UBND TP Hồ Chí Minh vừa có văn bản gửi UBND TP Đồng Nai nhằm thống nhất phương án triển khai dự án đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành, một trong những công trình hạ tầng giao thông trọng điểm kết nối khu vực phía Nam với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Theo quy hoạch, tuyến đường sắt có tổng chiều dài khoảng 47,7 km, trong đó đoạn qua địa bàn TP Hồ Chí Minh dài khoảng 11,5 km và đoạn qua Đồng Nai dài hơn 36 km. Hiện các cơ quan chức năng đang triển khai công tác lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED).
Dự án được xác định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng và kết nối hai sân bay quốc tế lớn của khu vực là Tân Sơn Nhất và Long Thành. Theo kế hoạch, công trình dự kiến khởi công trước ngày 2/7/2026.
 |
Về hướng tuyến, dự án bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi trên cao qua các phường Bình Trưng và Long Trường của TP Hồ Chí Minh, sau đó chạy song song với cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây.
Đến khu vực nút giao Vành đai 3, tuyến chuyển hướng về phía Nam, đi dọc hành lang phía Đông tuyến Vành đai 3, vượt sông Đồng Nai tại khu vực gần cầu Nhơn Trạch để tiến vào địa phận Đồng Nai.
Sau khi đi qua địa bàn Đồng Nai, tuyến tiếp tục chạy trên cao dọc tuyến Vành đai 3, kết nối với đường 25B, vượt Quốc lộ 51 và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu trước khi đi theo trục đường T1 hướng vào sân bay Long Thành. Tại khu vực sân bay, tuyến được thiết kế đi ngầm trong phạm vi quy hoạch đường sắt và kết thúc tại depot Cẩm Đường.
Theo phương án nghiên cứu, toàn tuyến dự kiến bố trí 18 nhà ga, gồm 2 ga ngầm và 16 ga trên cao. Tuy nhiên, để phù hợp với nhu cầu khai thác thực tế và nâng cao hiệu quả đầu tư, giai đoạn đầu dự kiến triển khai 14 nhà ga, gồm: Bình Trưng, Đỗ Xuân Hợp, Bà Hiện, Phú Hữu, Long Trường, Vườn Dừa, Long Tân, Phú Thạnh, Tuy Hạ, Nhơn Trạch, Phước Thiện, Xóm Gốc, Long Thành 1 và Long Thành 2.
Dự án hiện được TP Hồ Chí Minh giao Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh lập báo cáo nghiên cứu khả thi theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Để bảo đảm tiến độ triển khai, TP Hồ Chí Minh đề xuất hai địa phương thống nhất thực hiện một dự án chung cho toàn tuyến và cùng áp dụng hình thức PPP. Nguồn vốn đầu tư sẽ do nhà đầu tư huy động theo quy định, trong khi cơ chế thanh toán hợp đồng BT dự kiến kết hợp giữa quỹ đất và ngân sách nhà nước.
Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, TP Hồ Chí Minh đề xuất tách thành các dự án độc lập trên từng địa bàn để chủ động triển khai bằng nguồn vốn ngân sách địa phương.
Thành phố cũng đề nghị Đồng Nai sớm bố trí nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và kế hoạch vốn hằng năm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ đồng bộ với dự án đường sắt.
Đáng chú ý, TP Hồ Chí Minh cho rằng quy mô dự án rất lớn, trong khi phần lớn chiều dài tuyến nằm trên địa bàn Đồng Nai. Do đó, nếu chỉ sử dụng quỹ đất tại TP Hồ Chí Minh để thanh toán hợp đồng BT sẽ gặp nhiều khó khăn về tính khả thi.
Trên cơ sở đó, TP Hồ Chí Minh đề nghị Đồng Nai nghiên cứu, giới thiệu thêm các quỹ đất dọc tuyến có tiềm năng khai thác, đồng thời xem xét bố trí nguồn vốn ngân sách tham gia dự án nhằm tăng hiệu quả huy động nguồn lực và bảo đảm tính khả thi của phương án đầu tư.
Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành là một trong những dự án được bổ sung vào danh mục phát triển đường sắt đô thị theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt dành cho phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
