Đó có thể là buổi chiều ở nhà văn hóa thôn, vài chiếc ghế nhựa kê sát hiên nhà, vài đoàn viên thanh niên cầm điện thoại hướng dẫn người dân cách tra cứu thông tin, cài ứng dụng hay tạo tài khoản bán hàng trực tuyến. Có khi, “lớp học số” lại nằm ngay trên nương, nơi cán bộ thôn vừa trò chuyện vừa chỉ cho bà con cách xem thời tiết, học kỹ thuật chăn nuôi hay tìm đầu ra cho nông sản qua mạng.
Không bảng đen, không giáo án, nhưng những buổi hướng dẫn giản dị ấy lại đang từng bước làm thay đổi tư duy của người dân vùng cao.
 |
| Hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng tiện ích trên điện thoại thông minh. |
Tại xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai đội ngũ cán bộ thôn bản, đoàn viên thanh niên và tổ công nghệ số cộng đồng đang trở thành những “người gieo hạt” cho hành trình chuyển đổi số nơi vùng cao.
Họ đến từng nhà, hướng dẫn từng thao tác nhỏ, từ cách sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán trực tuyến đến việc truy cập dịch vụ công hay quảng bá sản phẩm địa phương trên nền tảng số.
Điều quan trọng là người dân được học đúng điều mình cần và có thể áp dụng ngay vào cuộc sống hằng ngày.
Nếu trước đây chiếc điện thoại chỉ dùng để nghe gọi, thì nay với nhiều người dân vùng cao, đó còn là “cánh cửa” mở ra cơ hội phát triển kinh tế.
Nhiều hộ dân đã biết lên mạng tìm hiểu kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, cập nhật giá nông sản hay học cách bán hàng trực tuyến. Những sản phẩm như chè, mật ong, quế hay nông sản bản địa cũng dần xuất hiện nhiều hơn trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.
 |
| Thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng đang trở thành những “người gieo hạt” cho hành trình chuyển đổi số nơi vùng cao. |
Sự thay đổi ấy tuy chưa lớn, nhưng đang diễn ra từng ngày trong nhận thức và cách làm của người dân.
Mỗi người một cách học, mỗi nơi một cách làm nhưng đều gặp nhau ở tinh thần chủ động thích nghi với thời đại công nghệ. Điều đáng mừng là chuyển đổi số ở Lâm Thượng không còn là phong trào mang tính hình thức mà đang dần đi vào đời sống thực tế của người dân vùng cao. Khi biết sử dụng công nghệ, người dân không chỉ tiếp cận thông tin nhanh hơn mà còn chủ động hơn trong sản xuất và tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế.
Theo nhiều chuyên gia, đây chính là nền tảng quan trọng để hình thành đội ngũ “nông dân số”, từng bước đưa kinh tế số đến gần hơn với vùng cao. Không chỉ người dân hưởng lợi, chuyển đổi số còn mở thêm cơ hội để doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tiếp cận thị trường miền núi, xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản và phát triển du lịch cộng đồng. Khi người dân biết ứng dụng công nghệ, biết quảng bá sản phẩm và kết nối thị trường, vùng cao cũng sẽ có thêm sức hút đối với các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp sạch, du lịch trải nghiệm và kinh tế bản địa.
 |
| Người dân đang giới thiệu, bán sản phẩm địa phương trên nền tảng số. |
Từ những bản làng xa xôi của Lào Cai hôm nay, chuyển đổi số đang đi từ nhận thức đến hành động, từ mỗi gia đình đến từng thôn bản.
Và trong hành trình ấy, mô hình “Người bản số” ở Lâm Thượng không chỉ mang ý nghĩa phổ cập kỹ năng công nghệ, mà còn mở ra hy vọng về một hướng phát triển mới — nơi người dân vùng cao có thể chủ động tiếp cận tri thức, kết nối thị trường và từng bước làm giàu trên chính quê hương.
