Tín dụng là “chìa khóa” để phát triển nhà ở xã hội

Sau một thời gian dài đứng im, nguồn cung nhà ở xã hội tại Việt Nam đã có những bước đột phá rõ rệt. Với kế hoạch phát triển nhà ở xã hội ngày càng được đẩy mạnh, đặc biệt sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nhiều tỉnh, thành phố đã phê duyệt các dự án nhà ở xã hội mới. Tuy nhiên, vấn đề vẫn còn tồn tại là vốn đầu tư và các cơ chế hỗ trợ vay mua, thuê nhà ở xã hội cần được điều chỉnh để phát triển bền vững.

Theo Bộ Xây dựng, năm 2024, cả nước đã hoàn thành 108 dự án nhà ở xã hội với tổng số 47.532 căn. Dự kiến, năm 2025 sẽ có thêm 135 dự án nhà ở xã hội, với hơn 100.000 căn, đáp ứng một phần nhu cầu về nhà ở cho người dân có thu nhập thấp. Tuy nhiên, dù nguồn cung có tăng lên, nhưng vấn đề vốn đầu tư và chính sách hỗ trợ cho người dân thuê hoặc mua nhà ở xã hội vẫn chưa thực sự hợp lý.

Tín dụng là “chìa khóa” để phát triển nhà ở xã hội

Một trong những yếu tố quyết định sự thành công của các dự án nhà ở xã hội là nguồn vốn đầu tư. Chuyên gia kinh tế TS. Lê Xuân Nghĩa khẳng định, việc giải ngân gói tín dụng 120.000 tỷ đồng (hiện là 145.000 tỷ đồng) hỗ trợ nhà ở xã hội mới đạt hơn 1% trong 2 năm qua, cho thấy cách tận dụng nguồn lực của ngân hàng thương mại không hiệu quả. Việc phát triển nhà ở xã hội cần phải được lấy từ nguồn ngân sách, thay vì dựa vào các ngân hàng thương mại như hiện nay.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Xây dựng đang dự thảo nghị quyết về nguồn vốn tín dụng ưu đãi 100.000 tỷ đồng cho Ngân hàng Chính sách xã hội, nhằm cho vay mua, thuê mua, xây dựng và cải tạo nhà ở xã hội. Mặc dù đây là một tín hiệu tích cực, nhưng chính sách này vẫn chưa đủ để giải quyết tận gốc các vấn đề liên quan đến nguồn vốn đầu tư.

Lãi suất cho vay hiện tại đối với nhà ở xã hội vẫn là một vấn đề nhức nhối. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cho rằng mức lãi suất cho vay hiện tại đối với người mua nhà ở xã hội là 6,6%, trong khi mức lãi suất này vẫn khá cao đối với nhiều đối tượng có thu nhập thấp.

Do đó, ông này đề xuất giảm lãi suất vay ưu đãi xuống còn 4,7%/năm để người dân có thể dễ dàng tiếp cận được nguồn vốn.

Một trong những yếu tố quan trọng khác là khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nhà ở xã hội. Theo ông Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cơ chế hiện tại chưa đủ hấp dẫn để các doanh nghiệp mặn mà với nhà ở xã hội. Các doanh nghiệp mong muốn có thêm chính sách ưu đãi tín dụng, đặc biệt là tín dụng thương mại với lãi suất hợp lý để phát triển phân khúc này.

Một trong những đề xuất mới là xây dựng cơ chế tín dụng thương mại cho các đối tượng trẻ tuổi từ 18-45 có nhu cầu mua nhà lần đầu, với lãi suất từ 6-7%/năm trong vòng 10-15 năm. Chính sách này sẽ giúp khuyến khích các doanh nghiệp tái cấu trúc các dự án bất động sản hiện có và chuyển hướng đầu tư vào nhà ở xã hội. Việc này không chỉ hỗ trợ nhu cầu về nhà ở xã hội mà còn thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản nói chung.

Cũng theo các chuyên gia, bên cạnh gói tín dụng ưu đãi từ ngân sách, Chính phủ cần xem xét phát triển các dự án nhà ở giá rẻ để hỗ trợ cho các nhóm đối tượng có thu nhập thấp và trung bình. Các doanh nghiệp bất động sản cần có cơ chế phát triển dự án mà không bị hạn chế tỷ suất lợi nhuận hay các điều kiện khắt khe về giá bán.

Bên cạnh vấn đề vốn và lãi suất, các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc tháo gỡ các điểm nghẽn khác trong việc phát triển nhà ở xã hội. Đó là vấn đề tỷ suất lợi nhuận, thuế, quỹ đất và thủ tục hành chính. Nếu những vấn đề này không được giải quyết thỏa đáng, thị trường nhà ở xã hội sẽ khó có thể phát triển mạnh mẽ và bền vững trong tương lai.

Với việc nguồn cung nhà ở xã hội đang dần tăng lên, Chính phủ và các cơ quan chức năng cần có những chính sách và cơ chế tài chính hợp lý hơn để thúc đẩy sự phát triển của thị trường này. Các biện pháp như giảm lãi suất vay, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nhà ở xã hội, và phát triển các dự án nhà ở giá rẻ sẽ giúp tạo ra một thị trường nhà ở công bằng và bền vững hơn cho tất cả người dân, đặc biệt là đối với những đối tượng có thu nhập thấp và trung bình.