TP. Hồ Chí Minh gặp khó trong quản lý mô hình cho thuê lưu trú ngắn hạn tại chung cư

Hai luồng ý kiến trái chiều

Theo Phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, trong thời gian qua, cơ quan này đã tiếp nhận nhiều văn bản góp ý, kiến nghị, cũng như đơn thư phản ánh từ các chủ sở hữu, ban quản trị chung cư và doanh nghiệp quản lý vận hành. Qua tổng hợp, nổi lên hai luồng quan điểm trái ngược.

Một bên là các chủ sở hữu đang trực tiếp sinh sống tại chung cư, lo ngại tình trạng căn hộ bị khai thác làm dịch vụ lưu trú du lịch sẽ gây xáo trộn môi trường sống, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự, cháy nổ và quá tải hạ tầng. Bên còn lại là những người khai thác căn hộ để cho thuê ngắn hạn, cho rằng đây là nhu cầu thực tế, góp phần phát triển mô hình kinh tế chia sẻ và tăng nguồn thu cho cá nhân, địa phương.

Nhu cầu thuê lưu trú ngắn hạn đang gia tăng mạnh tại TP. Hồ Chí Minh (Ảnh minh họa).

Sự khác biệt lợi ích này đã tạo ra nhiều mâu thuẫn, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu thuê lưu trú ngắn hạn đang gia tăng mạnh tại TP. Hồ Chí Minh và các đô thị vệ tinh.

Theo rà soát của Sở Xây dựng, hầu hết các dự án chung cư hỗn hợp trên địa bàn Thành phố hiện không được thiết kế các hệ thống hạ tầng riêng biệt để phục vụ hoạt động lưu trú du lịch. Các yếu tố như hệ thống cấp điện, cấp – thoát nước, thang máy, thang cuốn, phòng cháy chữa cháy, xử lý rác thải… đều chưa được tính toán tách biệt cho khu căn hộ kinh doanh dịch vụ. Điều này dẫn đến việc chưa đáp ứng quy định tại khoản 14, Điều 3 Quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư ban hành kèm Thông tư số 05/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng.

Do đó, Sở Xây dựng cho biết hiện chưa thể công bố danh mục các chung cư có căn hộ đủ điều kiện cho thuê lưu trú du lịch. Cơ quan này đang tiếp tục phối hợp với Sở Tư pháp, Công an Thành phố, Sở Du lịch và Sở Khoa học – Công nghệ để rà soát khung pháp lý liên quan, đồng thời báo cáo UBND Thành phố xem xét, giao nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Quyết định số 26/2025/QĐ-UBND về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn.

Đề án phát triển mô hình kinh tế chia sẻ

Liên quan đến nhiệm vụ nghiên cứu đề án khai thác căn hộ cho thuê ngắn hạn tại chung cư không có mục đích sử dụng hỗn hợp, Sở Xây dựng cho biết, Sở Du lịch đã phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ đăng ký thực hiện Đề án “Quản lý và phát triển mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực lưu trú du lịch trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh”. Đây được xem là cơ sở quan trọng để thành phố đề xuất các giải pháp vừa đảm bảo khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế, vừa giữ vững an ninh, an toàn cho cư dân sinh sống tại các tòa nhà chung cư.

Tuy nhiên, hiện đề án mới ở bước khởi động, chưa thể công bố kết quả ngay trong tháng 9 như thời hạn giao. Sở Xây dựng nhấn mạnh, đây là vấn đề phức tạp, cần nhiều thời gian nghiên cứu để hài hòa lợi ích giữa cư dân, chủ sở hữu căn hộ và nhu cầu phát triển du lịch, dịch vụ.

Trong một buổi họp báo gần đây về vấn đề này, một số câu hỏi đã được giới báo chí nêu ra trong đó có vấn đề về số lượng căn hộ cho thuê lưu trú ngắn hạn trong chung cư gia tăng đáng kể sau sáp nhập, đặc biệt, ở Bà Rịa – Vũng Tàu, hình thức này đã phổ biến từ lâu để phục vụ khách du lịch. Thành phố đã tính toán, rà soát để đưa khu vực này vào danh mục và đề án quản lý chung hay chưa?

Trả lời câu hỏi này, Sở Xây dựng cho biết hiện thành phố chưa thể công bố danh mục chính thức. Việc sáp nhập địa giới hành chính đòi hỏi phải có sự rà soát, thống nhất về quy chuẩn hạ tầng, pháp lý và điều kiện vận hành. “Khi đề án nghiên cứu hoàn thiện, chúng tôi sẽ báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố để xem xét công bố rộng rãi” – đại diện Sở Xây dựng khẳng định.

Không gian rộng rãi, tiện nghi đầy đủ, chi phí hợp lý hơn khách sạn đang là sự lựa chọn của khách du lịch chọn căn hộ chung cư làm nơi lưu trú ngắn ngày.

Cần hành lang pháp lý rõ ràng

Các chuyên gia đô thị cho rằng, mô hình cho thuê lưu trú ngắn hạn trong chung cư là xu hướng tất yếu trong phát triển du lịch đô thị, nhất là khi nhu cầu của khách trẻ, khách quốc tế ưa thích loại hình lưu trú này ngày càng tăng. Tuy nhiên, việc thiếu một hành lang pháp lý rõ ràng và đồng bộ đã khiến mô hình này vừa tiềm ẩn rủi ro, vừa gây tranh cãi.

Nếu được quản lý minh bạch, thiết lập điều kiện an toàn hạ tầng và quy chế phối hợp giữa các bên liên quan, mô hình này không chỉ góp phần phát triển kinh tế chia sẻ, tăng nguồn thu từ du lịch, mà còn tạo thêm lựa chọn lưu trú đa dạng cho du khách. Ngược lại, nếu buông lỏng, các rủi ro về an toàn cháy nổ, an ninh trật tự và quyền lợi cư dân sẽ ngày càng khó kiểm soát.

Hiện nay, dư luận đang chờ đợi thành phố đưa ra các giải pháp cụ thể, đặc biệt là việc công bố danh mục chung cư đủ điều kiện và ban hành hướng dẫn rõ ràng để phân định rạch ròi giữa căn hộ để ở và căn hộ cho thuê du lịch. Điều này vừa giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của cư dân, vừa tạo cơ hội khai thác kinh tế từ loại hình lưu trú mới mẻ nhưng đầy tiềm năng.

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh định hướng phát triển thành trung tâm du lịch – dịch vụ hàng đầu cả nước, việc quản lý hợp lý mô hình này sẽ là thước đo quan trọng cho năng lực điều hành, cũng như khả năng dung hòa lợi ích giữa phát triển và an sinh xã hội.