Trong hành trình phát triển vùng cao, câu hỏi lớn không chỉ là làm thế nào để tăng trưởng kinh tế, mà còn là làm sao để phát triển mà không đánh mất những giá trị vốn có của thiên nhiên và văn hóa bản địa. Với những địa phương có lợi thế về rừng, khí hậu và đa dạng sinh học như Lào Cai, dược liệu đang được xem là một hướng đi quan trọng để chuyển hóa tiềm năng tự nhiên thành giá trị kinh tế bền vững.
 |
| Đồng bào dân tộc Mông luôn gìn giữ hệ sinh thái rừng phong phú, nguồn cây thuốc đa dạng |
Trong hành trình phát triển vùng cao, câu hỏi lớn không chỉ là làm thế nào để tăng trưởng kinh tế, mà còn là làm sao để phát triển mà không đánh mất những giá trị vốn có của thiên nhiên và văn hóa bản địa. Với những địa phương có lợi thế về rừng, khí hậu và đa dạng sinh học như Lào Cai, dược liệu đang được xem là một hướng đi quan trọng để chuyển hóa tiềm năng tự nhiên thành giá trị kinh tế bền vững.
Nà Hẩu, xã Tân Hợp là một vùng đất hội tụ nhiều lợi thế đặc biệt. Nơi đây có hệ sinh thái rừng phong phú, nguồn cây thuốc đa dạng cùng những kinh nghiệm sử dụng dược liệu được đồng bào dân tộc Mông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những giá trị ấy nếu được tổ chức khai thác hợp lý sẽ không chỉ tạo ra sản phẩm hàng hóa, mà còn mở ra một hướng phát triển kinh tế gắn với bảo tồn.
Từ cách nhìn đó, HTX Dược liệu và Du lịch Nà Hẩu Xanh ra đời với một tư duy khác biệt: không xem rừng chỉ là nguồn tài nguyên để khai thác, mà coi rừng là nền tảng để phát triển sinh kế. Cây thuốc dưới tán rừng trở thành nguồn nguyên liệu; tri thức dân gian trở thành giá trị văn hóa; cảnh quan thiên nhiên trở thành sản phẩm du lịch.
 |
| Các sản phẩm dược liệu được khai thác và gắn phát triển vùng nguyên liệu với chế biến |
Đây chính là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển ngành dược liệu của tỉnh Lào Cai, đó là xây dựng dược liệu trở thành ngành sản xuất hàng hóa có giá trị, gắn phát triển vùng nguyên liệu với chế biến, xây dựng thương hiệu, nâng cao thu nhập cho người dân và bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.
Điểm quan trọng của mô hình Nà Hẩu Xanh nằm ở sự thay đổi vai trò của người dân địa phương. Nếu trước đây người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nhỏ lẻ hoặc khai thác tài nguyên tự nhiên, thì nay họ trở thành những người tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị: trồng, chăm sóc, thu hái, sơ chế dược liệu và cung cấp các dịch vụ du lịch cộng đồng.
 |
| Mỗi dược liệu quý đều gắn với cách chế biến của đồng bào dân tộc Mông, Nà Hẩu |
Mỗi cây thuốc được chăm sóc không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn gắn với trách nhiệm bảo vệ rừng. Khi người dân có thu nhập từ rừng theo hướng bền vững, công tác bảo tồn sẽ trở thành nhu cầu tự nhiên của cộng đồng.
Bên cạnh dược liệu, du lịch cộng đồng đang tạo thêm những giá trị mới cho Nà Hẩu. Du khách đến đây không chỉ để ngắm cảnh, mà còn được trải nghiệm không gian văn hóa bản địa, tìm hiểu cây thuốc, khám phá đời sống của đồng bào và cảm nhận sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên.
 |
| Du khách luôn tìm đến để thưởng thức các hương vị núi rừng Nà Hẩu |
Điểm hấp dẫn của mô hình không nằm ở sự ồn ào, mà ở chiều sâu trải nghiệm. Đó là câu chuyện về một vùng đất biết giữ rừng, biết trân trọng văn hóa và biết biến những giá trị tưởng như bình dị thành nguồn lực phát triển.
Trong bối cảnh các địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, những mô hình như HTX Dược liệu và Du lịch Nà Hẩu Xanh cho thấy một hướng đi đáng chú ý: phát triển kinh tế không nhất thiết phải đánh đổi bằng môi trường.
 |
| Các thành viên HTX Dược liệu và Du lịch Nà Hẩu Xanh chế biến các món ăn cho du khách |
Từ một vùng cao còn nhiều khó khăn, Nà Hẩu đang từng bước chứng minh rằng tài nguyên bản địa nếu được tổ chức tốt có thể trở thành lợi thế cạnh tranh. Một cây thuốc trong rừng hôm nay có thể trở thành sản phẩm hàng hóa ngày mai; một câu chuyện văn hóa hôm nay có thể trở thành giá trị du lịch trong tương lai.
Đó chính là hành trình biến màu xanh của rừng thành màu xanh của phát triển – nơi con người sống dựa vào thiên nhiên nhưng đồng thời cũng trở thành người gìn giữ thiên nhiên cho những thế hệ tiếp theo.
