Bộ Xây dựng: Giải mã cơn sốt đất ảo và 6 giải pháp hạ nhiệt giá nhà

Giá nhà ở và đất đai tại Việt Nam tiếp tục là một trong những vấn đề nóng nhất trên bàn nghị sự Quốc hội, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng an cư của đại bộ phận người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập trung bình và thấp. Trước những phản ánh của cử tri về việc giá nhà tăng phi mã, không phản ánh đúng giá trị thực, Bộ Xây dựng đã đưa ra những phân tích thẳng thắn về nguyên nhân và đề xuất một loạt giải pháp kiểm soát thị trường mang tính đột phá.

Phản ánh của cử tri tỉnh Quảng Trị về việc sắp xếp lại đơn vị hành chính khiến giá đất, thuê nhà và chi phí sinh hoạt tăng cao, gây xáo trộn đời sống cán bộ, công chức, viên chức là một ví dụ điển hình về sự bất ổn của thị trường bất động sản thời gian qua. Bộ Xây dựng thừa nhận thị trường tại nhiều địa phương diễn biến phức tạp, tiềm ẩn yếu tố bất ổn, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, giá nhà tăng mạnh vượt xa khả năng chi trả của đại bộ phận người dân.

Bộ Xây dựng lý giải về giá nhà ở tăng phi mã.

Cụ thể, theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong 9 tháng đầu năm, giá bán sơ cấp trung bình chung cư tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh dao động từ 70 đến 80 triệu đồng/m2. Đáng chú ý, một số dự án chung cư hạng sang tại Hà Nội ghi nhận mức giá cao kỷ lục từ 150 đến 300 triệu đồng/m2.

Bộ Xây dựng chỉ rõ nguyên nhân gốc rễ: “Trong nhiều trường hợp, giá nhà đất nhiều nơi không còn phản ánh quy luật cung - cầu mà bị chi phối bởi đầu cơ, thông tin quy hoạch thiếu minh bạch, việc điều chỉnh địa giới hành chính và tâm lý đám đông”. Hiện tượng "sốt đất" không chỉ giới hạn ở các đô thị lớn mà còn lan tới nhiều tỉnh, thành có quy hoạch mở rộng trung tâm hành chính hoặc xây dựng khu công nghiệp mới, khiến giá tăng vọt trong khi hạ tầng và tiện ích chưa theo kịp.

Nhận định việc kiểm soát thị trường là cần thiết để đảm bảo người dân có thể tiếp cận nhà ở với giá phù hợp, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu và triển khai sáu nhóm giải pháp đồng bộ, tập trung vào điều tiết cơ cấu sản phẩm và minh bạch hóa giao dịch.

Thứ nhất, Bộ đang nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách thí điểm mô hình “Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất" do Nhà nước quản lý. Mục tiêu là tăng cường tính công khai, minh bạch của giao dịch, loại bỏ yếu tố thao túng giá từ giới đầu cơ.

Thứ hai, Bộ đã xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị quyết về cơ chế kiểm soát, kiềm chế giá bất động sản. Đây được xem là cơ chế pháp lý đặc thù để kiểm soát, điều tiết, từng bước kéo giảm giá nhà ở về mức phù hợp với thu nhập của đại bộ phận người dân; đồng thời kiểm soát chặt hoạt động đầu cơ, thao túng giá.

Bộ Xây dựng đưa ra các giải pháp kiểm soát giá bất động sản.

Thứ ba, Bộ Xây dựng nhấn mạnh cần xây dựng chính sách đồng bộ về đất đai, đầu tư, quy hoạch, tín dụng, thuế, và lựa chọn nhà đầu tư để phát triển mạnh mẽ nhà ở giá phù hợp. Đặc biệt, Bộ coi kiểm soát biên độ lợi nhuận doanh nghiệp trong phân khúc này là “giải pháp then chốt” để hạ giá thành sản phẩm, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Thứ tư, điều chỉnh cơ cấu thị trường đang mất cân đối nghiêm trọng. Việc tạo nguồn cung nhà ở thương mại giá phù hợp sẽ là giải pháp hữu hiệu để kéo mặt bằng giá chung giảm xuống, tăng khả năng tiếp cận nhà ở của người dân có nhu cầu thực.

Thứ năm, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, quy hoạch đô thị và xây dựng. Việc này nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý đã tồn tại dai dẳng, tạo hành lang pháp lý cho thị trường phát triển bền vững và công bằng hơn.

Thứ sáu, thúc đẩy chương trình xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030 là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho người thu nhập thấp. Bên cạnh đó, Bộ cũng trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi Nghị định 94/2024 về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, làm cơ sở xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu quốc gia, tăng tính minh bạch.

Theo Bộ Xây dựng, việc thiết lập công cụ pháp lý để kiểm soát và điều tiết thị trường bất động sản là giải pháp toàn diện, không chỉ giúp hạ nhiệt giá nhà, mà còn góp phần đảm bảo an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô.