Cú "rơi" thê thảm
Theo dự báo của Bộ Công Thương, tổng trị giá xuất khẩu của ngành dệt may năm nay sẽ đạt khoảng 33,5 - 34 tỉ USD, giảm hơn 3 tỉ USD (tương đương 14 - 15%) so với năm trước, nhưng cao hơn dự báo trước đó vào tháng 4 là chỉ đạt 30 - 31 tỉ USD. Báo cáo của bộ này kết luận: “Lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu của ngành Dệt may giảm sau 25 năm tăng trưởng liên tục”.
Ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may thêu đan TP.HCM, cho rằng đây là sự sụt giảm “nằm trong dự báo từ tháng 3 năm nay”. Không quá khó để đoán trước kết cục này vì đại dịch Covid-19 “ghê gớm quá, khủng khiếp quá”. Trong rổ hàng xuất khẩu dệt may, mặt hàng thời trang sụt giảm nhiều nhất, đến 90%, vì các nền kinh tế liên tục “bế quan tỏa cảng”. “Du lịch đứng yên, tiệc tùng đông người cũng hạn chế, cả thế giới đứng yên, không đi đâu, không gặp gỡ, toàn họp hành, làm việc qua online thời gian dài. Thậm chí du lịch và ăn mừng cũng qua online thì ai có nhu cầu mua áo quần đẹp đâu. Trong mùa bán hàng “Thứ sáu đen tối” (Black Friday), lượng hàng thời trang giảm giá được bán ra trên thế giới tăng mạnh, nhưng không đủ sức “giải cứu” cho ngành may mặc của thế giới đang tồn đọng cả núi hàng”, ông Phạm Xuân Hồng cho biết.
Theo Bộ Công thương, trong bối cảnh tổng cầu dệt may thế giới giảm khoảng 20%, thậm chí có thể giảm tới 25%, và các quốc gia cạnh tranh được hỗ trợ bởi đồng tiền của các quốc gia này giảm giá so với đồng USD, kim ngạch hàng dệt may Việt Nam năm nay sụt giảm từ 14 - 15%. Dự báo tháng cuối năm dịch Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp tại Mỹ và một số nước châu Âu, nên tình hình sản xuất, xuất khẩu hàng dệt may, da giày sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn do thiếu hụt đơn hàng xuất khẩu cuối năm. Tuy nhiên, bộ này cũng ghi nhận nhiều doanh nghiệp dệt may đã chuyển đổi nhanh kết cấu các mặt hàng truyền thống và đã gặt hái nhiều thành quả đáng trân trọng. Cụ thể, nhóm các doanh nghiệp chuyên trị hàng xuất khẩu veston, sơ mi cao cấp, thời trang… đã chuyển sang làm đồ bảo hộ lao động, may đồ dệt kim, sơ mi truyền thống để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh nên mức giảm của dệt may Việt Nam là “không lớn như các quốc gia khác và đây là nỗ lực rất lớn của ngành dệt may”.
Vượt qua thời kỳ khó khăn
Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) Lê Tiến Trường cho biết do đại dịch, nhiều nước đã đóng cửa thị trường, phá vỡ chuỗi cung ứng khiến nhu cầu tiêu thụ hàng hóa giảm.
Ông Trường cho biết thêm, mặc dù kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may năm nay được dự đoán sẽ giảm sau 25 năm, nhưng mức sụt giảm ở Việt Nam sẽ không lớn như các nước khác.
Trong những năm qua, dệt may vẫn là một trong những ngành có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất cả nước.
Ông Trương cho biết các công ty con của Vinatex đã áp dụng nhiều giải pháp để vượt qua thời kỳ khó khăn, như nhận các đơn hàng giá trị gia tăng thấp và phát triển các sản phẩm mới phục vụ cuộc chiến chống đại dịch.
Ông Nguyễn Đức Trí, Chủ tịch HĐQT CTCP Dệt may Hòa Thọ cho biết, mặc dù bị ảnh hưởng bởi sóng Covid-19, đặc biệt là đợt 2 và các cơn bão vừa qua, nhưng các công ty con của Vinatex tại miền Trung đều hoạt động hiệu quả, đảm bảo việc làm cho mọi người. gần 20.000 lao động.
Theo ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần May 10, việc Chính phủ sửa đổi Nghị quyết 20 về cấp phép xuất khẩu khẩu trang y tế trong bối cảnh Covid-19 đang trong giai đoạn phòng chống dịch đã giúp doanh nghiệp lật ngược tình thế.
Thay vì doanh thu lao dốc, CTCP May 10 đã có mức tăng trưởng 3%. Nó thậm chí đã tuyển dụng nhiều lao động hơn kể từ tháng Năm.
Việc Việt Nam tham gia vào các hiệp định thương mại tự do (FTA), chẳng hạn như Hiệp định Thương mại Tự do Liên minh Châu Âu-Việt Nam, đã mang lại lợi ích cho ngành may mặc trong nước, ông Việt nói thêm.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng đề nghị ngành quan tâm hơn nữa đến thị trường nội địa để đảm bảo tăng trưởng bền vững hơn.
Ngành cũng cần tăng cường phát triển các thương hiệu địa phương, kết nối chuỗi cung ứng, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực quản trị và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và vận hành doanh nghiệp.
Ngoài ra, các doanh nghiệp dệt may nên tận dụng các FTA để mở rộng sản xuất nguyên phụ liệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Tại buổi làm việc mới đây với các doanh nghiệp dệt may, da giày, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết các doanh nghiệp này đang được hưởng lợi từ các FTA.
Tuy nhiên, ngành may mặc và da giày cần nâng cao chất lượng và mẫu mã sản phẩm để củng cố vị thế của mình trên thị trường trong và ngoài nước.
Bảo Bảo
