Mỹ tăng thuế với hàng Canada, căng thẳng thương mại leo thang

Nngày 22/8, Mỹ áp thuế 50% với một số nhóm hàng nhập khẩu từ Canada, sau khi hai đồng minh lâu năm không đạt được thỏa thuận thương mại và tiếp tục cáo buộc lẫn nhau khiến đàm phán đổ vỡ.

Mỹ tăng thuế với hàng Canada từ ngày 22/8

Các mức thuế có hiệu lực ngay sau nửa đêm, tức 4h sáng giờ GMT, áp với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Danh mục này gồm những sản phẩm như gậy khúc côn cầu bằng gỗ, mặt hàng hiện không còn được sử dụng phổ biến. Quy mô áp thuế chỉ tương đương hơn 5% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ, nên chưa được coi là cú sốc có thể làm thay đổi cục diện kinh tế với đối tác thương mại lớn nhất của Washington sau Mexico.

Tuy nhiên, động thái này cho thấy căng thẳng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Canada Mark Carney leo thang, đồng thời có thể khiến tiến trình đàm phán rộng hơn nhằm gia hạn thỏa thuận thương mại tự do Mỹ - Mexico - Canada trở nên khó khăn hơn.

Thủ tướng Carney cho biết Canada đã đình chỉ các cuộc đàm phán thương mại và sẽ đáp trả theo nguyên tắc tương xứng với từng USD thuế mới mà Mỹ áp đặt. Ông nói đã yêu cầu nhóm đàm phán Canada rời Washington để trở về Ottawa.

Theo ông Carney, các nhà đàm phán Canada đã làm việc với thiện chí đến phút chót nhằm bảo vệ lợi ích của người dân nước này. Tuy nhiên, những thay đổi vào phút cuối trong đề xuất của Mỹ bị Ottawa xem là không công bằng, thiếu hiệu quả về kinh tế và làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào đạt được.

Ông Carney, người từng điều hành ngân hàng trung ương của hai nền kinh tế lớn, đắc cử năm ngoái với cam kết đối phó cứng rắn với ông Trump và hiện vẫn nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong nước. Các khảo sát cho thấy phần lớn người Canada phản đối việc Ottawa nhượng bộ Washington.

Trước khi đàm phán đổ vỡ, hai bên được cho là đã tiến gần tới một thỏa thuận có thể giúp giảm thuế với thép, nhôm và ôtô, đồng thời mở đường để rượu Mỹ quay lại các cửa hàng tại Canada.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói tại họp báo ở Nhà Trắng rằng Canada đã từ chối hoàn tất thỏa thuận thương mại theo các điều khoản mà hai bên đạt được hồi đầu tuần.

Theo ông Greer, đây là cơ hội bị bỏ lỡ để Canada hợp tác với Mỹ, nền kinh tế mà ông mô tả là tăng trưởng nhanh nhất trong nhóm G7.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump cho biết đề xuất của Washington có thể đặt Canada vào vị thế thuế quan thuận lợi hơn bất kỳ nhà xuất khẩu lớn nào khác vào Mỹ. Tuy nhiên, Ottawa vẫn muốn có thêm nhượng bộ, đặc biệt với thép, nhôm, ôtô và gỗ mềm.

Quan chức này cho hay hai bên chưa lên lịch cho vòng đàm phán tiếp theo sau khi Mỹ kích hoạt các mức thuế mới.

Tháng trước, ông Trump từng cảnh báo sẽ áp loạt thuế với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada, trong đó có rượu vang, đồ nội thất, sản phẩm sữa, xi măng, quần áo, cần câu cá và thiết bị khúc côn cầu.

Các chuyên gia thương mại nhận định những mức thuế không đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo thỏa thuận thương mại tự do Mỹ - Mexico - Canada có thể khiến một số lĩnh vực vốn dễ tổn thương chịu thêm sức ép, làm gia tăng nguy cơ mất việc làm và đóng cửa doanh nghiệp.

Quyết định của Washington được đưa ra sau ba ngày đàm phán tại thủ đô Mỹ giữa Bộ trưởng Thương mại Canada Dominic LeBlanc và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer.

Các mức thuế mới bổ sung vào những biện pháp hiện hành của Mỹ với thép, gỗ và ô tô Canada, những ngành đã chịu tác động đáng kể trong 18 tháng qua. Dù vậy, đà suy giảm trong các lĩnh vực này đến nay phần lớn vẫn được kiểm soát.