Trình Quốc hội dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam hơn 67 tỷ USD

Sáng 13/11, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng đã thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Theo ông Thắng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ nối liền hai đầu đất nước, từ Hà Nội đến TP.HCM, với chiều dài 1.541 km, đi qua 20 tỉnh, thành phố. Tuyến đường sắt này không chỉ đáp ứng nhu cầu di chuyển của hàng triệu hành khách mà còn mở ra tiềm năng lớn trong việc vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy sự phát triển kinh tế vùng và giảm thiểu sự quá tải cho các phương tiện giao thông đường bộ hiện tại.

Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng đã thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam (Ảnh: Quochoi.vn).

Bộ trưởng GTVT cho biết, tuyến đường sắt sẽ được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ 1.435mm, với tốc độ thiết kế lên đến 350 km/h. Điều này có nghĩa là một hành trình từ Hà Nội đến TP.HCM sẽ chỉ mất khoảng 6 giờ, thay vì 30 giờ như hiện nay. Việc vận hành tàu chạy nhanh, đồng thời có thể đáp ứng yêu cầu vận chuyển hàng hóa trong trường hợp cần thiết, sẽ giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào các phương tiện vận tải khác như xe tải và tàu biển.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, với tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới khoảng 1.713.548 tỷ đồng (tương đương 67,34 tỷ USD), dự án đường sắt Bắc - Nam dự kiến sẽ là một trong những công trình cơ sở hạ tầng lớn nhất trong lịch sử đầu tư công của Việt Nam. Chính phủ đề xuất sử dụng nguồn vốn công để đầu tư, kéo dài trong suốt 12 năm (từ 2025 - 2037), với bình quân mỗi năm khoảng 5,6 tỷ USD, tương đương 1% GDP của Việt Nam vào năm 2027.

Tuy nhiên, mức đầu tư khổng lồ này cũng gặp phải một số lo ngại về khả năng đáp ứng nguồn lực ngân sách nhà nước. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nhận định, mức vốn này vượt quá 100% tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn của ngân sách trung ương giai đoạn 2021 - 2025, khiến cần có sự nghiên cứu kỹ lưỡng về phương án phân kỳ đầu tư và khả năng đáp ứng nguồn vốn của ngân sách quốc gia.

Dự án không chỉ tạo ra một hệ thống giao thông hiện đại, mà còn góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển các khu công nghiệp, các trung tâm kinh tế trọng điểm, đặc biệt là các vùng phía Bắc và miền Trung. Bằng việc kết nối Hà Nội với TP.HCM trong thời gian ngắn, các tỉnh thành trên tuyến sẽ dễ dàng trao đổi hàng hóa và đẩy mạnh giao thương, đồng thời tạo ra hàng triệu cơ hội việc làm cho người dân.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ được khởi công vào năm 2027 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến vào năm 2037.

Bên cạnh đó, dự án cũng sẽ có tác động tích cực đến việc giảm thiểu ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường, và tiết kiệm chi phí vận chuyển. Nhờ vào tốc độ nhanh chóng của các tàu cao tốc, người dân sẽ tiết kiệm thời gian đáng kể khi di chuyển giữa các thành phố lớn.

Để đảm bảo tiến độ và sự thành công của dự án, Chính phủ cũng đã đề xuất một số chính sách đặc biệt, bao gồm các cơ chế về đầu tư và huy động vốn. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, 19 chính sách đặc biệt thuộc thẩm quyền Quốc hội và 5 chính sách đặc biệt thuộc thẩm quyền Chính phủ sẽ được áp dụng, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của dự án trong suốt quá trình triển khai.

Đặc biệt, với việc đưa vào khai thác trong giai đoạn 2027-2037, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của người dân, đồng thời tạo ra đòn bẩy cho nền kinh tế. Chính phủ dự kiến sẽ bố trí một phần ngân sách nhà nước để hỗ trợ chi phí bảo trì trong 4 năm đầu tiên sau khi tuyến đường được đưa vào hoạt động.

Theo kế hoạch, dự án sẽ được khởi công vào năm 2027 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến vào năm 2037. Việc triển khai dự án này là một bước đi chiến lược nhằm phát triển cơ sở hạ tầng quốc gia, nâng cao năng lực vận tải và đưa Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành một quốc gia có hệ thống giao thông hiện đại, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững trong tương lai.

Với tổng mức đầu tư lên đến hàng tỷ USD, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam không chỉ có ý nghĩa lớn về mặt giao thông, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, tạo động lực phát triển cho các ngành công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành, địa phương và các nhà đầu tư, để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả dài hạn của dự án.