Xuất khẩu nông - lâm - thủy sản: Phấn đấu 70 tỷ USD trong năm 2025

Theo quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, mục tiêu này hoàn toàn khả thi khi có sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan Nhà nước, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp.

Nhận diện rõ khó khăn, vướng mắc và sự vào cuộc của tất cả các bên, việc đẩy mạnh xuất khẩu hoàn toàn khả thi, bởi dư địa còn rất lớn. Để tạo đà cho giai đoạn 2026 - 2030, đất nước cần duy trì tăng trưởng hai con số. Năm 2025 dự kiến tăng 8,3 - 8,5%; từ 2026 phải đạt mức tăng trưởng gấp rưỡi. Điều này đòi hỏi xuất khẩu phải hướng tới 80 - 90 tỷ USD, thậm chí 100 tỷ USD.

Ba định hướng lớn cần triển khai để đạt được mục tiêu trên, theo ông Thắng, cơ quan Nhà nước, trực tiếp là Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm xây dựng hệ thống văn bản pháp luật phù hợp, cải cách hành chính, cắt giảm thủ tục nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu nước nhập khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phấn đấu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70 tỷ USD trong năm 2025

Tháng 10 tới, Bộ sẽ trình Quốc hội dự luật sửa 15 luật; từ năm 2026, sẽ sửa đổi toàn diện 17 văn bản pháp luật để thích ứng tình hình mới. Bộ cũng sẽ giải đáp, hướng dẫn kịp thời những khó khăn của doanh nghiệp, người dân, hiệp hội ngành hàng; hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn và vùng nguyên liệu.

Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng là lực lượng trực tiếp sản xuất, cần chủ động đề xuất hỗ trợ từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương hoặc các địa phương khi cần thiết.

Về thị trường, cần chú trọng cả truyền thống và tiềm năng như: Châu Âu (2% thị phần), UAE và khu vực lân cận (200 tỷ USD, Việt Nam mới chiếm 10%), châu Phi, Nam Mỹ… Thị trường nội địa với hơn 100 triệu dân cũng cần được khai thác hiệu quả, thay thế nhập khẩu đối với sản phẩm có thể sản xuất trong nước.

Hiện nay, mỗi năm Việt Nam xuất khẩu gần 100 triệu tấn nông - lâm - thủy sản, nhưng giá trị gia tăng còn hạn chế do phụ thuộc đầu vào từ nước ngoài. Nếu doanh nghiệp Việt Nam làm chủ được các khâu này, giá thành sẽ giảm, chất lượng tăng.

Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường xây dựng bản tin định kỳ cập nhật số liệu sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu; tình hình thị trường trong nước và quốc tế; phân tích thị trường tiềm năng; cùng các thông tin chính thống từ cơ quan liên quan để doanh nghiệp và người dân tham khảo, định hướng sản xuất hiệu quả.

Về vấn đề thuế quan của Mỹ, từ tháng 4/2025, khi tình huống phát sinh, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ và các bộ, ngành đã vào cuộc quyết liệt. Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao và cơ quan chức năng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp hiệu quả. Hiện Việt Nam đang ở giai đoạn cuối của quá trình xử lý, song vẫn tiếp tục đàm phán để đạt kết quả cuối cùng.

Đây là vấn đề khó đoán định, nhưng cũng mở ra cơ hội. Việc áp thuế này không chỉ với Việt Nam mà với tất cả các quốc gia xuất khẩu vào Mỹ, chênh lệch không quá lớn. Mỹ vẫn có nhu cầu cao với một số sản phẩm Việt Nam không thể thay thế, như tôm hay cà phê - vốn được đánh giá đứng đầu thế giới về chất lượng, đặc biệt khi chế biến sâu.

Ông Thắng nhận định, dù quyền áp thuế thuộc phía Hoa Kỳ, chúng ta cần chủ động giải pháp ứng phó. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp thu các đề xuất xác đáng của doanh nghiệp, phối hợp cùng Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan để xử lý.