Theo dự thảo, hành vi thuê, thuê mua nhà ở xã hội nhưng không sử dụng vào mục đích để ở cho bản thân và thành viên trong gia đình sẽ bị xử phạt từ 80–120 triệu đồng. Cùng mức phạt này áp dụng cho trường hợp bên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội bán lại nhà không đúng quy định hoặc thu tiền ứng trước của người mua trái quy định.
Đáng chú ý, chủ đầu tư dự án không dành đủ diện tích đất để xây dựng nhà ở xã hội sẽ bị phạt từ 260–280 triệu đồng, đồng thời buộc bố trí lại quỹ đất hoặc nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất phải dành cho nhà ở xã hội.
 |
| Đề xuất phạt tới 120 triệu đồng nếu sử dụng, bán lại nhà ở xã hội sai quy định |
Dự thảo cũng quy định phạt tiền từ 120–160 triệu đồng đối với hành vi bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở thuộc tài sản công không đúng thẩm quyền hoặc không đúng đối tượng, cũng như bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội không đúng đối tượng hoặc không tuân thủ điều kiện theo quy định.
Trường hợp chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tự ý chuyển nhượng quyền sử dụng đất để cá nhân xây dựng nhà ở sẽ bị xử phạt 200–260 triệu đồng. Mức phạt cao nhất, từ 280–300 triệu đồng, được áp dụng đối với hành vi bán, cho thuê mua, tặng cho nhà ở không đúng đối tượng là cá nhân, tổ chức nước ngoài được phép sở hữu tại Việt Nam hoặc vượt quá số lượng cho phép.
Bộ Xây dựng cũng đề xuất xử phạt đối với chủ đầu tư chậm nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho người mua hoặc thuê mua nhà ở (trừ trường hợp người mua tự nguyện làm thủ tục).
Mức phạt được chia theo thời gian chậm trễ và số lượng căn hộ vi phạm, cụ thể:
Chậm từ 50 ngày đến 6 tháng: phạt 30–160 triệu đồng tùy quy mô (dưới 50 căn đến trên 200 căn);
Chậm từ trên 6 tháng đến 12 tháng: phạt 160–500 triệu đồng;
Chậm từ 12 tháng trở lên: phạt 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng đối với dự án quy mô lớn.
Thời điểm xác định vi phạm được tính từ ngày chủ đầu tư bàn giao nhà hoặc người thuê mua thanh toán đủ tiền cho đến khi lập biên bản vi phạm hành chính.
Dự thảo Nghị định được đánh giá là bước siết chặt quản lý hoạt động giao dịch và sử dụng nhà ở xã hội, bảo đảm chính sách an sinh đi đúng đối tượng, đồng thời tăng tính răn đe đối với chủ đầu tư và người thụ hưởng không tuân thủ quy định.
