Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản trong tháng 5/2025 đạt khoảng 851 triệu USD, chỉ nhích nhẹ 2,7% so với cùng kỳ năm 2024, ghi nhận mức tăng thấp nhất kể từ đầu năm. Dù vậy, lũy kế 5 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu vẫn đạt 4,2 tỷ USD, tăng 18,2% cho thấy đà phục hồi vẫn đang được duy trì.
Giới chuyên gia nhận định, mức tăng trưởng khiêm tốn trong tháng 5/2025 phản ánh rõ những thách thức mà ngành đang phải đối mặt đặc biệt là chi phí logistics tăng cao, nhu cầu nhập khẩu thiếu ổn định và áp lực cạnh tranh từ các quốc gia xuất khẩu lớn như Ấn Độ, Ecuador, Thái Lan hay một số nước Mỹ Latinh.
 |
| Tôm giữ vai trò đầu tàu với kim ngạch xuất khẩu tháng 5/2025 đạt 363 triệu USD, tăng 12,4%, chiếm hơn 42% tổng kim ngạch toàn ngành |
Trong số các mặt hàng thủy sản chủ lực tôm tiếp tục giữ vai trò đầu tàu với kim ngạch xuất khẩu tháng 5/2025 đạt 363 triệu USD, tăng 12,4%, chiếm hơn 42% tổng kim ngạch toàn ngành. Tính chung 5 tháng năm 2025, xuất khẩu tôm đạt 1,66 tỷ USD, tăng 28,3% nhờ nhu cầu ổn định từ Mỹ, Nhật Bản và khối Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Ngược lại, cá tra là một trong những mặt hàng xuất khẩu truyền thống chứng kiến mức sụt giảm đáng kể, chỉ đạt 138 triệu USD trong tháng 5/2025, giảm 17,3% so với cùng kỳ năm 2024. Cá ngừ cũng không khả quan hơn, giảm tới 23,2% còn 65 triệu USD do áp lực cạnh tranh từ khu vực Nam Mỹ và chi phí vận chuyển tăng.
Điểm sáng nổi bật đến từ nhóm sản phẩm chế biến sâu như surimi và chả cá. Trong 4 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu nhóm này đạt 109 triệu USD, tăng tới 32%, riêng tháng 4/2025 tăng 33% với kim ngạch gần 29 triệu USD. Nhiều thị trường lớn ghi nhận mức tăng mạnh như Hàn Quốc, Thái Lan, Nhật Bản và Trung Quốc. Ngoài ra, doanh nghiệp Việt còn mở rộng thị phần sang các thị trường tiềm năng như Nga, Tây Ban Nha và Anh.
Phân tích theo thị trường, khu vực CPTPP (gồm Nhật Bản, Canada, Mexico…) tiếp tục là điểm tựa vững chắc cho thủy sản Việt Nam, với kim ngạch tháng 5/2025 đạt 224 triệu USD (tăng 7,9%) và 5 tháng 2025 đạt 1,15 tỷ USD, tăng 24,3%.
Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc và Hồng Kông tăng trưởng ấn tượng, với kim ngạch tháng 5/2025 đạt 185 triệu USD, tăng 22,3%; lũy kế 5 tháng đạt 900 triệu USD, tăng mạnh 48,6%. Các mặt hàng như tôm, cá tra chế biến và chả cá đang có nhu cầu lớn tại khu vực này.
Trước áp lực cạnh tranh và yêu cầu thị trường ngày càng cao, nhiều doanh nghiệp thủy sản đã chủ động tái cấu trúc danh mục sản phẩm, tăng tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao và kéo dài vòng đời tiêu thụ.
Cùng với đó, các chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tối ưu chi phí logistics và tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang dần phát huy hiệu quả rõ nét.
Tuy nhiên, theo đánh giá từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), để tăng tốc bền vững trong nửa cuối năm, ngành cần sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ chính sách, đặc biệt là về vốn tín dụng ưu đãi, logistics lạnh, và thủ tục kiểm dịch xuất khẩu. Đây là các điểm nghẽn lớn đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Dù tháng 5/2025 ghi nhận dấu hiệu chững lại, triển vọng xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong nửa cuối năm vẫn khá tích cực. Xu hướng tiêu dùng thực phẩm thủy sản chế biến sâu, tiện lợi và có nguồn gốc rõ ràng đang gia tăng tại nhiều thị trường lớn, tạo điều kiện để Việt Nam phát huy lợi thế.
Nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ở nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng, mở rộng hiệu quả các thị trường CPTPP và Trung Quốc, đồng thời cải thiện các khâu logistics thủy sản Việt Nam hoàn toàn có thể đạt mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD trong năm 2025.
