo hướng “Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả” gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, đảm bảo yêu cầu khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập không được để ảnh hưởng đến việc giải quyết các công việc liên quan đến người dân và doanh nghiệp.
 |
Ông Nguyễn Tuấn Anh khẳng định tinh thần “Chính quyền luôn đồng hành cùng doanh nghiệp”, tỉnh Yên Bái đã giao các sở, ngành, địa phương phải thường xuyên nắm bắt và kịp thời giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, nhà đầu tư. Thực sự cầu thị, lắng nghe, cảm thông, chia sẻ, giải quyết hài hòa, hiệu quả các khó khăn, vướng mắc, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của doanh nghiệp, nhà đầu tư. Chủ động cung cấp thông tin, hướng dẫn, hỗ trợ nhà đầu tư đẩy nhanh thực hiện thủ tục hành chính, hỗ trợ mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh; phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư làm tốt công tác đền bù, giải phóng mặt bằng; kiên quyết thu hồi các dự án không đảm bảo tiến độ do nguyên nhân chủ quan.
Nếu chỉ nhìn vào địa hình chia cắt, những mùa mưa lũ dữ dội, những thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên hay những khó khăn trong đời sống của một bộ phận người dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, có lẽ không nhiều nhà đầu tư muốn đặt chân đến Yên Bái. Nhưng, Yên Bái đã không chọn cách đứng yên trước thách thức. Để những khó khăn không trở thành 'điểm nghẽn' kìm hãm bước tiến, Yên Bái đã và đang mạnh mẽ vươn mình, biến khó khăn thành động lực, tận dụng lợi thế sẵn có và không ngừng kiến tạo một môi trường đầu tư cởi mở, hấp dẫn. Đó không chỉ là chiến lược phát triển, mà còn là một mệnh lệnh từ khát vọng vươn lên, để Yên Bái không chỉ là nơi hội tụ tiềm năng mà còn là điểm đến của những cơ hội bứt phá trên hành trình phát triển mới.
