Vào thứ Ba (28/4), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) thông báo sẽ rút khỏi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Bước đi này được đánh giá là một cú sốc lớn đối với nhóm các nước sản xuất dầu mỏ, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng do chiến tranh Iran gây ra đã làm nổi bật những bất đồng giữa các quốc gia vùng Vịnh.
Việc UAE – một trong những nhà sản xuất lớn của OPEC – rút khỏi tổ chức này đã làm giảm khả năng kiểm soát nguồn cung dầu toàn cầu của OPEC, đồng thời làm sâu sắc thêm bất đồng giữa UAE và Ả Rập Xê Út, quốc gia giữ vai trò dẫn dắt trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ. Bên cạnh đó, động thái này có thể tạo điều kiện cho UAE gia tăng sản lượng khi hoạt động xuất khẩu qua vùng Vịnh được khôi phục, do không còn chịu sự ràng buộc về hạn ngạch mà OPEC đặt ra.
Trong những phát biểu công khai đầu tiên kể từ khi công bố quyết định, Bộ trưởng Năng lượng UAE, ông Suhail Mohamed al-Mazrouei, cho biết trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với hãng tin Reuters rằng quyết định này được đưa ra trên cơ sở cân nhắc các chiến lược năng lượng quốc gia. Ông cũng xác nhận UAE chưa tiến hành thảo luận về vấn đề này với bất kỳ quốc gia nào khác. Ông cho biết thêm rằng nhu cầu năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục gia tăng và điều này đồng nghĩa với việc UAE có khả năng đáp ứng hiệu quả các yêu cầu về nguồn cung.
Giá dầu quốc tế giảm vào ngày 28/4 sau khi UAE thông báo sẽ rời OPEC và OPEC+ từ ngày 1/5.
Cũng theo Bộ trưởng Suhail Mohamed al-Mazrouei, ông không kỳ vọng nhiều tác động ngay lập tức đến thị trường từ tin tức này do những hạn chế ở eo biển Hormuz.
Các nhà sản xuất OPEC vùng Vịnh gặp khó khăn trong việc vận chuyển hàng qua eo biển giữa Iran và Oman do các mối đe dọa và tấn công từ Iran. Việc tắc nghẽn nguồn cung khiến thị phần dầu toàn cầu của OPEC+ giảm từ 48% tháng 2 xuống còn 44% tháng 3 và dự kiến tiếp tục giảm trong các tháng tiếp theo khi một thành viên lớn rời nhóm.
UAE rời khỏi OPEC được coi là thắng lợi cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từng chỉ trích OPEC vì làm giá dầu tăng và liên hệ hỗ trợ quân sự của Mỹ với giá dầu cao mà các thành viên OPEC áp đặt.
Các nhà phân tích cho rằng động thái trên cũng là tín hiệu tốt cho người tiêu dùng và kinh tế. UAE có cơ hội tăng thị phần toàn cầu khi tình hình địa chính trị ổn định, nhờ năng lực sản xuất vượt trội so với nhiều thành viên OPEC khác. Việc UAE có thể tăng sản lượng dầu cũng đặt ra câu hỏi về vai trò trung tâm của Ả Rập Saudi trong việc giữ ổn định thị trường.
Từng là đồng minh vững chắc, Abu Dhabi và Riyadh đã phát triển một sự cạnh tranh âm ỉ, xung đột về các vấn đề từ chính sách dầu mỏ và địa chính trị khu vực đến cuộc đua giành nhân tài và vốn đầu tư nước ngoài.
UAE là trung tâm kinh doanh và tài chính của khu vực, đồng thời là đồng minh quan trọng của Mỹ. Nước này theo đuổi chính sách đối ngoại chủ động nhằm mở rộng ảnh hưởng ở Trung Đông và châu Phi. Sau chiến tranh Iran, UAE đã thắt chặt quan hệ với Mỹ và Israel thông qua Hiệp định Abraham 2020, xem đây là đòn bẩy cho vị thế khu vực và kênh liên lạc với Washington.
Trong khi đó, một số nhà lãnh đạo vùng Vịnh đã tổ chức cuộc gặp trực tiếp vào 28/4 tại Ả Rập Saudi. Theo một quan chức vùng Vịnh, sự kiện này nhằm xây dựng phương án đáp trả trước hàng nghìn vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran mà các quốc gia này phải đối mặt kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự chống Iran cuối tháng 2.
