Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tiền gửi của dân cư tại các tổ chức tín dụng đến tháng 8 đạt 6,92 triệu tỷ đồng, tăng 6% so với cuối năm 2023 và thêm 86.475 tỷ đồng chỉ trong một tháng, xác lập mức cao nhất từ trước đến nay.
Mặc dù lãi suất huy động chưa phục hồi đáng kể, xu hướng tăng đã bắt đầu xuất hiện từ tháng 8 khi một số ngân hàng rục rịch điều chỉnh tăng lãi suất. Đến cuối tháng, số ngân hàng tăng lãi suất huy động vượt trội hơn số điều chỉnh giảm, đặc biệt ở các kỳ hạn dài.
Với kỳ hạn 9 tháng, lãi suất huy động phổ biến dao động từ 3,6% đến 5,3%/năm, kỳ hạn 6 tháng từ 2,5% đến 5,4%/năm, và kỳ hạn 12 tháng phổ biến ở mức 5,3% đến 5,7%/năm. Một số ngân hàng nhỏ và vừa niêm yết mức cao nhất ở kỳ hạn 12 tháng, đạt 6,15%/năm.
Việc các ngân hàng đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất, dù không quá mạnh, đã giúp thu hút thêm nguồn tiền gửi từ người dân, tạo động lực cho sự tăng trưởng liên tục.
 |
| Lượng tiền gửi từ dân cư tại các tổ chức tín dụng tiếp tục lập kỷ lục mới với 6,92 triệu tỷ đồng vào tháng 8 (Ảnh: Minh họa). |
Trái ngược với đà tăng từ khối dân cư, tiền gửi của các tổ chức kinh tế vào hệ thống tín dụng lại giảm. Tính đến hết tháng 8, tổng tiền gửi của khối này đạt 6,838 triệu tỷ đồng, giảm nhẹ 0,05% so với cuối năm 2023 và giảm khoảng 70.000 tỷ đồng so với tháng trước đó.
Sự sụt giảm này phản ánh các doanh nghiệp đang tận dụng dòng tiền cho hoạt động kinh doanh thay vì gửi tiết kiệm, trong bối cảnh nền kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn và bất ổn. Các chuyên gia tài chính nhận định, với lãi suất tiền gửi không quá hấp dẫn và áp lực vốn lưu động gia tăng, việc giảm tiền gửi của tổ chức kinh tế là xu hướng dễ hiểu.
Tính chung, tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế – chưa bao gồm các khoản giấy tờ có giá đến hết tháng 8 năm nay đạt hơn 16,6 triệu tỷ đồng, tăng 4,12% so với cuối năm ngoái.
Sự gia tăng tổng phương tiện thanh toán cho thấy thanh khoản trong nền kinh tế vẫn đang được duy trì ổn định. Đây là yếu tố quan trọng giúp hỗ trợ cho cả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp lẫn nhu cầu tiêu dùng của người dân trong những tháng cuối năm.
Làn sóng tăng lãi suất tiết kiệm bắt đầu từ tháng 4 và kéo dài đến đầu tháng 10, khi mức lãi suất huy động cao nhất hệ thống cho kỳ hạn 12 tháng đã tăng từ 5% lên 6,2%/năm. Mặc dù mức tăng không đột biến, việc này vẫn giúp tạo sức hút nhất định với người gửi tiền trong bối cảnh thị trường tài chính đang có nhiều biến động.
Tuy nhiên, mức lãi suất hấp dẫn thường chỉ được áp dụng tại các ngân hàng nhỏ và vừa, trong khi các ngân hàng lớn vẫn duy trì mức phổ biến từ 5% đến 5,7%/năm cho kỳ hạn 12 tháng.
Với khẩu vị đầu tư của người dân có xu hướng thay đổi vào cuối năm, các chuyên gia tài chính dự đoán dòng tiền có thể phân hóa mạnh hơn. Nhiều người dân vẫn chọn gửi tiết kiệm tại ngân hàng nhờ sự ổn định, trong khi một bộ phận khác tìm đến các kênh đầu tư có lợi nhuận cao hơn như trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán, hoặc bất động sản.
Mặc dù tiền gửi dân cư tăng mạnh, ngành ngân hàng vẫn đối mặt với không ít thách thức. Sức ép duy trì thanh khoản và cạnh tranh thu hút dòng tiền từ cả khối dân cư lẫn tổ chức kinh tế là bài toán cần lời giải hiệu quả.
Trong khi đó, các doanh nghiệp đang nỗ lực cân đối dòng tiền giữa việc đáp ứng nhu cầu vốn lưu động và lựa chọn đầu tư hợp lý. Điều này đòi hỏi hệ thống ngân hàng không chỉ cung cấp sản phẩm tiết kiệm hấp dẫn mà còn phải đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn.
Với các tín hiệu tích cực từ sự phục hồi kinh tế và xu hướng tăng trưởng ổn định của tổng phương tiện thanh toán, ngành ngân hàng Việt Nam vẫn có nhiều tiềm năng để phát triển. Tuy nhiên, việc duy trì được đà tăng trưởng này phụ thuộc vào khả năng thích ứng linh hoạt trước những biến động của thị trường tài chính và nhu cầu đa dạng của khách hàng.
Tiền gửi dân cư tăng kỷ lục là dấu hiệu tích cực cho hệ thống ngân hàng, nhưng sự sụt giảm từ khối tổ chức kinh tế cũng là lời cảnh báo về áp lực hỗ trợ doanh nghiệp. Trong bối cảnh lãi suất tiếp tục điều chỉnh và khẩu vị đầu tư thay đổi, các ngân hàng cần nhanh chóng thích nghi để duy trì vai trò trung tâm trong nền kinh tế.
