Thương mại điện tử xuyên biên giới thành bệ phóng cho hàng Việt xuất khẩu trực tiếp

Sự thay đổi về phương thức tiếp cận thị trường quốc tế mang lại những kết quả tăng trưởng vượt bậc cho các doanh nghiệp biết tận dụng công nghệ. Điển hình như câu chuyện của bà Trần Thị Yến Phi - Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ DSW, khi doanh nghiệp này chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ truy xuất nguồn gốc, mã vùng trồng đến mã xuất khẩu để đi theo con đường chính ngạch vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU. Từ đơn hàng đầu tiên trị giá chỉ 3.000 USD trên sàn Alibaba, doanh nghiệp đã tăng tốc lên mức 260.000 USD sau một năm.

Thương mại điện tử xuyên biên giới đang trở thành xu hướng tất yếu trong thời đại số không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường mà còn tiếp cận khách hàng toàn cầu và tăng khả năng cạnh tranh. Tại Việt Nam hiện nay, thương mại điện tử xuyên biên giới ngày càng phát triển mạnh mẽ và mang lại nhiều cơ hội cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa dịch vụ (Ảnh minh họa).

Bức tranh ngoại thương của Việt Nam đang chứng kiến những chuyển dịch rất lớn sau 30 năm hội nhập. Từ mức kim ngạch khiêm tốn 13 tỷ USD năm 1995, chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đã đạt khoảng 549,69 tỷ USD (tăng 27,1%) và hướng tới cột mốc lịch sử 1.000 tỷ USD.

Bà Lê Hoàng Oanh - Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số khẳng định xuất khẩu thương mại điện tử là một trong những trụ cột quan trọng của Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.

Lĩnh vực này hiện đạt quy mô khoảng 4,85 tỷ USD, chiếm gần 8% tổng quy mô thương mại điện tử cả nước. Đặc biệt, hành lang pháp lý vừa được củng cố khi Luật Thương mại điện tử chính thức có hiệu lực từ tháng 7/2026. Bà Lê Hoàng Oanh cho biết Luật và các Nghị định đi kèm sẽ triển khai theo hướng vừa tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh hợp pháp, vừa tăng cường trách nhiệm của các chủ thể, đồng thời Chính phủ đang tích cực hoàn thiện các chính sách hải quan, thuế, hạ tầng số và thanh toán xuyên biên giới để hỗ trợ doanh nghiệp.

Chuyển dịch sang mô hình bán hàng trực tiếp toàn cầu

Mặc dù các nền tảng lớn như Amazon, Shopee hay TikTok Shop liên tục tung ra các chương trình hỗ trợ, nhưng việc đưa hàng lên sàn không đồng nghĩa với việc tự động có đơn. Nhiều doanh nghiệp Việt vẫn thiếu hệ thống vận hành bài bản và chưa đầu tư đúng tầm cho thương hiệu.

Thương mại điện tử đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh và mua sắm. Với sự tăng tốc đáng kể của TMĐT và bán hàng xuyên biên giới trong thời gian gần đây, Việt Nam không phải ngoại lệ và đã tạo ra một cuộc cách mạng trong lĩnh vực bán lẻ, thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

Để giải bài toán này, ông Nguyễn Tiến Dũng - Giám đốc điều hành 5MSTAR gợi ý doanh nghiệp nên chuyển hướng mạnh mẽ sang mô hình D2C Global (bán trực tiếp tới người tiêu dùng quốc tế trên nền tảng số) với bộ máy tinh gọn nhưng am hiểu sâu về dữ liệu, tồn kho, chi phí quảng cáo và trải nghiệm khách hàng. Phương thức này giúp triệt tiêu các chi phí trung gian, giúp doanh nghiệp làm chủ dữ liệu để nắm bắt thị trường.

Ngoài ra, việc đầu tư vào hạ tầng kinh tế cửa khẩu, logistics hiện đại và xây dựng chuỗi cung ứng liên kết dữ liệu, thanh toán là yếu tố then chốt để nâng cao sức cạnh tranh.

Sự liên kết giữa các đơn vị quản lý và cộng đồng kinh doanh cũng cần được thắt chặt. Ông Bùi Trung Kiên - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) nhận định cần tăng cường cơ chế chia sẻ dữ liệu thường xuyên giữa hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài với doanh nghiệp về xu hướng tiêu dùng, ngành hàng tiềm năng, mã hàng bán chạy và thay đổi chính sách nhập khẩu. Song song đó, việc đẩy mạnh các chương trình đào tạo kỹ năng xuất khẩu trực tuyến cho các địa phương sẽ giúp thu hẹp khoảng cách số.

Trước những cơ hội và thách thức đan xen, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số khuyến nghị các đơn vị sản xuất không nên phụ thuộc hoàn toàn vào sự hỗ trợ của Nhà nước hay các sàn, mà phải chủ động nghiên cứu luật pháp nước sở tại, chuẩn hóa sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế và đạt các chứng chỉ chất lượng uy tín toàn cầu để khẳng định vị thế vững chắc.